startpagina- doel & inspiratie- indiv begeleiding- Inspiratie vd dag -open je Hart- boeddhisme- tibetaanse meditatie- sjamanisme -ITjing -Spirituele reis -meditatie vd maand -boeddhi teksten -Milarepa -workshops & lezingen - reiki van Hart tot Hart -reisverslag . SPIRITUELE REIZEN naar LADAKH / TIBET REISVERSLAG SPIRITUELE  REIS  Mt KAILASH - TIBET  2007 13 juni: vlucht Brussel - Frankfurt - Doha - Kathmandu We vertrokken heel vroeg met een vlucht naar Frankfurt... daarna vlogen naar de luxueuze luchthaven van Doha... alles verliep vlot... 14 juni: landing in Kathmandu en kort bezoek we landen vol verwachting op het avontuur om 6.45u in Kathmandu... oh wonder, onze bagage liep vlot van de band... we kregen een warm onthaal van ons reisbureau en onze tibetaanse vriend Sonam... via smalle straatjes werden we naar ons gezellig Guest house gebracht... na een rustig middagmaal stapten we naar onze afspraak met een tibetaanse dokter die onze fysieke toestand checkte via de polsdiagnose... we werden voorzien van preventieve kruidenpillen om ons te beschermen tegen de hoogteziekte... daarna ging ieder zijn weg tussen de regendruppels in de omgeving van de grote stupa van BODHANATH... na het avondmaal gingen we vroeg slapen... 15 juni: bezoek aan Swayambomath en enkele tempels in de omgeving Na het ontbijt vertrekken we met 2 taxis naar Swayambomath waar we na een traditioneel hectische rit door Katmadu aankomen... na de beklimming van de 365 trappen komen we bij de tempels van Swayambomath ... we snuiven de gezellige sfeer op en genieten van het middagmaal in een restaurantje... vlakbij bezoeken we het Nyanang Phelgyeling klooster en mediteren we bij het bijzondere BEELDJE van MILAREPA... daarna brengen we een bezoek aan het Benchen Phuntchok klooster waarvan de zoldering bijzonder versierd is met wondermooie mandalas... we mediteren er lange tijd terwijl we genieten van de gezangen van de monnikken die ons ook rijst en thee serveren... na het avondmaal gingen we vroeg slapen want morgen vertrekken we om 6u met jeeps naar Tibet... 16 juni: met jeeps van Kathmandu naar Nyalam in de vroegte rijdt onze volgeladen bus weg uit Kathmandu richting Tibetaanse grens... de weg lijkt herstelt en stukken beter dan vorig jaar... aan de Friendships bridge stappen we te voet over de grens; rijtje staan - papieren invullen -pascontrole - koorts meten - het vraagt allemaal het nodige geduld... ondertussen maken we kennis met onze Tibetaanse gids Migmar die duidelijk van aanpakken weet, dat geeft ons een gerust gevoel... eindelijk ervaren we dat bijzondere gevoel om op Tibetaanse bodem te staan... in Zangmu weer paspoort en bagage controle... pech, er zijn werken aan de baan naar Nyalam, we kunnen pas tussen 1 en 4u in de nacht verder rijden... Migmar organiseert een reuzenkamer met bedden waar we kunnen rusten terwijl onze koks eten klaarmaken... ondertussen hebben we ons uurwerk nog maar eens 2.15u vooruit gezet, onze inwendige klok kan nu nog alleen maar tilt slaan, het verschil met het verre België is nu 6u... om 1u laden we onze bagage in en vertrekken we met onze 2 toyota-landcruisers en een truck richting Nyalam... men noemt dit stuk de weg naar de hel... bovendien wordt er over heel de afstand aan de weg gewerkt... slijk, stromen water, rotsen, camions, donker, schudden en toch genieten we ten volle van dit avontuur... ondertussen gaan we minuut per minuut de hoogte in... om 2.30u komen we in Nyalam aan op 3700m hoogte... het Hotel in Nyalam valt best mee en we kruipen snel onder de lakens... 17 en 18 juni: acclimatiseren in Nyalam we slapen tot 10u en worden vergast op een heerlijk ontbijt in een typisch Tibetaanse ruimte... wat zijn onze Nepalese vrienden toch attent en je voelt dat het uit hun hart komt... de crew die ons verder zal begeleiden bestaat uit 4 nepalezen, een tibetaanse gids, 2 chinese chauffeurs en 2 tibetaanse chauffeurs... de grote hoogte is voelbaar en vertaalt zich voor sommigen in wat hoofdpijn en een lichte duizeligheid... maar we voelen dat het goed is om hier enkele dagen te vertoeven zodat ons gestel zich rustig kan aanpassen aan de grote hoogte... er is tijd om nog wat inkopen te doen voor de grote tocht; een warme muts, een lange onderbroek, een sjaal... een wandelingetje in het stadje en de bergen rondom... we gaan weer vroeg slapen want er wacht ons morgen een boeiende lange dag... 19 juni: met jeeps van Nyalam naar Kyirong rond 9u vertrekken we vanuit Nyalam richting Kyirong... na 10km stoppen we bij de gekende "MAAG-GROT" van MILAREPA die net als vorig jaar niet toegankelijk was wegens de bouw van een nieuw klooster... daarna rijden we langzaam omhoog door een prachtig landschap dat steeds woestijnachtiger wordt, tot we boven op de Lalung-la 4990m getrakteerd worden op een prachtig zicht op de omliggende Himalaya... we rijden verder langs het Peku-tso meer dat op 4594m hoogte ligt... de bergen rondom hebben alle mogelijke kleurschakeringen van bordeaux tot zilverkleurig... we klimmen verder tot op de top van de Ma-la 5180m... we krijgen weer een schitterend uitzicht, alleen de wind is niet te harden... uiteindelijk komen we erg vermoeid in het guest-house in Kyirong aan... na een lekkere maaltijd gaan we slapen... 20 juni: bezoek aan een grot van Milarepa in Kyirong we slapen uit en na het ontbijt nemen we nog wat rust... na het middagmaal vertrekken we met onze jeeps naar een "NGONGA GROT" van MILAREPA op 15km buiten Kyirong... even buiten het stadje verlaten we de weg en rijden we de weiden in naar de bergen om daarna een van de allermooiste landschappen te zien... de kloof wordt steeds smaller en als deze op zijn smalst is laten we de jeeps achter en stappen we te voet verder in de richting van de gebedsvlaggen in de hoogte... we komen bij een 4-tal grotjes met een klein altaartje en eeuwenoude fresco's... een overweldigend gevoel hier op deze plaats te zijn waar de beroemdste Tibetaanse kluizenaar MILAREPA 1000 jaar geleden zich 9 maanden terug trok om te mediteren... daarna beklimmen een soort trap die ons naar een 2de grot brengt... hier nodigt Henk ons uit tot een meditatie op mededogen, een van de belangrijkste thema's in het Tibetaans boeddhisme... daarna las hij een van de vele inspirerende liederen van Milarepa... in de zon genoten we nog van de stilte rondom de grot...het valt ons moeilijk deze plaats te verlaten...  citaat uit "Borrelende luchtbellen" van Milarepa:  Dit leven is als een luchtbel,  voorbijgaand en vergankelijk --   hier kan geen zekerheid in gevonden worden.   Het leven van een leek is als een dief  die in een leeg huis inbreekt.  Ken jij de dwaasheid hiervan niet ?   ...  Jeugd is als een zomerbloem --  opeens is ze verdwenen.   Ouderdom is als een verspreidend vuur door  de velden -- opeens ligt ze ( de ouderdom ) aan je voeten.   De Boeddha heeft eens gezegd: “Geboorte en dood  zijn als zonsopgang en zonsondergang -- ze komen en gaan.”   Ziekte is als een kleine vogel  gewond door een katapult.   Weet je niet, dat gezondheid en kracht  je ooit zullen verlaten ?   Dood is als een lege olielamp  [ na zijn laatste opflakkering ].   Niets, verzeker ik u,  is blijvend in deze wereld.   Slecht Karma is als een waterval  die ik nooit omhoog heb zien stromen.   Een onwetend persoon is als een vergiftigde boom --  leun ertegen en je wordt gekwetst.   Overtreders ( vanuit onwetendheid ) zijn als bevroren erwten --  als bedorven vet, verwoesten ze alles.   Dharma beoefenaars zijn als boeren op het veld --  door voorzichtigheid en doorzetting zullen ze succesvol zijn.   De Goeroe is als medicijn en nectar --  vertrouwend op hem zal men succesvol zijn.   Discipline is als een uitkijktoren --  observerend zal men het Einddoel bereiken. 21 juni: met jeeps van Kyirong naar Saga vandaag hebben we een rit van 100 km voor de boeg... terug de Ma-la pas 5180m over... eindeloze vlaktes waar we nu eens door rijden en die we dan weer onder ons zien liggen terwijl de jeeps zich de bergen optrekken... we stoppen in Saga om te eten... Saga heeft reeds een Chinees uitzicht alhoewel er ook veel Tibetaanse huisjes staan... we rijden een stuk voorbij Saga om onze tenten op te slaan... een bijzonder mooi plekje... we genieten van een wijds uitzicht op de Tibetaanse hoogvlakte die omringt is door bergen en sneeuwtoppen... daarboven schitterende wolkenformaties tegen een hel blauwe hemel... 22 juni: met jeeps van Saga naar Paryang we starten met een mooi zonnetje en rijden weer door het ene prachtige landschap na het andere... in Zongbha eten we in een plaatselijk hotelletje waar ook de jeeps nagekeken worden... het is een trefpunt van pelgrims die op weg zijn naar de berg Kailash... vooral Hindoeïstische Indiërs zijn onderweg... wat later stoppen we bij enkele nomadententen waar lange rijen geiten nek aan nek samengebonden staan terwijl ze gemolken worden... de mensen zijn mooi en heel vriendelijk... voorbij Paryang bereiken we een rustige plek in the middle of nowhere waar we onze tenten opslaan... na een uurtje zingen gaan we weer content slapen... 23 juni: met jeeps van Paryang naar het Manasarovar meer vandaag hebben we 250km te rijden naar het indrukwekkend wondermooi MANASAROVAR MEER... op een gegeven moment staan we op een hoogte met een fascinerend zicht op het Manasarovar meer... in de verte verschijnt zogezegd voor het eerst de heilige berg Kailash... na een tijdje trekt de hemel wat meer open en zien we dat we ons vergist hadden, de ware KAILASH verschijnt majestatisch boven alle bergen uit... voor deze heilige berg hebben we duizenden kilometers afgelegd... we rijden verder in de nabijheid van de Kailash tot aan onze prachtig gelegen kampplaats... geen woord en geen foto kan het zicht en de emotie benaderen die de werkelijkheid biedt... Henk: "de mooiste plek waar ik ooit gekampeerd heb!"... Hilde nodigt ons uit om samen te zitten en leest ons prachtige woorden voor over de heilige berg Kailash uit "De weg der witte wolken" van Lama Govinda... we zijn ontroerd... ondertussen is de Kailash gehuld in donkere wolken... onze Tibetaanse gids Migmar vertelt ons dat het sneeuwt op de Kailash... we besluiten ons programma te veranderen... morgen vertrekken we naar Thirthapuri en zullen dan doortrekken naar Zanda, om pas daarna onze kora rond de Kailash te doen... 24 juni: met jeeps van het Manasarovar-meer naar Thirthapuri we staan op met een prachtige zon, woorden kunnen niet beschrijven wat we te zien krijgen... de Kailash en het Manasarovar-meer tekenen zich af tegen een bijna wolkenloze hemel... we worden ons bewust dat we op een van de mooiste plekken van de wereld staan... hier heerst een diepe stilte die in staat is onze verwarde gedachten te verdrijven... als we vertrekken zijn we blij dat we hier nog terugkomen om hier twee dagen te kamperen... terwijl we verder rijden laat de Kailash zich van alle kanten zien, ze zijn elk op hun manier indrukwekkend... antilopen, marmotten, vossen, ratjes... lopen over de eindeloze vlakten van het Tibetaanse hoogplateau... rond 16 u komen we aan bij onze kampplaats in Thirthapuri... terwijl onze vriendelijke crew onze tenten opslaan, vertrekken we voor de kora(=heilige rondgang) rond het klooster... duizenden gebedsvlaggen slingeren zich langs de kora naar de top van de berg... we wandelen langs de mani-muur die enkele honderden meters lang is... 25 juni: met jeeps van Thirtapuri naar ZANDA er wacht ons een lange rit van Thirtapuri naar Zanda... we rijden door bijzonder prachtige landschappen, vooral de afwisseling van de kleuren is ongelofelijk... naarmate we Töling naderen wordt alles fascinerender...afgeknotte kegels met daarnaast zanderige valleien... zover het landschap zich strekt zien we de klei-bergen en -wanden met de Himalayapieken op de achtergrond... "het mooiste wat ik ooit zag"... 26 juni: bezoek aan Guge Kingdom Guge Kingdom overtreft alles !!!... een stad van rotswoningen hoog in de bergwand uitgehold... en tot in de 19de eeuw bewoond... onbeschrijfelijk mooi... bovenop de berg is er die stilte die je tot op het bot raakt... we moeten letterlijk door de buik van de berg: gangen van ongeveer 1.80m hoog met trappen en bochten... wat moet dit geweest zijn toen deze stad bewoond en levendig was... gewoonweg niet te beschrijven... 27 juni: met jeeps van Zanda naar Darchen vandaag rijden we dezelfde bijzonder mooie weg terug van Zanda naar de HEILIGE BERG KAILASH, waar onze voettocht wacht... 28 juni: rustdag in Darchen aan de voet van de Kailash ligt Darchen waar we rondslenteren tussen de winkeltjes en de plaatselijke bevolking... over de middag bespreken we de tocht van morgen en herschikken we de bagage... rond 18u nam Henk ons mee voor een meditatie in de boeddhistische tempel... hij nodigde ons uit om de 3 dagen van onze voettocht rond de heilige berg Kailash, om iedere stap bevrijding te vragen voor ons negatief karma zodat deze tocht een ware weg van uitzuivering en innerlijke heling mag worden... 29 juni: extra rustdag aan de voet de Kailash handbagage om op de rug te dragen, night-luggage om op de yaks te laden en jeep-luggage om achter te laten in de jeeps... we rijden met de jeeps tot bij Tarboche 4740m... sommigen maken daar een eerste aantal posternaties, waarbij je het hele lichaam op de grond uitstrekt als teken van nederigheid, met een sterke zuiverende werking voor lichaam, spraak en geest... we rijden naar de Chuku brug waar yaks en pelgrims verzamelen om de kora te starten... sommigen bezoeken het mooie Chuku tempeltje op 4820m hoogte... onze yaks komen maar morgenochtend aan... dus slaan we hier in deze prachtige kloof onze tenten op... 30 juni: te voet van de Chuku-brug tot voorbij DIRA-PHUK-GOMPA 4860m we stappen elk op ons eigen tempo, de juiste adem vinden is erg belangrijk... we bezoeken DIRA-PHUK-GOMPA, een klooster dat over de YAK-HOORN-GROT van MILAREPA werd gebouwd... waar Henk, in zijn nopjes, lang mediteert... daarna voert een steil pad ons over de bergkam waar de Kailash zich van een heel andere en imponerende kant laat zien... onze eerste kora-dag zit er op... we kamperen op een bijzonder mooie plek, op 5160m hoogte...  1 juli: te voet over de Dolma-la pas 5630m tot dicchtbij ZUTRUL-PHUK-GOMPA we vertrekken opnieuw ieder op eigen tempo, er wacht ons en zware dag... hoe hoger hoe steiler; ons hart en onze adem krijgen het zwaar te verduren tot we in de verte de vele gebedsvlaggen op de top van de Dolma-la zien staan... het is echter nog ver en de lucht wordt steeds ijler... sommigen vragen bij iedere moeizame stap om bevrijding van pijn en lijden voor dierbaren en voor zichzelf, wat uiteindelijk wel de ware bedoeling is van deze heilige staptocht... na een zware steile afdaling volgt er nog een wandelingske van 3 uur tot aan ons tentenkamp... moe maar content van de zware dag glippen we in de slaapzakken... 2 juli: te voet van kampplaats Zutrul-phuk naar Darchen terwijl de yaks geladen worden, nemen we de rugzak op en vertrekken we... na een korte staptocht komen we bij ZUTRUL-PHUK-GOMPA, een klooster dat over de MAGISCHE GROT van MILAREPA werd gebouwd... Henk nodigt er ons in de grot uit voor een meditatie, waarin hij ons vertelt over het bewogen leven van de Tibetaanse yogi MILAREPA die op jonge leeftijd 35 moorden pleegde en zich in ditzelfde leven bevrijdde van dit zwaar negatief karma... hij nodigde ons ook uit om alertheid te ontwikkelen voor onze negatieve handelingen, uitspraken en gedachten, omdat deze negatieve energieën zich opstapelen tot negatief karma die ons later in dit of volgend leven ongeluk zullen brengen... de vallei opent zich... we krijgen een eindeloos mooi zicht op de eindeloze vlakte, het azuurblauw van het Rakastal-meer en de Himalaya-toppen... rond 15u bereiken de meesten de plek waar de jeeps ons opwachten... een dikke proficiat voor onszelf dat we de tocht volbracht hebben... hoe diep heeft deze tocht ons geraakt?... was het alleen maar een mooie wandeling, of was het een weg van innerlijke bevrijding?.... de jeeps brengen ons naar het wondermooiste Manasarovar-meer, waar onze staff de tenten heeft neergezet... wat een zalige plek om te kamperen...  3 juli: rustdag aan het MANASAROVAR-MEER 's morgens bezochten we de plaatselijke heetwater-bronnen waar we in primitieve omstandigheden een deugddoend warm bad namen en wat kleren wasten... 's namiddags brachten we een bezoek aan Chiu-gompa... jammergenoeg was de monnik, met sleutel, niet aanwezig, zodat we de tempel niet binnen konden... de zoektocht rondom de tempel tot op het dak was echter de moeite waard... wat een uitzicht op het Manasarovar-meer, het Rakastal-meer, hun verbindingskanaal en de majestueuze Kailash, terwijl honderden gebedsvlaggen wapperen... 4 tot 7 juli: met jeeps van Manasarovar, Paryang, Saga, Zhangmu tot Kathmandu de terugtocht naar Kathmandu brengt ons opnieuw in mooie landschappen, met mooie tempels nabij Zhongba en de indrukwekkende stilte van het Tibetaanse plateau met zijn nomaden-gemeenschappen die ons buitengewoon vriendelijk ontvangen... zaterdag 7 juli rond 14u nemen we afscheid van onze tibetaanse vrienden en chinese chauffeurs en verlaten we het tibetaanse grondgebied... een nepalees busje brengt ons naar ons lievelings LOTUS guest house aan de grote heilige stupa BODHANATH in Kathmandu... hier nemen we afscheid van de nepalese crew die ons 3 weken hebben verwend met de lekkerste maaltijden, chocoladetaarten incluis... we blikken terug op een adembenemend, fascinerend, mooie reis... we bedanken alle goden en boeddha's die ons beschermden en ons veilig terug in Kathmandu brachten... REISVERSLAG SPIRITUELE REIS LADAKH 2007 11 en 12 juli: vlucht Brussel Zaventem - London - Delhi en kort bezoek aan Delhi We vertrokken woensdagnamiddag in Brussel...alles is opperbest verlopen, de overstap in London verliep vlot...toen we donderdagmorgen in Delhi uit het vliegtuig stapten werden we ontvangen op een hete sauna-temperatuur, ongeveer 40 graden Celsius...met taxis bereikten we spoedig ons prachtig, airconditioned hotel in New Delhi...een douche en wat bekomen... Henk nodigde ons uit gedurende de hele reis om naar de bedelaars die we op reis zullen ontmoeten om de boeddhistische paramita van "vrijgevigheid" te oefenen...na het middagmaal reden we met taxis naar oud-Delhi...ontzettend warm en plakkerig, hectische drukte maar steeds lachende gezichten...met de fiets-riksja reden we door de smalle straatjes van oud-Delhi en lieten we alle kleuren en geuren tot ons komen...een onvergetelijke impressie...we zijn vroeg gaan slapen om de volgende ochtend om 4uur op te staan... 13 juli: binnenvlucht naar Leh en op adem komen Een bus bracht ons om 4.30u naar de Domestic Airport in Delhi...alles verliep vlot...we landen rond 8 uur in Leh, de hoofdstad van Ladakh die op 3500m hoogte ligt...we werden verwelkomd op de Tibetaanse manier, er werd ons een Tibetaans sjaaltje "kata" rond de nek gelegd...met jeeps naar ons Hotel Tso Kar... op het programma van vandaag staat voornamelijk:"platte rust" om ons aan te passen aan de hoogte...om 16u verkenden we op traag staptempo de stad...in een kort bezoek aan de gompa(=Tibetaans boeddhistische tempel) initieerde Henk ons in het maken van de posternatie en in het belang van "toevlucht nemen"...daarna zette iedereen zich spontaan in de tempel neer om te mediteren... voor het avondmaal nodigde Henk ons uit tot een eerste boddhicitta-oefening (=laat je hart zacht worden i.p.v. het te laten verharden door negatieve ervaringen) i.v.m."liefdevolle vriendelijkheid"..."vanuit het diepste van mijn hart wens ik dat je steeds meer innerlijk geluk en vrede mag vinden"... 14 juli: bezoek aan de kloosters Hemis en Tiksey Op het programma: een bezoek aan 2 bekende en grote boeddhistische kloosters... we vertrokken om 9.00 uur met de 5 jeeps naar Hemis Gompa, een klooster voor een 80-tal monnikken... in de tempel van Padmasambhava nodigde Henk ons uit tot een meditatie op "de Vier Edele Waarheden" 1) we ervaren lijden 2) alle lijden ontstaat vanuit onze verduisterde kijk op de werkelijkheid 3) er bestaat een mogelijkheid om alle lijden op te lossen: inzicht en toepassen van mededogen en de leegte, waardoor alle verduisteringen oplossen 4) het spirituele pad... daarna brachten de jeeps ons naar Tiksey-Gompa... prachtig gelegen op een berg en de thuis voor een 350-tal monniken... na een middagmaal in het restaurant van het klooster, brachten we een bezoek aan enkele tempels... aan de ingang van de grote gebedshall staat een prachtig "Levenswiel" afgebeeld... Henk gaf ons hier gedetailleerde uitleg... en hoe we uit deze wereld van lijden en frustratie kunnen geraken... in een klein tempeltje achter de grote gebedshall nodigde Henk ons uit voor een meditatie op de gekende tekst van Milarepa:"verwelkom de demonen in plaats van ze weg te jagen" want het is dankzij die vervelende personen dat we kunnen groeien, indien we natuurlijk op de juiste manier met onze confrontaties omgaan... in een andere tempel staat het beroemde beeld van de Boeddha van de toekomst: Maitreya... hier kregen we een korte uitleg over de 5 Boeddha-families... de meesten waren geraakt door het authentieke en de sterke energie die zo'n kloosters uitstralen... we ontvingen heel graag de vele zegeningen die ons te beurt vielen en voelden ons heel dankbaar... 15 juli: een vrije dag in Leh Tussen 8 en 9 uur ontbijten we uitgerust en uitgebreid.... Henk nodigde ons uit, ondanks onze vrije dag, konden we ons overgeven aan een verassing?... hij hield zijn lippen stijf op elkaar en loste niets, ondanks de vele nieuwsgierige pogingen...om 9u vertokken we met 3 jeeps, naar het dorp Sabu, juist buiten de stad Leh... we werden inderdaad verrast en heel diep geraakt...een ervaring die heel moeilijk te beschrijven is, maar die allen heel diep heeft getroffen en ons voor de rest van ons leven zal bijblijven... na het middagmaal ging ieder zijn eigen weg... voor het avondmaal nodigde Henk ons uit voor een meditatie in verband met de valkuilen van projectie... "de manier waarop ik de ander zie, zegt niets over de ander, het zegt enkel en alleen iets over de bril die ik opzet waarmee ik naar de ander kijk"… 16 juli: een bezoek aan het boeddhistisch feest in Phyang Na een heerlijk en uitgebreid ontbijt brachten 4 jeeps ons naar Phyang... in elk Tibetaans boeddhistisch klooster is er elk jaar een religieus feest, waar de lokale bevolking van heinde en ver naar toe komt... het gaat om rituelen, begeleid door religieuze gezangen die zuivering en genezing brengen voor het klooster, de aanwezigen, de hele regio... het feest bestaat uit verschillende, heel kleur- en symboolrijke taferelen, opgeluisterd door boeddhistische gezangen... het feest eindigde rond 16.00 uur (dus een hele dag)... na het avondeten gingen we vermoeid maar tevreden slapen... 17 juli: bezoek aan Ridzong-gompa en Likir-gompa(=klooster) 3 uur rijden met de jeeps ten westen van Leh... we rijden door zand- en steenwoestijngebergte... we passeren de samenvloeiing van 2 rivieren: de Zanskar en de Indus... Henk vertelde ons dat de bevroren Zanskar tijdens de winter gebruikt wordt als TGV-route vanuit de bergen naar Leh... Ridzong is bijzonder gelegen... gebouwd tegen een rotswand, 5 km van de hoofdweg verwijderd... een enorme rust... na de middag deden we een meditatie bij het beeld van Chenrezig, de boeddha van het mededogen, waarvan de huidige Dalai Lama de 14de reincarnatie is... de kern van de meditatie: "ik wens dat alle levende wezens mogen bevrijd worden van pijn en lijden"...je ziet maar, velen denken dat meditatie een egoistisch gedoe is?... Henk initieerde ons ook in de belangrijkste Tibetaanse mantra: "OM MANI PEME HOENG"... we bezochten daarna nog het kloostercomplex van Likiri... in een tempeltje nodigde Henk ons uit tot een derde boddhicitta-oefening (=laat je hart zacht worden i.p.v. het te laten verharden door negatieve ervaringen) i.v.m."gelijkmoedigheid"..."ik wil leren evengoed mijn hart te openen voor mijn vijanden als voor mijn vrienden"... ondanks het 6 uur durende traject per jeep, was het voor de meesten een heel bijzondere en beklijvende ervaring... 18 juli: busrit door de Himalaya van Leh naar Tso Kar Lake Na het ontbijt vertrekken we met een goed uitgeruste bus “up to the Himalayas”... de begeleidende crew is heel uitgebreid; schrik niet: 7 mannen (chauffeur, begeleider-chauffeur, reisgids, kok, 1 hulpkok, 2 helpers)... ze hebben ons 5 dagen verwend; ze zijn heel vriendelijk en charmant... het eerste deel van de weg kenden we reeds van onze bezoeken in de omgeving van Leh... volgens het programma gingen vandaag bij Kaspang-gompa kamperen, maar de smalle weg liet het niet toe om daar met onze bus naartoe te rijden... halverwege moesten we noodgedwongen rechtsomkeer maken... we vervolgden onze weg naar de volgende stop van onze reisroute... vanaf het dorp Upshi slingerde de weg zich naar de top van de tweede hoogste pas van de wereld: de TOGLUNG-pas op 5300m... we reden ook door prachtige Tibetaanse dorpen, met hun groene oases en hun typische huizen... we zijn nog steeds op Indisch grondgebied, maar we zitten eigenlijk middenin de Tibetaanse cultuur... de weg die van Leh naar Manali loopt, is één van de mooiste en hoogstgelegen wegen van de wereld... en is op vele plaatsen in zeer slechte staat... regelmatig worden we grondig door elkaar geschud... het boeddhisme zegt dat ‘alles’ wat we tegenkomen een mogelijkheid inhoudt om iets te leren, een mogelijkheid is om jezelf te bevrijden... Henk nodigde ons uit om ons verzet tegen de schokken op te geven en in plaats daarvan ons over te geven en het te beschouwen alsof dat de Boeddha je wiegt... op de top op 5300m hoogte was de lucht heel ijl zodat we traag maar bewust moesten rondwandelen... na de afdaling rijden we op een zanderig plateau, omgeven door het prachtige gebergte dat steeds maar blijft fascineren... je geraakt er niet op uitgekeken... op een gegeven ogenblik weet onze chauffeur de juiste inslag tussen twee bergen naar het Tso Kar-meer te vinden... dit is een van de mooiste zoutmeren ter wereld... de tenten worden dichtbij een zoetwaterbron voor het bereiden van het eten opgeslagen... voor het avondmaal nodigde Henk ons uit tot een meditatie op "de MEDICIJN BOEDDHA" en hij initieerde ons in de helende werking van zijn mantra... "TAYATA OM BEKANDZEE BEKANDZEE MAHA BEKANDZEE RANDZEE SAMOENGATEE SOHA" na de avondeten gaan de meesten slapen, anderen zongen gezellig onder begeleiding van Henk's gitaar... 19 juli: aan het Tso Kar Lake We werden gewekt met thee of koffie aan bed (onze slaapzak).. .iedereen kwam om 8u uitgeslapen aan het ontbijt... om 10u bracht onze bus ons tot aan de rand van het meer waar een heel bijzondere stilte heerst... Henk uitnodigde ons in de stilte uit tot een meditatie "alles is zonder begin noch einde"... na het middagmaal bracht onze bus ons naar het nomadendorp Tso Kar... er staan een 50 tal huizen die niets meer zijn dan 4 muren bestaande uit opeengestapelde rotsblokken met een plat dak... op dit moment verblijven er maar enkele mensen... de andere nomaden zijn ergens ten velde met hun jaks en schapen... ze verblijven maar tijdens een 3-tal kille ( min 30 graden C ) wintermaanden in hun schamele woning... de kennismaking met het dorp bracht velen aan het denken en het besef dat wij eigenlijk in luxe baden... de meesten verkozen terug te keren met onze bus... enkele dappere woestijnvossen verkozen in rechte lijn naar het tentenkamp terug te stappen... het eerste deel stapten ze door een soort zoutvlakte, het zout kraakte onder hun voeten... ze stonden even stil in “the middle of nowhere” en zeiden tegen elkaar: “hier in dit ‘niets’ voelen we ons thuis”... het tweede deel van de terugweg was een zandwoestijn met wat stenen en struiken... na het avondeten ontstond een gezellige sfeer met de crew die ons vergastten op Indische en Nepalese liederen...gezellig en authentiek.... na deze bijzonder dag gingen we tevreden slapen... 20 juli: aan het Tso Kar Lake Aangezien we gisteren het geplande, Kaspang-gompa, niet konden bereiken, zijn we blij om hier twee dagen op deze zalige, stille plek te kunnen blijven... Henk stelt voor om er een soort stille, meditatieve dag van maken; ieder doet dat op zijn eigen manier... om 9.30u nodigt Henk ons uit voor een meditatie aan de grote stupa... "laten we dankbaar zijn en blij"... "iedere dag, denk als je wakker word, vandaag ben ik gelukkig en blij dat ik mocht wakker worden"... de volgende meditatie, om 12.30u, gaat genoodzaakt omwille van een hevige stormwind in de grote tent door... "wat er ook buiten ons gebeurt, storm, wind, enz... kunnen we dat-wat-is aanvaarden"... "we hebben steeds de keuze om naar de meest vredevolle plek in onszelf te gaan, wat er ook buiten ons gebeurt"... tijdens de derde meditatie vandaag nodigt Henk ons uit tot een heel belangrijke boeddhistische meditatie: "vergankelijkheid en de dood"..."hecht je noch aan je lichaam, noch aan geld en materie, noch aan je vrienden en familie, noch aan status en succes"... "geniet ervan of maak er zinvol gebruik van, maar hecht je er niet aan, want op het moment van de dood moet je alles achterlaten... gehechtheid en verwachtingen brengen heel veel lijden en onvrede"... 21 juli: busrit door de Himalaya van Tso-Kar-Lake naar Jispa Na de drukke bedrijvigheid van het opbreken en opruimen van onze kampplaats en het laden van de bus, vertrokken we om 9u... we kijken nog even heel bewust om naar deze bijzonder mooie plek... een van de mooiste plekken op de wereld... en we rijden verder... na een uurtje rijden, staan we vast en moeten we wachten, omdat er grondverschuiving de weg blokkeert en die moet eerst opgeruimd worden... we rijden verder, opnieuw door de steeds maar fascinerende, prachtige Himalaya.achter elke bocht een nieuw, indrukwekkend zicht... de bergen vertonen de meest magische kleurschakeringen... de ene keer zanderig, de andere keer rotsen, onmogelijk te beschrijven... we rijden over de top van de LACHUNGLUNG-pas die op 5100m hoogte ligt... daarna gaat de bustocht verder door het onbeschrijflijk, adembenemend mooie Himalaya gebergte... we steken ook de BARLACHA-pas over, waarvan de top op 4800m hoogte ligt...omdat we deze morgen twee uur verloren hebben, komen we pas om rond 19.30u aan op onze kampplaats in Jispa (3500 m), een uitstekende plaats voor onze laatste overnachting in tenten... we slapen steeds per 2 in kleine tentjes... de tenten worden in het halfdonker en in snel tempo opgezet... na het avondmaal word er opnieuw gezongen... daarna doken we vermoeid maar dankbaar in onze slaapzak... 22 juli: busrit door de Himalaya van Jispa naar Manali Na het opbreken en opruimen van onze kampplaats reden we verder... omdat we onder de boomgrens zijn beland is het hier veel groener... we nemen stilletjes afscheid van de echte desolate Himalaya... rond 15u bereikten we de top van de Rothang-pas (3900 m)... rond 17u bereikten we ons prachtige Johnson Hotel in Manali... .na een heerlijke douche, en een lekker avondmaal gingen we onder de lakens... 23 juli: met de bus van Manali naar Rewalser We staan om 8.00 uur op en ontbijten samen in het mooie Johnson Hotel waar we verbleven... om 9.30 uur vertrekt onze bus richting Rewalser (een goede 5 uur rijden)... rond 10.30u stoppen we in Naggar om het museum van Nikolai Roerich te bezoeken...deze wereldberoemde Russische filosoof, kunstenaar, schrijver, schilder integreerde 3 zaken: religie, kunst en wetenschap... een echte aanrader... maar het was gesloten... jammer... we maken er een mooie wandeling en genieten van het landschap... na een lekker middagmaal, rijden we 100 km door de meest groene en prachtigste vallei van India, de Kullu-vallei... we genieten van de prachtige (berg)natuur, de fruitbomen, de kleur- en geurrijke dorpjes die we doorkruisen... rond 18.30u komen we aan in Rewalser (Tsopema = heilig meer)... dit meer is heilig voor de Tibetanen omdat men hier heeft geprobeerd om Padmasambhava (de tweede Boeddha) op de brandstapel te zetten maar omwille van Padmasambhava’s tantrische krachten deerde het vuur hem niet en kwam er een meer in de plaats van het vuur... 24 juli: vrije dag in Rewalser We ontbijten samen en daarna kon ieder zijn eigen weg gaan... maar het was vandaag feest in Rewalser, omdat Zigar Rinpoche, de baas van het grote Tibetaans Boeddhistische klooster, verjaarde... we waren er uitgenodigd en waren van harte welkom op het feest... er waren dansen, gezangen en een soort volksspelen... na het avondeten stapten we naar de Hindoe-tempel, die een prachgtige akoestiek heeft... Henk nodigde ons uit om via het OM-zingen voeling te krijgen met het zingen van boventonen... een bijzondere ervaring... we richtten de OM-vibraties naar verschillende delen van ons lichaam en vroegen dat alle mogelijke spanningen zouden moge los getrild worden... 25 juli:  bezoek aan de heilige grot van Padmasambhava en de Tibetaans boeddhistische kluizenaars in de bergen van Rewalsar Lake Na een ontbijt namen we de lokale bus... echt de moeite om mee te maken, moeilijk te beschrijven, alles mag mee met de bus... beneden aan de grot verwelkomde Henk ons op zijn lievelingsplek met een kata... "Hier kom ik echt thuis" zegt hij... een meditatie in de grot van Padmasambhava dompelde ons in een spiritueel bad dat heel wat mensen beroerde... Henk initieerde ons in een heel belangrijke guru-yoga oefening i.v.m. Padmasambhava en leerde ons de bijhorende mantra: "OM AH HOENG BENZA GURU PEMEE SIDHI HOENG"... na een lekker middagmaal bij een plaatselijke eettent, bezochten we een boeddhistische non-kluizenares die in een piepklein grotje leeft, mediteert en bidt voor het welzijn van alle levende wezens... we bezochten ook een grot waar Padmasambhava een voetafdruk in een rots heeft achter gelaten... daar mediteerden we op de gedachte: “hoe meer we de geest bewaken met de speer van alertheid, hoe meer innerlijke vrede en geluk we zullen vinden”... en dan een prachtige wandeltocht, weliswaar dalend, terug naar ons hotel...  we kijken dankbaar terug op een bijzonder geslaagde dag.... 26 juli: meditatieve dag in Rewalser Henk nodigde ons vandaag uit om de rust en de vrede die Rewalser eigen is, naar binnen te integreren... we begonnen de dag om 7u met een meditatie in de Zigar Kagyu tempel... vanuit een diepe innerlijke meditatieve rust worden we uitgenodigd om op een dieper niveau te begrijpen wat men in het boeddhisme met "de geest" bedoelt... na het ontbijt keerden we terug naar dezelfde tempel en werden we in een tweede meditatie begeleid om “de bewegende geest”( = een gedachte ) te onderzoeken.... een gedachte die in de ruimte komt, heeft die een begin, een einde, een vorm, een kleur?... waar is die gedachte te vinden, waar gaar die naartoe indien we die gedachte loslaten?... daarna probeert ieder die vredige innerlijke toestand te koesteren, een wandeling rond het meer, het lezen van een spirituele tekst... om 14u staan we in een begeleidde meditatie stil bij "zolang kinderen het leven ervaren als een open bloem, ongeconditioneerd, komen duale gedachten mooi-lelijk, leuk-vervelend, slordig-proper, niet in hen op... ze ervaren alles compleet en onbevangen"... de vierde meditatie om 16.30u gaat over "de leegte" een heel belangrijk item in het boeddhisme... "luchtbellen kunnen zeer groot zijn, maar ze zijn leeg en heel fragiel"... voor de vijfde meditatie, om deze meditatieve dag af te sluiten, had Henk nog een verrassing in petto... we gingen mediteren in een klein grotje dichtbij het meer: de Mandarava-cave... Henk liet ons kennis maken hoe het mogelijk is om, na veel oefening, ons te bevrijden van pijn en frustratie... "indien we de moed hebben om rechtstreeks naar bijvoorbeeld onze kwaadheid te kijken zullen we niets vinden, we zullen nergens kwaadheid vinden... dit is het ultieme antwoord op alle lijden" ... LUCHTBELLEN KUNNEN ZEER GROOT ZIJN, MAAR ZE ZIJN ALLEMAAL "LEEG" EN HEEL FRAGIEL, BIJ DE MINSTE AANRAKING SPATTEN ZE UITEEN TOT NIETS... het ene moment zien we een grote luchtbel, het andere moment als de luchtbel is uiteengespat, zien we niets meer… … het ene moment zijn we overweldigd door een pijnlijke gedachte (een grote luchtbel), het andere moment is die gedachte helemaal verdwenen en voelen we vrede in onszelf (de luchtbel is uiteengespat)… … het ene moment voelen we ons euforisch gelukkig (een grote luchtbel), het andere moment is die euforie verdwenen (de luchtbel is uiteengespat)… … het ene moment voelen we ons overweldigt door angst (een grote luchtbel), het andere moment voelen we terug vertrouwen, en is er rust en vrede (de luchtbel is uiteengespat)… … het is mogelijk om in meditatie naar dergelijke luchtbellen te kijken en na onderzoek in meditatie, en het gaat hier niet om een mentaal onderzoek, kunnen we ontdekken dat alle luchtbellen (gedachten, gevoelens, emoties,e.a ) in wezen “leeg” zijn zonder enige wezenlijke betekenis… … gedachten, gevoelens en emoties komen en gaan, het zijn als luchtbellen indien we ze aanraken, spatten ze uiteen… het gaat er niet om dat er geen gedachten, gevoelens en emoties meer mogen zijn, het gaat er om dat we ze als luchtbellen kunnen zien die we kunnen aanraken… het gaat er om dat we stap per stap beseffen dat die luchtbellen komen en gaan en dat ze in wezen niets te betekenen hebben… … wanneer we de indruk hebben dat andere mensen het lastig hebben of pijn lijden, laten we dan vanuit ons hart en in stilte de inspiratie van mededogen uitspreken: “ik wens dat je mag bevrijd worden !” wat in feite betekent: “ik wens dat de luchtbel die jij nu au serieus neemt, dat je tot inzicht mag komen dat die luchtbel in wezen “leeg” is en “niets” te betekenen heeft”… 27 juli: met djeeps van Rewalser naar McLeodGanj een goede 160 km rijden door de prachtige, groene Mandi- en Kangravallei... we reden door typische, authentieke Indische dorpjes... we genoten van de vele kleuren en geuren... het is niet alleen aanpassen aan een totaal nieuw landschap, maar ook aan de temperatuur en tropische vochtigheidsgraad... de kleine fysieke ambetantigheden van het hooggebergte (bloedkorstjes in de neus, gesprongen lippen, ...) zijn meteen opgelost en vergeten... rond 15.00 uur kwamen we aan in de niet te beschrijven drukte van Upper-Dharamsala (= Mc Leod Ganj)... dit is de verblijfplaats van de Dalai Lama, de Tibetaanse regering in ballingsschap en vele gevluchte Tibetanen...de jeeps brachten ons door een helse straatdrukte naar ons hotel... een nieuwe plek, nieuwe uitdagingen....we zijn reeds 14 dagen onderweg, niet te geloven... 28 juli: in McLeodGanj, bezoek aan het Norbulinka instituut en aan H.H.Karmapa de jeeps brachten ons 8.30u naar het Norbulinka-instituut... dit is een opleidingscentrum voor Tibetaanse ambachten, kunst en cultuur... gelegen in Lower-Dharamsala, omgeven door een prachtige tuin die rust, concentratie en meditatie uitstraalt... we bezochten er verschillende ateliers: tangkha-schilderen, tangkha-applikee, houtsnijwerk en beschildering, metaalbewerking... sommige opleidingen duren 6 tot 12 jaar en staan garant voor het bewaren en uitdragen van de authentieke Tibetaanse cultuur... echt de moeite waard om die ateliers aan het werk te zien... na het middagmaal brachten de jeeps ons naar het paleis van H.H.Karmapa... voor de meesten onder ons het langverwachtte bezoek, H.H.Karmapa in levende lijve ontmoeten... we moesten er eerst een uurtje geduldig wachtten, wat voor de meesten een gelegenheid was om zich in stilte innerlijk voor te bereiden op dit heel bijzonder bezoek... na een grondige screening werden we in de tempel op de eerste verdieping binnen gelaten... we waren er met zowat 150 genodigden... bijzonder... de guitig stralende ogen van de 21-jarige H.H.Karmapa troffen ons allemaal... de meesten werden getroffen door de eenvoud van zijn uitstraling... ieder van ons kreeg persoonlijk een zegen... we kregen ook een rood koordje dat symbool staat voor zijn omhullende bescherming... sterk onder de indruk verlieten we zaal... nog een ervaring die we niet snel zullen vergeten.... rond 16u brachten de jeeps ons terug naar ons Hotel in Mc Leod Ganj....nog wat tijd om te winkelen of uit te rusten..... weer een boeiende dag die ons lang zal bijblijven... 29 juli: in McLeodGanj, bezoek aan het tempelccomplex van H.H.de Dalai Lama Na een gezellig ontbijt in het restaurant van ons lieflijk hotel gingen we op stap... juist voor de ingang van het tempelcomplex van H.H.de Dalai Lama zorgde Henk voor een zoveelste verrassing, we gingen langszij de ingang en volgden een meditatief pad dat bezaaid was met gebedsvlaggen en mani-stenen (platte stenen waarin Tibetaans boeddhistische gebeden gebijteld staan)... de bedoeling was uiteraard om dit pad in stilte en met een meditatief hart te gaan, ieder deed het op zijn eigen manier... we kwamen terug bij de ingang van het tempelcomplex... we bezochten er verschillende tempels... de meesten onder ons waren enorm getroffen door de muurbeschilderingen van een tempel die prachtig versierd was door een enorme "Kalachakra-mandala" of ook "Mandala voor de Vrede"... hier gaf Henk ons vrij gedetailleerde uitleg over het tantrische ritueel dat bij het maken van een mandala gepaard gaat... deze bijzonder mooie mandala kreeg op deze manier voor de meeste een grotere en diepere betekenis... na het middagmaal werd maakten we een mooie wandeling naar het meditatiecentrum Tushita... maar de mooie serene tempel waar we normaal gezien zouden mediteren, was niet meer... er is een nieuwe tempel in aantocht... weer een mooie inspirerende dag....  30 juli: onze laatste dag in Mc Leod Ganj Na het ontbijt werden de kamers ontruimd en gingen we voor de laatste maal op stap... rond 16 u gingen we gezellig samenzitten om de reis in warmte en genegenheid naar elkaar af te sluiten... na het avondmaal vertrokken we per djeep naar Pathankot om er de nachttrein naar Delhi te nemen.... we kijken met grote dankbaarheid terug naar deze boeiende 3 weken, die ieders leven grondig zal veranderen.... REISVERSLAG SPIRITUELE REIS LADAKH 2006 Maandag 3 en dinsdag 4 juli: vlucht Brussel Zaventem - London - Delhi en kort bezoek aan Delhi We vertrokken maandagnamiddag in Brussel...alles is opperbest verlopen, de overstap in London verliep vlot...toen we dinsdagmorgen in Delhi uit het vliegtuig stapten werden we ontvangen op een hete sauna-temperatuur, ongeveer 40 graden Celsius...de lopende band waar we normaal onze bagage zouden oppikken, liet ons echter in de steek...de meeste van onze bagage is blijven hangen in Londen...de sfeer in de groep bleef opperbest...we zien wel...kunnen we dit zien als een oefening in onthechting ?...met de bus bereikten we spoedig ons prachtig, airconditioned hotel in New Delhi...een douche en wat bekomen terwijl enkelen een bezoek brachten aan een Tibetaanse dokter... rond 13 u stonden er ons scooter-riksja's op te wachtten...eerst lekker gaan eten...Henk nodigde ons uit gedurende de hele reis om naar de bedelaars die we op reis zullen ontmoeten om de boeddhitische paramita van "vrijgevigheid" te oefenen...na het middagmaal reden we met die scooter-riksja's naar oud-Delhi...ontzettend warm en plakkerig, hectische drukte maar steeds lachende gezichten...met de fiets-riksja reden we door de smalle straatjes van oud-Delhi en lieten we alle kleuren en geuren tot ons komen...een onvergetelijke impressie...we zijn vroeg gaan slapen om de volgende ochtend om 4uur op te staan... Woensdag 5 juli: binnenvlucht naar Leh en op adem komen Een bus bracht ons om 4.30u naar de Domestic Airport in Delhi...alles verliep vlot...we landen rond 8 uur in Leh, de hoofdstad van Ladakh die op 3500m hoogte ligt...we werden verwelkomd op de Tibetaanse manier, er werd ons een Tibettaans sjaaltje "kata" rond de nek gelegd...met jeeps naar ons Hotel Tso Kar... op het programma van vandaag staat voornamelijk:"platte rust" om ons aan te passen aan de hoogte...om 16u verkenden we op traag staptempo de stad...in een kort bezoek aan de gompa(=Tibettaans boeddhistische tempel) initieerde Henk ons in het maken van de posternatie en in het belang van "toevlucht nemen"...daarna zette iedereen zich spontaan in de tempel neer om te mediteren... Donderdag 6 juli: een bezoek aan het boeddhistisch feest in Hemis Na een heerlijk en uitgebreid ontbijt brachten 3 jeeps ons naar Hemis (een boeddhistisch klooster van de Kagyu-strekking = deze school heeft de belangrijke overleveringslijn van Tilopa-Naropa-Marpa-Milarepa-Gampopa-Karmapa; deze school wordt nu geleid door de 17e Karmapa )...in elk Tibetaans boeddhistisch klooster is er elk jaar een religieus feest, waar de lokale bevolking van heinde en ver naar toe komt...het gaat om rituelen, begeleid door religieuze gezangen die zuivering en genezing brengen voor het klooster, de aanwezigen, de hele regio...het feest bestaat uit verschillende, heel kleur- en symboolrijke taferelen, opgeluisterd door boeddhistische gezangen...het feest eindigde rond 16.00 uur (dus een hele dag)... na het avondeten gingen we vermoeid maar tevreden slapen... Vrijdag 7 juli: een vrije dag in Leh Tussen 8 en 9 uur ontbijten we uitgerust en uitgebreid....Henk nodigde ons uit, ondanks onze vrije dag...konden we ons overgeven aan een verassing?...hij hield zijn lippen stijf op elkaar en loste niets, ondanks de vele nieuwsgierige pogingen...om 9u vertokken we met 3 jeeps, naar het dorp Sabu, juist buiten de stad Leh...we werden inderdaad verrast en heel diep geraakt...een ervaring die heel moeilijk te beschrijven is, maar die allen heel diep heeft getroffen en ons voor de rest van ons leven zal bijblijven... na het middagmaal ging ieder zijn eigen weg... Zaterdag 8 juli: bezoek aan Kaspang-gompa en Thiksey-gompa Op het programma: een bezoek aan twee boeddhistische kloosters ten zuiden van Leh... we vertrokken om 8.30 uur met de 3 jeeps naar Tiksey-Gompa...prachtig gelegen op een berg en de thuis voor een 350-tal monniken...aan de ingang van de grote tempel staat een prachtig "Levenswiel" afgebeeld...Henk gaf ons hier gedetailleerde uitleg en hoe we uit deze wereld van lijden en frustratie kunnen geraken...in een kleine tempeltje werden we in een meditatie uitgenodigd om even stil te staan bij onze wezenlijke kern, onze onverwoestbare Boeddha-natuur...in een andere tempel staat het beroemde beeld van de Boeddha van de toekomst: Maitreya...hier kregen we uitgebreidde uitleg over de 5 Boeddha-families en de linken met de 5 kleuren van de gebedsvlaggen, met de vijf vergiften, met de vijf wijsheden... daarna met de jeeps naar Kaspang... de weg naar Kaspang-gompa is bijzonder mooi...we reden door prachtige zand- en steenwoestijngebergte...Kaspang is een klein klooster, met slecht 11 monniken, en het behoort tot de Drukpa-Kagyu-school...in dit klooster praktiseert men de gekende "tum-mo-praktijk"...deze door Milarepa (de grootste Tibettaanse yogi die in de 11-12e eeuw leefde) op punt gezette praktijk heeft tot gevolg dat Milarepa bij minus 20 graden met bijna geen kleren (en zonder vuur) kon overleven in grotten in de Himalaya...door deze meditatiepraktijk wekte hij dus een innerlijke warmte op waardoor hij vele strenge winters zonder vuur doorkwam...voor rationeel denkende mensen is dit natuurlijk onmogelijk...ongelovige Thomassen kunnen zich in de maand december wenden tot het Kaspang-klooster...we werden toegelaten tot de tempel...de meesten werden getroffen door de prachtige beelden van Naropa, Milarepa, Gampopa en Tara die in de tempel centraal staan...Henk nodigde ons uit tot een heel belangrijke boeddhistische meditatie: "vergankelijkheid en de dood"..."hecht je noch aan je lichaam, noch aan geld en materie, noch aan je vrienden en familie, noch aan status en succes...geniet ervan of maak er zinvol gebruik van, maar hecht je er niet aan, want op het moment van de dood moet je alles achterlaten...gehechtheid en verwachtingen brengen heel veel lijden en onvrede"... na een lekker lunch-pakket en even relaxen in de zon, reden we gezegend en tevreden terug naar Leh... Zondag 9 augustus: bezoek aan Likir-gompa Anderhalf uur rijden met de jeeps ten westen van Leh...we rijden door zand- en steenwoestijngebergte...we passeren de samenvloeiing van 2 rivieren: de Zanskar en de Indus...Henk vertelde ons dat de bevroren Zanskar tijdens de winter gebruikt wordt als TGV-route vanuit de bergen naar Leh... Likir is bijzonder gelegen...in een tempel deden we een meditatie bij het beeld van Chenrezig, de boeddha van het mededogen, waarvan de huidige Dalai Lama de 14de reincarnatie is...de kern van de meditatie: "Ik wens dat alle levende wezens mogen bevrijd worden van pijn en lijden"...je ziet maar, velen denken dat meditatie een egoistisch gedoe is?...Henk initieerde ons ook in de belangrijkste Tibetaanse mantra: "OM MANI PEME HUNG"...na een gezellige babbel tijdens de lunch keerden we tevreden en "content" terug naar ons Hotel in Leh... Maandag 10 juli: busrit door de Himalaya van Leh naar Tso Kar Lake Na het ontbijt vertrekken we met een goed uitgerustte bus “up to the Himalayas”...de begeleidende crew is heel uitgebreid; schrik niet: 7 mannen (chauffeur, begeleider-chauffeur, reisgids, kok, 1 hulpkok, 2 helpers)...ze hebben ons 4 dagen verwend; ze zijn heel vriendelijk en charmant...het eerste deel van de weg kenden we reeds van onze bezoeken in de omgeving van Leh...vanaf het dorp Upshi slingerde de weg zich naar de top van de tweede hoogste pas van de wereld: de TOGLUNG-pas op 5300m...we reden ook door prachtige Tibetaanse dorpen, met hun groene oases en hun typische huizen...we zijn nog steeds op Indisch grondgebied, maar we zitten eigenlijk middenin de Tibetaanse cultuur...de weg die van Leh naar Manali loopt, is één van de mooiste en hoogstgelegen wegen van de wereld...en is op vele plaatsen in zeer slechte staat...regelmatig worden we grondig door elkaar geschud...het boeddhisme zegt dat ‘alles’ wat we tegenkomen een mogelijkheid inhoudt om iets te leren, een mogelijkheid is om jezelf te bevrijden...Henk nodigde ons uit om ons verzet tegen de schokken op te geven en in plaats daarvan ons over te geven en het te beschouwen alsof dat de Boeddha je wiegt...op de top op 5300m hoogte was de lucht heel ijl zodat we traag maar bewust moesten rondwandelen...na de afdaling rijden we op een zanderig plateau, omgeven door het prachtige gebergte dat steeds maar blijft fascineren...je geraakt er niet op uitgekeken...op een gegeven ogenblik weet onze chauffeur de juiste inslag tussen twee bergen naar het Tso Kar-meer te vinden...dit is een van de mooiste zoutmeren ter wereld...de tenten worden dichtbij een zoetwaterbron voor het bereiden van het eten opgeslagen... voor het avondmaal nodigde Henk ons uit tot een derde boddhicitta-oefening (=laat je hart zacht worden i.p.v. het te laten verharden door negatieve ervaringen) i.v.m."gelijkmoedigheid"..."ik wil leren evengoed mijn hart te openen voor mijn vijanden als voor mijn vrienden"... na de avondeten gaan de meesten slapen, anderen zongen gezellig onder begeleiding van Henk's gitaar... Dinsdag 11 juli: aan het Tso Kar Lake We werden gewekt met thee of koffie aan bed (onze slaapzak)...iedereen kwam om 8u uitgeslapen aan het ontbijt...om 10u bracht onze bus ons tot aan de rand van het meer waar Henk ons uitnodigde tot de vierde boddhicitta oefening: "authentieke vreugde"..."het tegengif tegen jaloezie"..."ik verheug mij over anderen in plaats van anderen te benijden of jaloers te zijn, ik ben blij voor anderen dat ze gelukkig zijn, een goed werk, aangename relaties en veel talenten hebben...ik ben blij voor het geluk en het succes dat anderen ervaren i.p.v. ze te benijden"... na het middagmaal bracht onze bus ons naar het nomadendorp Tso Kar...er staan een 50 tal huizen die niets meer zijn dan 4 muren bestaande uit opeengestapelde rotsblokken met een plat dak...op dit moment verblijven er maar enkele mensen...de andere nomaden zijn ergens ten velde met hun jaks en schapen...ze verblijven maar tijdens een 3-tal kille ( min 30 graden C ) wintermaanden in hun schamele woning...de kennismaking met het dorp bracht velen aan het denken en het besef dat wij eigenlijk in luxe baden...de meesten verkozen terug te keren met onze bus...enkele dappere woestijnvossen verkozen in rechte lijn naar het tentenkamp terug te stappen...het eerste deel stapten ze door een soort zoutvlakte, het zout kraakte onder hun voeten...ze stonden even stil in “the middle of nowhere” en zeiden tegen elkaar: “hier in dit ‘niets’ voelen we ons thuis”...het tweede deel van de terugweg was een zandwoestijn met wat stenen en struiken... na het avondeten ontstond een gezellige sfeer met de crew die ons vergastten op Indische en Nepalese liederen...gezellig en authentiek....wat later kwamen er ook Ladakhi-vrouwen bijzitten die ook in de omgeving kampeerden...ze zongen prachtige liederen met hun hoge stemmen en onze Nepalese hulpkok danste er intussen lustig op los... na deze bijzonder dag gingen we tevreden slapen... Woensdag 12 juli: busrit door de Himalaya van Tso-Kar-Lake naar Jispa Na de drukke bedrijvigheid van het opbreken en opruimen van onze kampplaats en het laden van de bus, vertrokken we om 9u...we kijken nog even heel bewust om naar deze bijzonder mooie plek...een van de mooiste plekken op de wereld...en we rijden verder...opnieuw door de steeds maar fascinerende, prachtige Himalaya...achter elke bocht een nieuw, indrukwekkend zicht...de bergen vertonen de meest magische kleurschakeringen...de ene keer zanderig, de andere keer rotsen, onmogelijk te beschrijven...we stoppen op de top van de LACHUNGLUNG-pas die op 5100m hoogte ligt...rond 14u stoppen we op een mooie plek...onze vriendelijke kookploeg laat ons genieten van een eenvoudig middagmaal...daarna gaat de bustocht verder door het onbeschrijflijk, adembenemend mooie Himalaya gebergte...we steken ook de BARLACHA-pas over, waarvan de top op 4800m hoogte ligt...plots staan we stil...een legertruc heeft panne en blokkeert de smalle weg in beide richtingen...na twee uur oponthoud rijden we verder...rond 19.30u, kwamen we aan in Jispa (3500 m), een uitstekende plaats voor onze laatste overnachting in tenten...we slapen steeds per 2 in kleine tentjes....de tenten worden in het halfdonker en in snel tempo opgezet...na het avondmaal word er opnieuw gezongen en gedanst...daarna doken we vermoeid maar dankbaar in onze slaapzak... Donderdag 13 juli: busrit door de Himalaya van Jispa naar Manali Na het opbreken en opruimen van onze kampplaats reden we verder...omdat we onder de boomgrens zijn beland is het hier veel groener...we nemen stilletjes afscheid van de echte desolate Himalaya...rond 15u bereikten we de top van de Rothang-pas (3900 m)...energetisch een bijzondere plaats die vraagt om een ritueel: samen met onze gids en de hele groep spreken we onze dankbaarheid uit voor de vele zegeningen die we reeds ontvingen en die we nog zullen ontvangen...we zongen de OM-mantra en daarna las Henk het mooie gebed van H.H.de Dalai Lama: “Een kostbaar menselijk bestaan, verspil het niet met zinloze bezigheden”...emotioneel een heel aangrijpend en verdiepend gebeuren...rond 17u bereikten we ons prachtige Hotel May-Flower in Manali, waar onze verloren bagage ons opwachtte...het is toch wel merkwaardig dat er zich niemand van de groep gedurende 10 dagen heeft gestoord aan zij/haar verloren bagage...na een heerlijke douche, en een lekker avondmaal gingen we onder de lakens... Vrijdag 14 juli: met de bus van Manali naar Rewalser We staan om 8.00 uur op en ontbijten samen in het mooie Mayflower-hotel waar we verbleven...om 9.30 uur vertrekt onze bus richting Rewalser (een goede 5 uur rijden)...rond 10.30u stoppen we in Naggar om het museum van Nikolai Roerich te bezoeken...deze wereldberoemde Russische filosoof, kunstenaar, schrijver, schilder integreerde 3 zaken: religie, kunst en wetenschap...een echte aanrader...zowel de schilderijen als het optrekje van Roerich (een grote Engelse cottage), de tuin en het adembenemend uitzicht op de bergen...daarna rijden we 100 km door de meest groene en prachtigste vallei van India, de Kullu-vallei...we genieten van de prachtige (berg)natuur, de fruitbomen, de kleur- en geurrijke dorpjes die we doorkruisen...rond 18.30u komen we aan in Rewalser (Tsopema = heilig meer)...dit meer is heilig voor de Tibetanen omdat men hier heeft geprobeerd om Padmasambhava (de tweede Boeddha) op de brandstapel te zetten maar omwille van Padmasambhava’s tantrische krachten deerde het vuur hem niet en kwam er een meer in de plaats van het vuur... na het avondeten nodigde Henk ons uit voor een meditatie aan het meer...”Ik zie wat ik zie (en vul niets in), ik hoor wat ik hoor (en voeg er niets aan toe wat niet werd gezegd}, ik voel wat ik voel (maar laat me niet meesleuren)”...daarna tokkelde Henk nog enkele romantische liederen op zijn gitaar... weeral en prachtige boeiende dag achter de rug... Zaterdag 15 juli:  bezoek aan de heilige grot van Padmasambhava en de Tibetaans boeddhistische kluizenaars in de bergen van Rewalsar Lake Na een ontbijt namen we de lokale bus...echt de moeite om mee te maken, moeilijk te beschrijven, alles mag mee met de bus ( cement, etenswaren, marmer en natuurlijk ook heel veel mensen )...beneden aan de grot verwelkomde Henk ons op zijn lievelingsplek met een kata...”Hier kom ik echt thuis” zegt hij...een meditatie in de grot van Padmasambhava dompelde ons in een spiritueel bad dat heel wat mensen beroerde...Henk initieerde ons in een heel belangrijke guru-yoga oefening i.v.m. Padmasambhava en leerde ons de bijhorende mantra: “Om Ah Hoeng Benza Guru Peme Sidhi Hoeng”...na een lekker middagmaal bij een plaatselijke eettent, bezochten we een boeddhistische non-kluizenares die in een piepklein grotje leeft, mediteert en bidt voor het welzijn van alle levende wezens...we bezochten ook een grot waar Padmasambhava een voetafdruk in een rots heeft achter gelaten...daar mediteerden we op de gedachte: “We hebben meer schrik voor het licht in ons dan voor de duisternis”...in de boeddhitische tempel, waar de  kluizenaars regelmatig samen bidden, mediteerden we op een van de belangrijkste boeddhistische inzichten: “hoe meer we de geest bewaken met de speer van alertheid, hoe meer innerlijke vrede en geluk we zullen vinden”... en dan een prachtige wandeltocht, weliswaar dalend, terug naar ons hotel...  we kijken dankbaar terug op een bijzonder geslaagde dag.... Zondag 16 juli: vrije dag in Rewalser We ontbijten samen en daarna gaat ieder zijn eigen weg... somigen verkozen om opnieuw naar de grot van Padmasambhava te gaan...anderen verkozen die dag om in Rewalsar-dorp te blijven, wat uit te rusten, een winkeltje doen...we middagmalen niet samen, maar elk op de plaats waar men zich op dat moment bevindt... het is duidelijk dat mensen doorheen processen gaan, ze worden geraakt of laten zich raken door een meditatie bij een beeld, de ontmoeting met een monnik, de prachtige natuur...vreugde en verdriet, vriendschappen die ontstaan of zich verdiepen, confrontatie met zichzelf...mooi dat dit kan...elk op zijn/haar manier en tempo...alles kan, niks moet...het gebeurt gewoon, soms onvoorspelbaar... na het avondeten stapten we naar de Hindoe-tempel, die een prachgtige akoestiek heeft...Henk nodigde ons uit om via het OM-zingen voeling te krijgen met het zingen van boventonen...een bijzonder ervaring...we richtten de OM-vibraties naar verschillende delen van ons lichaam en vroegen dat alle mogelijke spanningen zouden moge los getrild worden... Maandag 17 juli: meditatieve dag in Rewalser Henk nodigde ons vandaag uit om de rust en de vrede die Rewalser eigen is naar binnen te integreren.... we begonnen de dag om 7u met een meditatie in de Ziggar Kagyu tempel...vanuit een diepe innerlijke meditatieve rust worden we uitgenodigd om op een dieper niveau te begrijpen wat men in het boeddhisme met "de geest" bedoelt...na het ontbijt keerden we terug naar dezelfde tempel en werden we in een tweede meditatie begeleid om “de bewegende geest”( = een gedachte ) te onderzoeken....een gedachte die in de ruimte komt, heeft die een begin, een einde, een vorm, een kleur?...waar is die gedachte te vinden, waar gaar die naartoe indien we die gedachte loslaten?...daarna probeert ieder die vredige innerlijke toestand te koesteren, een wandeling rond het meer, het lezen van een spirituele tekst...om 14u legt Henk ons het waarom en de praktijk van de boeddhistische mala (=gebedssnoer) uit...we laten "de geest tot rust komen" door onze geest eenpuntig te richten op de mantra “Om Mani Peme Hoeng”...daarna onderzochten we “de rustende geest”, heeft die een begin, een einde, een vorm, een kleur, enz...?...tijdens de vijfde meditatie, om deze meditatieve dag af te sluiten, had Henk nog een verrassing in petto...we gingen mediteren in een klein grotje dichtbij het meer: de Mandarava-cave...Henk liet ons kennis maken hoe het mogelijk is om, na veel oefening, ons te bevrijden van pijn en frustratie...indien we de moed hebben om rechtstreeks naar bijvoorbeeld onze kwaadheid te kijken zullen we niets vinden, we zullen nergens kwaadheid vinden...dit is het ultieme antwoord op alle lijden ... WANNEER EEN GOLF OPZWELT EN ZICH TERUG NEERLEGT, IS ER NIETS VERANDERT AAN DE WEZENLIJKE AARD VAN DE ZEE ... wanneer we mediteren en het lukt ons om onze gedachten helemaal tot rust te brengen.... en we onderzoeken eens van dichtbij een enkele gedachte, dan ontdekken we dat een gedachte niet meer is dan een golf die opkomt uit het niets en terug oplost dat het niet meer is dan een wolk die aan de hemel verschijnt en die wat later als vanzelf weer verdwijnt...... ..... en de golf maakt geen indruk op de zee.... en de wolk maakt geen indruk op de uitgestrekte hemel..... als we overvallen worden door leuke of triestige gedachten laten we proberen om ze alzo te bekijken.... ...... zoals leuke of triestige golven niets aan de majestueuze zee veranderen, veranderen gedachten niets aan onze wezenlijke kern van kracht, liefde en mededogen..... Dinsdag 18 juli: met djeeps van Rewalser naar McLeodGanj een goede 160 km rijden door de prachtige, groene Mandi- en Kangravallei...we reden door typische, authentieke Indische dorpjes...we genoten van de vele kleuren en geuren...het is niet alleen aanpassen aan een totaal nieuw landschap, maar ook aan de temperatuur en tropische vochtigheidsgraad...de kleine fysieke ambetantigheden van het hooggebergte (bloedkorstjes in de neus, gesprongen lippen, ...) zijn meteen opgelost en vergeten...rond 15.00 uur kwamen we aan in de niet te beschrijven drukte van Upper-Dharamsala (= Mc Leod Ganj)...dit is de verblijfplaats van de Dalai Lama, de Tibetaanse regering in ballingsschap en vele gevluchte Tibetanen...de jeeps brachten ons door een helse straatdrukte naar ons prachtig hotel Pema Thang...een nieuwe plek, nieuwe uitdagingen....we zijn reeds 14 dagen onderweg, niet te geloven... Woensdag 19 juli: in McLeodGanj, bezoek aan het Norbulinka instituut en aan H.H.Karmapa de jeeps brachten ons 8.30u naar het Norbulinka-instituut...dit is een opleidingscentrum voor Tibetaanse ambachten, kunst en cultuur...gelegen in Lower-Dharamsala, omgeven door een prachtige tuin die rust, concentratie en meditatie uitstraalt...we bezochten er verschillende ateliers: tangkha-schilderen, tangkha-applikee, houtsnijwerk en beschildering, metaalbewerking...sommige opleidingen duren 6 tot 12 jaar en staan garant voor het bewaren en uitdragen van de authentieke Tibetaanse cultuur...echt de moeite waard om die ateliers aan het werk te zien... na het middagmaal brachten de jeeps ons naar het paleis van H.H.Karmapa...voor de meesten onder ons het langverwachtte bezoek, H.H.Karmapa in levende lijve ontmoeten...we moesten er eerst een uurtje geduldig wachtten, wat voor de meesten een gelegenheid was om zich in stilte innerlijk voor te bereiden op dit heel bijzonder bezoek...na een grondige screening werden we in de tempel op de eerste verdieping binnen gelaten...we waren er met zowat 150 genodigden...bijzonder...de guitig stralende ogen van de 21-jarige H.H.Karmapa troffen ons allemaal...hij gaf een kort onderricht in het Tibetaans dat in het engels werd vertaalt...de meesten werden getroffen door de eenvoud van zijn uitstraling en zijn nederige woorden...ieder van ons kreeg persoonlijk een zegen...we kregen ook een rood koordje dat symbool staat voor zijn omhullende bescherming...sterk onder de indruk verlieten we zaal...nog een ervaring die we niet snel zullen vergeten.... rond 16u brachten de jeeps ons terug naar ons Hotel in Mc Leod Ganj....nog wat tijd om te winkelen of uit te rusten..... voor het avondmaal begeleidde Henk ons in “de meditatie-praktijk van Tara”...Tara is de bevrijdster van uiterlijke en innerlijke angsten en de mantra is “OM TAREE TOE TAREE TOEREE SOHAA”... weer een boeiende dag die ons lang zal bijblijven... Donderdag 20 juli: in McLeodGanj, bezoek aan het tempelccomplex van H.H.de Dalai Lama Na een gezellig ontbijt in het restaurant van ons lieflijk hotel gingen we op stap...juist voor de ingang van het tempelcomplex van H.H.de Dalai Lama zorgde Henk voor een zoveelste verrassing, we gingen langszij de ingang en volgden een meditatief pad dat bezaaid was met gebedsvlaggen en mani-stenen (platte stenen waarin Tibetaans boeddhistische gebeden gebijteld staan)...de bedoeling was uiteraard om dit pad in stilte en met een meditatief hart te gaan, ieder deed het op zijn eigen manier...we kwamen terug bij de ingang van het tempelcomplex...we bezochten er verschillende tempels...de meesten onder ons waren enorm getroffen door de muurbeschilderingen van een tempel die prachtig versierd was door een enorme "Kalachakra-mandala" of ook "Mandala voor de Vrede"...hier gaf Henk ons vrij gedetailleerde uitleg over het tantrische ritueel dat bij het maken van een mandala gepaard gaat...deze bijzonder mooie mandala kreeg op deze manier voor de meeste een grotere en diepere betekenis...toen we buiten kwamen werden we verwelkomd door bakken regen... na het middagmaal werd de vooziene wandeling naar het meditatiecentrum Tushita omwille van de hevige regen uitgesteld... voor het avondmaal nodigde Henk ons uit voor een meditatie..."Tonglen: adem je pijn in, in plaats van ervan weg te lopen...en omhul je pijn daarna met warmte en liefde zoals een moeder haar kind omarmt"... weer een mooie inspirerende dag....  Vrijdag 21 juli: vrije dag in Mc Leod Ganj Deze vrije dag gaat ieder zijn eigen gang... er werd naar hartelust gewinkeld...anderen brachten opnieuw een bezoek aan de tempel van H.H. de Dalai Lama...ondanks dat iedereen het er roerend over eens is, dat dit een hele bijzondere reis is op verschillende vlakken, beginnen sommigen reeds stilletjes naar huis te verlangen...voor anderen mocht het nog langer duren... voor het avondeten werden we uitgenodigd in een meditatie om eens stil te staan bij de 8 wereldse verleidingen, die in het kort gezegd allemaal te maken hebben met het feit dat we alleen maar leuke dingen najagen en dat we met de vervelende dingen geen weg weten...en daar gaat het in het Boeddhisme nu eenmaal om..."kan ik de vervelende dingen in mijn leven verwelkomen, omdat die vervelende dingen  groeikansen zijn?" Zaterdag 22 juli: onze laatste dag in Mc Leod Ganj, bezoek aan het Tushita Retrait centrum Na het ontbijt werden de kamers ontruimd en gingen we voor de laatste maal op stap...een wandeling naar het meditatiecentrum Tushita...dit is een Boeddhistisch meditatie centrum waar men het hele jaar door meditatie cursussen kan volgen...Henk nodigde ons uit tot een laatste meditatie "laten we dankbaar zijn voor de vele zegeningen die we mochten ontvangen"... rond 16 u gingen we gezellig samenzitten om de reis in warmte en genegenheid naar elkaar af te sluiten... na het avondmaal vertrokken we per djeep naar Pathankot om er de nachttrein naar Delhi te nemen.... we kijken met grote dankbaarheid terug naar deze boeiende 3 weken, die ieders leven grondig zal veranderen.... REISVERSLAG SPIRITUELE REIS  TIBET EN KATHMANDU   2006 Zondag 23 juli: vlucht Delhi - Kathmandu Enkele enthousiaste Himalaya-reizigers hadden in Belgie beslist om aan de Ladakh-reis nog een verlengstuk te breien... normaal gezien gingen we met ons vieren om 19.30u naar Kathmandu vliegen...de geboekte vlucht werd afgelast maar de goden wilden ons plan niet in de war sturen...we vonden een andere vlucht, met nog beschikbare plaatsen, om 20u...op de luchthaven werden we opgewacht door een jeep die ons naar een heel gezellig guest house in Kathmandu bracht...na een warme hap kropen we vermoeid onder de lakens...zoals kinderen waren we vol verwachting voor het komende avontuur... Maandag 24 juli: kennismaking met Kathmandu Rond 11u nemen we een plaatselijke taxi met doorgezakte zittingen en ontbrekend raam naar de meest heilige en boeddhistische plek van Kathmandu: BODHANATH...de gekende stupa met grote ogen met een diameter van 100m...deze stupa staat symbool voor de BOEDDHA-MIND: de oneindige wijsheids-energie van Boeddha die zich overal manifesteert...samen met andere pelgrims, want zo voelen we ons wel, maken we de kora of rondgang rond dit heiligdom...we voelen ons geraakt en heel dankbaar en tevreden dat we hier mogen zijn...deze plek is duidelijk geladen met een zeer hoge en zuivere energie want dichtbij de stupa zijn er wel 25 verschillende boeddhistische kloosters...we laten ons door de Boeddha-mind leiden en komen als vanzelf in het DAPSANG-klooster terecht waar we ons neerzetten bij de monnikken en ons laten doordringen van de gezongen gebeden...we stellen ons open en laten de vele zegeningen binnen in ons hart...daarna worden we het grote SAKYA-klooster van Kathmandu binnengeleid...als vanzelfsprekend worden we uitgenodigd op 29 juli voor de kroning van de 7ste reincarnatie, hij is nu 7 jaar oud, Tharig Rinpoche...jammer, want op 29 juli zijn we in Lhasa...we worden wel naar een klein kamertje geleid waar de kleine Rinpoche ons met het nodige ceremonieel ontvangt...we zijn content dat we dit mochten meemaken... na het avondmaal gingen we vermoeid maar tevreden slapen... Dinsdag 25 juli: vlucht van Kathmandu naar Lhasa Om 8u vertrekken we naar de luchthaven van Kathmandu...de vlucht naar Lhasa verloopt naar wens...om 14u plaatselijke tijd (precies 6 verschil met Belgie) landen we in Lhasa...Lhasa is bij het eerste zicht geen Tibetaanse maar wel een moderne Chinese stad...in Hotel Kailash worden we hartelijk ontvangen met een kata...we nemen de tijd om op adem te komen...rond 19.30u worden we opgehaald door onze reisagent die ons verwend met een lekker Chinees avondmaal...het lukt ons aardig om ons aan de Chinese bezetter niet te storen, we nemen ons voor om er het beste van te maken...de boeddhitische filisofie zegt trouwens dat alle wezens in één van onze vele vorige levens onze ouders waren, van hieruit willen we oefenen om voor iedereen (Chinezen in Lhasa inbegrepen) mededogen en begrip te ontwikkelen...tijdens het avondmaal weet onze reisagent Henk warm te maken om volgend jaar een spirituele reis te organiseren naar de heilge berg Kailash in Tibet...op de terugweg rijden we langs het prachtig verlichtte Potala-paleis...gewoon fantastisch...onze reporter terplaatse, Chris, maakt er een paar prachtige fotos...we besloten deze dag met een gezellige babbel in kleermakerszit op het plein voor het Potala-paleis...we zijn opnieuw heel dankbaar en content dat we dit mogen meemaken... Woensdag 26 juli: in Lhasa, bezoek aan het Sera-klooster Na het ontbijt eerst euros wisselen in yuan, chinese munt...op de terugweg maken we samen met vele mantras prevelende Tibetanen een stuk van de "Linghor"of pelgrimweg rond de Potala...we voelen ons hier thuis...we stappen mee met de mala (of tibetaanse gebedssnoer) in de hand...plots komen we langs een tibetaans theehuis...binnen is de sfeer echt en authentiek tibetaans...we drinken natuurlijk de enige echte tibetaanse zoute boter thee...als we een slok van onze tas nemen wordt onze tas terstond bijgevuld, een tibetaans gebruik en teken van gastvrijheid...als we willen vertrekken, worden we aan de deur tegengehouden door enkele lachende tibetanen die ons verplichten om tussen hen te komen zitten...we verstaan mekaar in contact van hart tot hart...vele deugdoende lachende stralende gezichten, onze dag kan niet meer stuk...een ervaring die we nooit meer vergeten... na het middagmaal worden we met een taxi naar het Sera-klooster gebracht...het ligt 5km buiten het centrum van Lhasa...het werd in 1419 door een van de leerlingen van Tsongkhapa (de stichter van de Gelupa orde) opgericht...we bezoeken de vele prachtige tempels, niet te beschrijven...op enkele plaatsen zetten we ons spontaan neer om te mediteren... weer een prachtige dag die we in ons hart meedragen... Donderdag 27 juli in Lhasa bezoek aan Drepung Gompa, de Jokhang en de Barkhor ommegang Rond 9u vertrokken we naar een van de grootste kloosters van Tibet; Drepung Gompa...en het was ooit het grootste klooster van de wereld, een boeddistische universiteit, hier huisden ooit tienduizend monnikken...het is gesticht in 1416 door Tsongkhapa...op dit moment wonen er 2000 monnikken...we konden ons goed inleven hoe de sfeer hier ooit moet geweest zijn...er zijn hier verschillende gebouwen waar elk een ander specialiteit wordt onderricht...we bezochten de belangrijkste tempels en gingen zitten om te mediteren om alle zegeningen in ons hart binnen te laten...we waren erg onder de indruk... na het middagmaal bezochten we de Jokhang, het heiligste der heiligste in Tibet, in Lhasa...er rest nog weinig van het oorspronkelijke deel dat uit de 7de eeuw dateert...alle kapellen bevatten enorme schatten aan prachtige beelden en stupas...het is gewoon niet te beschrijven...we waren nog maar eens enorm onder de indruk... de Barkhor, of pelgrimweg rond de Jokhang is een beetje van zijn kracht verloren daar het pad bezaait is met souvenirswinkeltjes...ondanks genoten we van de sfeer... weer een prachtige indrukwekkende dag... Vrijdag 28 juli: in Lhasa, rustdag Normaal gezien gingen we vandaag het Potala-paleis bezoeken...maar deze dag is anders verlopen dan gepland, daar onze reisagent er niet in slaagde om vandaag ingangsticketten te bemachtigen...de reden hiervoor: sedert de opening van de nieuwe spoorweg naar Lhasa willen duizenden Chinezen het Potala bezoeken...uiteindelijk werd het een rustdag...als compensatie bood onze reisagent Jigme ons een uitstap aan naar een afgelegen kloostertje nabij Lhasa waar hij ons enthousiast vergastte op zijn opvattingen over het Tibetaans boeddhisme...uitendelijk werd het toch nog een mooie dag... Zaterdag 29 juli: in Lhasa, bezoek aan het Potala-paleis en pelgrimstocht van Pabongka vandaag is het een hoogdag volgens de Tibetaanse kalender...deze dag noemt in het tibetaans: Chokhor Duchen, vandaag herdenkt men de eerste draaiing van het Dharmawiel of de dag dat Boeddha Shakyamuni zijn eerste onderricht gaf...gedurende 7 weken van stilzwijgen na zijn verlichting weigerde Boeddha om onderricht te geven, uiteindelijk onder druk van Inda en Brahma gaf Boeddha in Sarnath zijn eerste onderricht over de Vier Edele Waarheden... rond 9.30 lukte het ons om ingangsticketten van het Potala-paleis te bemachtigen...het voorheen bijzonder spiritueel boeddhistisch centrum van Tibet is herschapen in een museum...we werden doorheen de vele vertrekken gelootst...we kwamen oog in oog met indrukwekkende boeddhistische beelden en enorme stupas bekleed met puur goud en edelstenen...ze bevatten de relikwieen van vorige Dalai Lama's... we hadden het gevoel voor de schatten van de mensheid te staan...het bezoek aan de gouden daken was niet toegestaan omwille van het gewicht van de vele toeristen...toch blijft dit bezoek een ingrijpende ervaring die we niet snel zullen vergeten... in de namiddag werden we naar het Pabongka-klooster gebracht, enkele km buiten Lhasa...we vertoeven even in het kleine tempeltje...daarnaast is er een grote gladde rots die dienst doet voor hemelbegrafenissen...we trekken te voet de steile berg op, er is geen echt pad...na een eind alleen nog ploeteren door grind en klauteren over rotsen...altijd is er een niet ongevaarlijke diepe afgrond...Henk glijdt met zijn gewone sandalen een paar keer uit...ook de hoogte speelt ons parten want we klimmen immers naar 4100 m...we komen in een tweede klooster: Tashi Choling...daar ontmoeten we vele Tibetaanse pelgrims die naar boven trekken...we krijgen een zegening in de tempel: en bolletje gezegende tsampa en een scheutje gezegende nectar (=vloeistof)...we vervolgen onze weg...we zijn de enige vreemdelingen tussen de tibetanen, dat wordt erg geaprecieerd...we kwamen in de groepje zingende pelgrims terecht, zo kwamen we op de top van de berg...gebedsvlaggen, hele families eten en koken...er word geneverbes verbrand...aangename sfeer en mooi zicht op bergen en valleien...we dalen af naar Kembo Ode Gompa en verder naar de weg waar onze auto ons opwacht tussen de vele eettentjes...einde van een prachtige maar zware tocht, goed voor 1000 posternaties... Zondag 31 juli: in Lhasa kort bezoek aan het prachtige Gangden klooster We raken weer niet weg uit Lhasa...onze visa zullen maar tegen morgen in de orde zijn...we gaan het enorme kloostercomplex Ganden bezoeken ( een van de Gelupa-klooster-universiteiten met 10 000 monniken, van destijds )...het ligt op ongeveer 60 km buiten Lhasa, waarvan de laatse 10 km stijgend langs een grindweg tot op 4500m ...prachtige rit met eindeloos vergezicht op de vallei en het Himalaya-gebergte...we mediteren in de grote hall, waar destijds duizend monnikken samen baden en mantras zongen...na een paar uur worden we opgebeld dat we dringend moesten terugkeren omdat onze reisagent pasfotos nodig heeft om onze visa in orde te kunnen maken... het bezoek aan Gangden-gompa was kort, maar de moeite waard... Maandag 1 augustus: met de jeep van Lhasa naar Rimboe Om 16 u zijn onze papieren eindelijk in orde...we vertrekken blijgezwind met jeep, chauffeur en gids richting Gyantse...een prachtige baan doorheen een bijzonder mooi landschap...we rijden de Kamba-la pas omhoog en op de top  ( 4990 m ) genieten we van een prachtig uitzicht op het heilige Yamdrog- tso (= meer )...het heeft zijn naam turkooise meer niet gestolen ondanks de vallende avond en het niet zo mooie weer ligt het daar toch adembenemend te schitteren... om 22u komen we aan in Rimboe, een klein Tibetaans dorpje...men verwijst ons naar de keuken van een gompa en eten er tentoek ( een dikke eetsoep met groeten en spaghetti ) bij een gezellige babbel met de monnikken en het plaatselijke gezin...we besluiten in het dorp te overnachten....geen douches, wel een nette kamer voor ons drie...wel te rusten... Woensdag 2 augustus: met de jeep van Rimboe naar Gyantse We zetten onze weg naar Gyantse verder...we rijden de Yung-la pas 4970 m over...de volgende aangename verrassing is Gyantse, een nog oude Tibetaanse stad...het oude fort en de ommuring  is bij wonder  uit de handen van de rode gardisten gebleven...we bezoeken het indrukwekkende Pelkor Chode Gompa, dat vlakbij de grote Kumbum-stupa gelegen is...in deze stupa zijn 77 kappellen op 6 verdiepingen...de moeite waard om te bezoeken... om 4.30u komen we aan in Shigatse, tweede grootste stad van Tibet en opvallend Chinees...een bezoek aan de overdekte markt, pluimvee en vis worden levend verkocht...maar het vlees ziet er helemaal niet hygienisch uit...we worden terstond fervente vegetariërs... een mooie dag die we meedragen... Donderdag 3 augustus: met de jeep van Shigatse naar Xegar Na het onbijt met een taxi naar het Tashilumpo-gompa...bij de eerste tempel die we binnenstapten werden we overmand door een enorm Maitreya-Boeddha beeld van 27 m hoog...imponerend...we werden er helemaal stil van...hoeveel verschillende tempels er hier zijn weet ik niet precies, maar we bezochten er toch wel een 12 tal...allemaal de moeite waard... na het middagmaal reden richting Xegar over de Tsang-la pas 5200 m...we reden uren door sneeuw en hagelstormen... rond 20u kwamen we heelhuids in Xegar aan... de warme douche deed enorm deugd... een spannende, boeiende dag... Vrijdag 4 augustus: met de jeep van Shegar naar Rongphu Gompa (4980m) na het ontbijt zetten we ons pad verder...op een gegeven ogenblik, een afslag naar Everest Base Camp...aan het checkpoint moesten eerst de permits betaald worden...een groot gebied rond de Everest is beschermd gebied...we reden een pas van 5200m over..de ene kaart vermeld Pang-la pas, een andere kaart maakt melding van Tse-la pas en onze gids sprak van de Tse-oe-la pas...drie verschillende namen...boeiend... rond 12u bereikten we het dorp Tashi Tso, waar we een plaatselijk restaurant binnenstappen...een grote ruimte, in het midden brand de stoof met yak-stront...ruik je daar iets van? nee...maar wel zeer gezellig warm, ook de sfeer is er gezellig en authentiek... rond 15u bereiken we het hoogste gelegen klooster van de wereld, Rongphu Gompa...we slapen in het guest-house van het klooster...geen douche...geen verwarming, het is er nochtans echt koud...Filip en Chris zien het zitten om tot aan het Everest Base Camp te gaan, met paardje en karretje...het paardje stapt heel traag, ze gingen dan maar te voet verder...de Everest piek was meer bedekt met wolken dan zichtbaar...jammer, vond onze reporter Chris ter plaatse...je moet echt wel geluk hebben, hoorden we zeggen... onze eigen slaapzak plus het donsdeken van het guest-house gaven ons een warm nest voor de nacht...de hoogste plek waar we misschien ooit zullen slapen... Zaterdag 5 augustus: van Rongphu naar Nyalang Rond 9.30u vatten we de terugweg aan naar Tingri, want Rongphu ligt op een eindpunt waar je niet verder kan...na de Lalung-la pas 4990m en de Tong-la pas 5080m passeerden we aan Phegyeling, waar een klein kloostertje met bekende grot van Milarepa te bezoeken is...gesloten en noch monnik, noch sleutel te vinden... we rijden verder en logeren in het stadje Nyalam, 30km van de Nepalese grens.. geen douches, dus wassen we ons maar niet... we hoorden zonet dat er Tibetanen zijn, in afgelegen streken, die zich maar één keer per jaar wassen... anekdote; een autobus vol met Indiers... hoe kan je heel snel alle Indiers uit die autobus krijgen ? door een geitebok in die bus te jagen... hoe kan je nu heel snel die geitebok uit de bus krijgen ? door er een Tibetaan in te plaatsen... Zondag 6 augustus: van Nyalam naar Kathmandu Na het ontbijt bracht de jeep ons opnieuw naar Phelgeling, de grot van Milarepa...de bedoeling was om er heel de dag te mediteren a.d.h.v. enkele liederen van Milarepa...jammer, het zal voor een andere keer zijn, de deur was gesloten en we vonden geen monnik en geen sleutel...voor Henk was deze dag in de grot van Milarepa heel belangrijk, maar toch was hij niet ontgoocheld...we hebben gedaan wat we konden (geen apathie) dus kon hij van daaruit aanvaarden "wat is"... ontgoocheling (=samsara = pijn en lijden) ontstaat wanneer ik datgene wat zich voordoet niet kan aanvaarden... we rijden terug en beslissen om door te rijden naar Nepal...rond 16u (16u tibetaanse tijd= 13.45u Nepalese tijd) zijn we aan de grens waar een Nepallese jeep ons opwacht...rond 19u komen we aan in Kathmandu... wat deden die warme douches deugd, na drie dagen lekker vuil... Maandag 7 augustus:  in Kathmandu na ons spannend Tibet avontuur nemen we het vandaag een dagje rustig...en slenteren we wat door de winkelstraatjes van Thamel, het oude stadsgedeelte van Kathmandu...waar we op ons positieven proberen te komen...het was nodig... rond 16u verhuizen we naar het Lotus Guest House dat in het hartje van Boddhanath gelegen is...we zijn hier omgeven door wel 20 Tibetaans Boeddhistische tempels...die bijzondere sfeer kan je hier zomaar opsnuiven, horen en voelen... de volgende dagen heeft Henk nog een boeiend programma in petto...we zijn benieuwd... Dinsdag 8 augustus: in Kathmandu; bezoek aan Swayambhunath of apentempel 's morgens werden we opgehaald door een Tibetaanse vriend van Henk die in Kathmandu een tapijtenatelier heeft...na een gezellige babbel bij het ontbijt namen we de plaatselijke taxi naar Swayambhunath... Henk stelde voor om eerst bij het 1000-jaar oude beeld van Milarepa te gaan mediteren...dit beeldje staat in Nyanang Phelgyeling Gompa, hier dichtbij...we werden uitgenodigd om er op een van de liederen van Milarepa te mediteren: citaat: omdat ik mijn bloedverwanten heb verlaten ben ik gelukkig omdat ik de gehechtheid aan mijn land heb opgegeven ben ik gelukkig daar ik geen voornaam gewaad van priesterschap draag ben ik gelukkig omdat ik niet gehecht ben aan huis en familie ben ik gelukkig ik heb noch "dit" noch "dat" nodig dus ben ik gelukkig omdat ik de grote rijkdom van de Dharma bezit ben ik gelukkig omdat ik me geen zorgen maak over bezit ben ik gelukkig omdat ik niet bang ben om iets te verliezen ben ik gelukkig omdat ik nooit kritische uitlatingen en aanvallen vrees ben ik gelukkig de voorziene meditatie in de grot werd op die manier een klein beetje goedgemaakt... daarna bezochten we de stupa van Swayambhunath...de stupa is van verre te zien op de heuvel ten westen van Kathmandu...een lange stenen trap met 365 treden voert langs verschillende boeddhabeelden en kleine stupas om uit te komen bij de grote stupa...de top van de stupa wordt gevormd door 13 ronde schijven die symbolisch staan voor de verschillende stadia op de weg van de verlichting... terug beneden van de berg van Swayambhunath gingenn we Benchen Puntchok Dargueling Gompa bezoeken...van zowel de oude als de nieuwe tempel zijn de muren fantastisch miniscuul beschilderd met boeddhistische taferelen en de zolderingen zijn versierd met prachtige mandalas...om nooit meer te vergeten... Woensdag 9 augustus: in Kathmandu bezoek aan Pharping, de Asura Cave en Yanglesho Het is 2 uur rijden met de plaatselijke taxi indien we het dorp Pharping bereiken...we lopen er een monnik tegen het lijf die ons wil begeleiden en gidsen...Yanglesho is in de Kathmandu vallei de krachtplaats van Goeroe Padmasambhava...hier bereikte hij het niveau van "Mahamudra Kennis Houder"...hier realiseerde hij de kwaliteiten van “Kennishouder van Onsterfelijkheid”...we mediteerden zowel in de Asura grot als in de hoger gelegen Yanglesho grot...bijzondere plaatsen van rust en kracht...buiten de Asura grot was een poedja, (=boeddhistische gebedsdienst)  bezig in een klein tempeltje... toen Henk even binnenging, werd hij sterk geraakt van hart-tot-hart door een monnik...hij was diep onder de indruk...indien we ons opstellen gebeuren die dingen vanzelf...prachtig... op de terugweg bezochten we de Sakya Tarik tempel... en waren onder de indruk van de prachtig versierde stupa... ’s avonds waren we uitgenodigd bij de familie van Tsetan, onze Tibetaanse vriend...het werd een heel gezellige avond.... Donderdag 10 augustus: vrije dag in Kathmandu Tijdens deze vrije dag gingen de meesten enkele hindoeistische plaatsen opzoeken die niet op Henk zijn programma stonden...Pashupathinath en Patan Dubar Square... Henk genoot van een dagje rust... Vrijdag 11 augustus: in Kathmandu bezoek aan Namo Buddha Indien je Kathmandu bezoekt mag je deze plaats niet missen... 6000 jaar geleden was er een prins Ngingdin Tshenpo die hier zijn lichaam weggaf aan tijgers, omdat die tijgers dreigden om te komen van de honger...deze prins werd daarna herboren in Lumbini als Gutama Boeddha...dit gebeurde dus met andere woorden in een vorig leven van Boeddha Shakyamuni...een van de zes perfecties in het Boeddhisme is “vrijgevigheid ontwikkelen” om ons te bevrijden van hebberigheid, een van onze grootste angsten en vergiften...hier zie je maar, wij hebben het al zwaar lastig om onvoorwaardelijk wat geld weg te geven, Boeddha gaf zijn eigen vleselijk lichaam weg, en laten we onszelf niet wijsmaken dat het maar een legende is... Zaterdag 12 augustus: in Kathmandu bezoek aan Kopan Gompa en aan een kloosterbouwwerf Een andere Tibetaanse  vriend van Henk, Sonam, kwam ons ophalen voor het ontbijt...daarna reden we met 2 taxis naar een westers uitziend kloostercomplex  Kopan...Kopan ziet er te mooi en te proper uit voor Kathmandu, dit komt waarschijnlijk omdat er hier veel boeddhistische workshops en lange verblijven opgezet worden voor westerlingen... het is precies alsof we soort verzadigingspunt bereikt hebben, ja eerlijk gezegd in de voorbije zes weken (Leh, Rewalser, Dharamsala, Kathmandu en Tibet) hebben we enkele kloosterkes gezien en gevoeld... Sonam is verantwoordelijk, voor de eigenaar Arya Rinpoche, voor de bouw van een nieuw groot kloostercomplex dat we onder zijn begeleiding bezochten...gezien Henk in zijn vorig leven heel wat ervaring had met bouwwerven was hij snel terug in de sfeer...zo een bouwwerf... alles met de hand...alles op het hoofd...niet te geloven...we waren erg onder de indruk...indien de bouw helemaal klaar is, zal men ons uitnodigen op de receptie, met champagne? daar zullen we zelf moeten voor zorgen...het zal met boterthee worden vrees ik... ’s avond brachten we nog een laatste bezoek aan de stupa van Bodhanath... even mijmeren over deze zes onvergetelijke weken... onze harten vulden zich met dankbaarheid... wat zijn we toch geluksvogels dat we dit allemaal mochten meemaken... Morgen vliegen content en tevreden terug naar Delhi en vandaar terug naar belgenland... Henk neemt de nachtbus naar Dharamsala hopelijk is hij er net op tijd voor het onderricht van H.H de Dali Lama van 14 tot 19 augutus.. startpagina- doel & inspiratie- indiv begeleiding- Inspiratie vd dag -open je Hart- boeddhisme- tibetaanse meditatie- sjamanisme -ITjing -Spirituele reis -meditatie vd maand -boeddhi teksten -Milarepa -workshops & lezingen - reiki van Hart tot Hart -reisverslag