startpagina- doel & inspiratie- indiv begeleiding- Inspiratie vd dag -open je Hart- boeddhisme- tibetaanse meditatie- sjamanisme -ITjing -Spirituele reis -meditatie vd maand -boeddhi teksten -Milarepa -workshops & lezingen - reiki van Hart tot Hart -reisverslag

INSPIRATIE van de DAG
ARCHIEF 2006

 29 december 06-- 527
 In het Tibetaans boeddhisme maakt
 de geest in de yidam-praktijk
 verbinding met de Boeddha-natuur…
 bijna iedereen kent de mooie, kleurrijke Boeddhavormen
 die vredig of beschermend, mannelijk of vrouwelijk,
 of in vereniging verschijnen
 als op hologrammen lijkende gedaantes van licht en energie…
 ze weerspiegelen de inherente, verlichte eigenschappen
 van lichaam, spraak en geest ( waarover iedereen beschikt )
 op zo een manier dat ze gemakkelijk te verwerkelijken zijn…
 een belangrijke praktijk in het tantrayana bestaat eruit
 om te versmelten met een Boeddha van licht…
 dit is iedere keer een bovenpersoonlijke ervaring…
 zoals iedereen met een blik in de spiegel
 zijn eigen gezicht beter leert kennen…
 er zijn geen methodes voor het verwerkelijken
 van kwaliteiten als moed, vreugde, mededogen en wijsheid
 die zo diep inwerken als deze…
 de tibetaanse naam verklaart alles:
  “yi” betekent “geest”
  “dam” betekent “band”…
 in deze praktijk maakt de geest verbinding
 met de Boeddhanatuur…
 yidam praktijken zijn dus werkzame methodes
 voor het rechtstreeks ervaren van de geest…

 27 december 06 -- 526
Omdat ik geluk wens voor alle levende wezens,
 wens ik de verlichting te bereiken om dienstbaar te zijn aan alle levende wezens;
 waarom zou ik mij dan irriteren of jaloers worden
 indien anderen geluk en vreugde ervaren ?…
                            Shantideva
 Wanneer mensen die we niet graag hebben,
 geprezen worden, worden we jaloers…
 dit is een vergissing…
 indien er leuke dingen over anderen worden gezegd,
 zouden we moeten proberen om blij te zijn…
 dan zouden we ook een beetje gelukkig moeten zijn…
 waarom kunnen we dan niet blij zijn ?…
 indien we ons kunnen verheugen
 en een soort tevredenheid voelen
 wanneer de mensen die we niet graag hebben,
 geprezen worden,
 dan is dat geluk en die blijdschap dat we voelen echt positief
 en dit word erg geapprecieerd door de Boeddha’s…
 indien we op die manier oefenen,
 zullen zelfs onze vijanden ons appreciëren…
 dit is één van beste manieren
 om door anderen gerespecteerd te worden…

 26 december 06-- 525
Omdat de geest het middelpunt is van ons bestaan
 is het belangrijk
 om op de geest zelf te mediteren…
 De reden waarom we zouden moeten mediteren,
 is omdat we veel verstorende emoties hebben
 die ons het leven zuur maken…
 indien we niet oefenen,
 zullen deze verstorende gedachten en gevoelens
 steeds opnieuw en opnieuw de kop op steken…
 meer inzicht verwerven in hoe die dingen in elkaar zitten,
 is zeer belangrijk, maar alleen dit is echter niet voldoende…
 anderzijds is alleen mediteren ook niet voldoende…
 inzicht verwerven is even belangrijk als mediteren…
 …
 de grote Indische wijsheer Shantideva zegt in dit verband
 dat de geest het middelpunt is van ons bestaan
 zoals dat de naaf van een wiel het middelpunt is dat alles samenhoud…
 indien we dit essentieel punt van de geest niet begrijpen,
 zullen we ondanks dat we geluk wensen,
 niet in de mogelijkheid zijn om het te bereiken…
 het is dus zeer belangrijk om “op de geest zelf” te mediteren,
 in het boeddhisme bedoelt men
 in feite hiermee “op de ware natuur van de geest mediteren”
 of “mediteren op hoe de geest in wezen is”…
 …
 het onderzoeken van de geest in meditatie
 is een uiterst belangrijke zaak in het boeddhisme…
 in meditatie komen we zowel aangename als vervelende gevoelens tegen…
 we komen aspecten tegen van de geest die heilzaam zijn
 zoals vertrouwen, mededogen, liefde en
 de wens om de verlichting te bereiken voor alle levende wezens…
 we komen onze pijnlijke stukken tegen
 zoals de verstorende emoties van gehechtheid, haat, verwarrende gedachten,
 ons vasthouden aan een ik, enz…
 om al die redenen is het belangrijk om op de geest te mediteren…
 indien we mediteren op de geest
 kunnen we de geest begrijpen zoals hij is…
 en door dit begrijpen,
 zullen alle goede kwaliteiten die zich willen ontwikkelen
 zich kunnen ontwikkelen
 en alle negatieve kwaliteiten zullen verdwijnen…
 stap per stap zullen de goede kwaliteiten zoals:
 vertrouwen in de Boeddha, de Dharma en de Sangha,
 het enthousiasme om te oefenen,
 liefde en mededogen, sterker en sterker worden…
 en uiteindelijk zullen we bevrijd worden van alle verwarde sluiers…
 en dit door het begrijpen van de geest zoals hij is…

 21 december 06-- 524
 Indien er een remedie bestaat tegen problemen,
 welke zin heeft het om triestig te zijn ?
 Indien we geen remedie vinden
 welke zin heeft het om triestig te zijn ?…
                        Shantideva
 Irritatie en kwaadheid zijn de ergste vijanden aller vijanden…
 natuurlijk doen gewone vijanden ons pijn:
 het is daarom dat we ze vijanden noemen…
 maar het foute dat ze ons aandoen,
 is bedoeld om zichzelf of hun vrienden te helpen,
 niet alleen maar om ons ongelukkig te maken…
 anderzijds, heeft de innerlijke vijand, kwaadheid,
 geen andere functie dan
 om onze positieve gemoedstoestaand te vernietigen
 en om ons te doen lijden…
 het is daarom dat Shantideva zegt:
 “Mijn vijand, kwaadheid, zijn enige intentie bestaat erin om mij pijn te doen”…
 vanaf het moment dat hij op de proppen komt,
 is de enige reden van zijn bestaan om ons pijn te doen…
 daarom zouden we alle middelen die we ter beschikking hebben
 om hem te vernietigen, moeten gebruiken…
 laten we een vredevolle staat van geest behouden
 en vermijden om ons te irriteren en kwaad te worden…
 …
 Wat ons in de eerste plaats irriteert,
 is dat onze wensen niet vervuld worden…
 maar kwaad blijven,
 zal niets helpen om onze wensen in vervulling te doen gaan…
 een onvredige innerlijke staat van waaruit kwaadheid kan groeien,
 is zeer gevaarlijk…
 we zouden moeten proberen
 om ons blije gevoel niet te laten verstoren…
 of we op dit moment lijden
 of we geleden hebben in het verleden,
 er is geen reden om ongelukkig te zijn…
 indien we ons lijden kunnen verhelpen,
 waarom dan ongelukkig zijn ?…
 indien ons lijden niet te verhelpen is,
 welke reden is er om gedeprimeerd te zijn ?…
 dan doen we er nog een schep ongeluk bovenop
 en dat is voor niets goed ?…

 19 december 06-- 523
 Laten we stoppen met zoeken
 naar wat “goed” of “slecht” is voor onszelf en voor anderen…
 we streven naar harmonie in ons leven…
 we willen goed en juist doen en zijn…
 en beseffen niet hoe we onszelf onderdruk zetten…
 we streven naar harmonie in ons leven
 en proberen op alle mogelijke manieren “chaos” te vermijden…
 wat een innerlijk gevecht…
 hoe zou mijn leven eruitzien indien ik beide, harmonie en chaos,
 evenzeer verwelkom ?…
 zouden we dan geen rust, ontspanning en vrijheid ervaren ?…
 laten we ons open stellen voor het idee
 dat we de rest van ons leven in chaos zullen leven…
 …
 hoe kan ik weten wat “goed” of “slecht” is voor mij
 en voor de mensen die mij lief zijn ?…
 we denken te weten wat “goed” of “slecht” is…
 dat kunnen we niet weten…
 dat hebben we nooit geweten en zullen we nooit weten…
 we doen ieder moment ons hoogste bod,
 met de inzichten van dit moment…
 ik kan alleen maar doen wat voor mij
 op dit moment vanzelfsprekend lijkt
 en dit is mijn hoogste bod…
 en dit is “noch-goed-noch-slecht”…
 mijn leven heeft zich voltrokken precies zoals het moest
 en dat gaat zo door…
 en niets van wat ik doe is goed of slecht
 “het-is-wat-het-is”…
 laten we erkennen dat wat is…
 als werken aan de orde is, dan werk ik…
 als meditatie aan de orde is, dan mediteer ik…
 als spelen aan de orde is, dan speel ik…
 wat een bevrijding…

 14 december 06-- 522
 Zolang men de essentie van de geest niet herkent,
 drijft men rond in de oceaan van verwarring…
 Herkent men de essentie wel,
 dan is er niets anders dan Boeddhastaat…
 Dan is er geen “hij is dit, hij is niet dat” meer…
 Mogen wij de natuur van de geest, de basis van alles, herkennen…
            13e vers van het Mahamudra gebed
            van H.H. 3de Karmapa Rangjung Dorje
 zolang we de essentie van de geest niet erkennen,
 blijft elke ervaring gekleurd door onze eigen innerlijke houding…
 we zetten iedere keer snel een oude gekleurde bril op…
 elke bril bevat
 ófwel leuke dingen die we najagen
 ófwel vervelende, pijnlijke dingen die we verwensen…
 we kijken steeds door één van die gekleurde brilglazen
 en erkennen de zuiverheid van de realiteit niet…
 …
 omdat we uitsluitend
 het verloop van onze eigen ervaringen waarnemen
 en niet de tijdloze ruimte van het bewustzijn,
 doorbreken we de keten van voorwaardelijke wedergeboortes niet…
 …
 zolang we het aangename proberen vast te houden
 en het onaangename proberen uit de weg te gaan
 ( wat in feite onmogelijk is )
 zullen we blijven ronddrijven in de oceaan van verwarring…
 indien we oneindige, open ruimte van de essentie van de geest erkennen,
 “erkennen dat wat is”,
 stappen we in de voetsporen van de Boeddha’s en de Bodhisattvas…
 …
 herkennen we de essentie van de geest,
 dan is er niets anders dan Boeddhaschap…
 de geest begrijpen zoals hij is en altijd was,
 bevrijdt onmiddellijk…
 en betekent
 het einde van elke vernauwende, beangstigende dualiteit…
 alle verstorende emoties verdwijnen in het niets,
 zonder enige vorm van transformatie, we vinden niets meer…
 grove daden en woorden zien we alleen nog
 als een hulpkreet om mededogen…
 we ervaren de oneindige heldere ruimte
 waarin het leven zich afspeelt, waarin “alles” welkom is,
 als onverwoestbaar…
 deze oneindige ruimte drukt zich eindeloos rijk en gevarieerd uit…
 er is in al haar veelzijdigheid niets dat kan belemmeren…
 in die oneindige ruimte laten we elke verwachting en angst vallen…
 indien de stralende kracht van de geest
 zichzelf steeds sterker erkent, komen
 onbevreesde alwetendheid,
 spontane vreugde en
 daadkrachtige liefde
 te voorschijn…
 de Boeddhastaat is niets anders dan dat…
 …
 op relatief niveau moeten we handelen
 alsof de verschijningswereld die we ervaren waar is,
 vanuit de absolute visie is al het innerlijke en uiterlijke
 samengesteld en vergankelijk;
 een spel in de oneindige ruimte…
 …
 Boeddha noemde de verschijningswereld een waanvoorstelling,
 een regenboog, een luchtbel in het water, een drogbeeld, enz…
 anders gezegd: het is een uiterlijk kader dat zich voortdurend verdicht
 door de vele gemeenschappelijke neigingen van
 alle levende verwarde wezens…
 en die wezens zien de wereld door hun gekleurde brillen
 van hun eigen wisselende houdingen…
 alle brillen zijn karmisch bepaald,
 het zijn dus karmisch geladen brillen,
 die berusten op oorzaak en gevolg,
 waar we ons kunnen van bevrijden…
 bevrijding is een proces van oplossen
 van door gevoelens bepaalde interpretaties over de wereld… 

 13 december 06-- 521
 Zolang men de essentie van de geest niet herkent,
 drijft men rond in de oceaan van verwarring…
            13e vers uit het Mahamudra gebed
            van H.H. 3de Karmapa Rangjung Dorje
 indien we de zee onder de golven niet herkennen
 ( onze Boeddha-essentie achter onze pijnlijke sluiers ),
 indien we de spiegel achter de beelden niet erkennen,
 zullen we het voorwaardelijke en vergankelijke voor werkelijkheid nemen…
 daardoor wordt de geest heen en weer geslingerd
 door aangename en onaangename ervaringen…
 en verspillen we onze energie aan
 hopen en verlangen naar leuke dingen
 of aan
 angst voor en vermijden van vervelende dingen…
 we blijven steken in verleden en toekomst…
 …
 belever, beleefde en beleving beïnvloeden elkaar en
 zijn verschillende aspecten van hetzelfde geheel…
 indien we dit niet begrijpen,
 ervaart de geest zich als een ik
 en neemt de geest zijn helderheid, zijn spel, waar
 als een jij of iets los van hem…
 vanuit deze ( ervaren, maar niet bestaande dualiteit )
 ontstaan de fundamentele verstorende emoties:
 gehechtheid, afkeer en verwarring…
 deze brengen nog sterkere toestanden met zich mee
 zoals hebzucht, jaloezie en trots,
 waardoor we anderen nog verder afwijzen en wegduwen…
 …
 nauwkeurig gezien is het ervaren van verstorende emoties
 en alle vormen van lijden,
 een “zelfreiniging” van de geest…
 we bevrijden ons van ballast…
 indien we “laten zijn”, “erkennen dat wat is”,
 indien we dergelijke toestanden voorbij laten gaan,
 zonder ze te onderdrukken of ze op te blazen,
 dan bevrijden we ons van ballast…
 alleen al het verschijnen is een reiniging van de geest…
 door ze gade te slaan groeit het vermogen
 om anderen in dergelijke situaties te kunnen helpen…
 …
 het verraderlijke van verstorende emoties is dat men ze,
 ondanks hun veranderlijkheid, voor werkelijk aanziet
 en er als zodanig mee omgaat…
 wanneer ze niet gezuiverd worden, zullen ze onheilzame zaden
 ( die lichaam, spraak en geest
 naar aanleiding van verstorende emoties gezaaid hebben )
 laten rijpen tot uiterlijke en innerlijke problemen…
 als ze zich voordoen, wat ooit het geval zal zijn
 indien ze niet tijdig uitgezuiverd worden,
 willen we er niet verantwoordelijk voor zijn…
 dan handelen we opnieuw zonder inzicht en
schaden we anderen met woorden en daden…
 zonder betrouwbare hulp van de Drie Juwelen,
 de Boeddha, de Dharma en de Sangha,
 kunnen we niet bevrijd worden
 maar blijven we ronddrijven in de oceaan van verwarring…

 11 december 06-- 520
Vrijheid
 is de realiteit dat niets solide is,
 aanvaarden…
 we zoeken en verlangen naar leuke dingen…
 we klampen ons vast aan onze vrienden, ons werk, ons lichaam, enz…
 we voeren een innerlijk gevecht om niet ziek te worden…
 er is een onbewuste krampachtige houding
opdat onze partner ons niet zou verlaten…
 we hebben een verschrikkelijke afkeer
 voor de mogelijkheid dat we
 overvallen zouden worden door een terminale ziekte…
 allemaal
 strategieën om weg te vluchten van “dat wat is”…
 …
 het niet willen aanvaarden van het huidige moment,
 deze innerlijke verkrampte houding,
 elke “schijnbare” negatieve ervaring uit de weg willen gaan,
 leidt tot een gevoel van rusteloosheid…
 een kramp, een energie die ons ziek maakt…
 ons vastklampen, alleen leuke dingen najagen,
 de dingen solide maken die in feite niet solide zijn,
 maar vergankelijk en voorbijgaand…
 de dingen solide en zeker maken, die in feite onzeker zijn,
 geeft een tijdelijk goed gevoel, maar is puur zelfbedrog
 en maakt dat we onszelf constant gevangen zetten
 en onvrij zijn…
 …
 laten we ontspannen…
 laten we de realiteit, alle mogelijkheden van het leven,
 aanvaarden en verwelkomen…
 dit is vrijheid…
 …
 alleen leuke dingen willen
 is een krampachtige houding… en is onvrijheid…
 zowel de leuke als de vervelende dingen verwelkomen
 is de realiteit aanvaarden
 is de kramp loslaten… dat is vrijheid…
 …
 indien we krampachtig ons best doen om niet ziek te worden,
 zal onze angst om ziek te worden, ziekte activeren en ontwikkelen,
 dat is onvrijheid…
 een ontspannen houding daarentegen
 waarin we ziekte en gezondheid evenzeer welkom heten,
 wat betekent dat we de realiteit aanvaarden,
 zal de kramp loslaten,
 dat is vrijheid…
 …
 volledig het leven aanvaarden,
 alle aspecten van het leven verwelkomen,
 en de realiteit dat niets zeker en solide is,
 brengt ontspanning…
 …
 laten we ons voorbereiden
 om werkelijk “alles”, zelfs het ergste
 als realiteit te aanvaarden…
 laten we onszelf vertrouwd maken met “grondeloosheid”…
 “grondeloosheid” betekent:
 er is niets om ons aan vast te klampen…
 “grondeloosheid” betekent:
 ons ontdoen van veiligheid…
 “grondeloosheid” betekent:
 ons ontdoen van het gekende…
 “grondeloosheid” betekent:
 ons ontdoen van alleen maar willen gezond zijn en ons goed voelen…
 “grondeloosheid” betekent:
 in het ongekende gaan staan…
 dat is vrijheid…

 5 december 06-- 519
 Het vastklampen aan een vals zelf
 is als een krachtige magneet
 die elke tegenslag aantrekt…
 Elke negatieve gedachte, elke negatieve daad,
 is uiteindelijk voortgekomen uit ons vastklampen aan een vals zelf…
 en uit het koesteren van dat valse zelf
 als het dierbaarste en belangrijkste element in ons leven…
 al die negatieve gedachten, emoties, verwachtingen en handelingen
 die de oorzaak van ons negatief karma zijn,
 zijn teweeggebracht door het vastklampen aan een zelf
 en het koesteren van onszelf…
 zij zijn als een donkere, krachtige magneet die,
 leven na leven,
 elke denkbare catastrofe,
 elke hindernis,
 elke tegenslag,
 elke vertwijfeling aantrekt,
 en dus de fundamentele oorzaak is van al het lijden in samsara…
 het emotioneel, psychisch en fysiek lijden
 dat steeds opnieuw in allerlei vormen op ons pad komt…

 4 december 06-- 518
 We willen zekerheid…
 we willen bestendigheid…
 we willen houvast…
 laten we eens eerlijk onderzoeken
 wat ons allemaal houvast en zekerheid geeft…
 mijn vriend/partner mag niet weggaan…
 de ander moet reageren op de manier die ik logisch vind…
 de ander moet zijn/haar afspraken nakomen…
 enz…
 …
 hoe we het ook proberen
 er is niets om ons aan vast te klampen…
 indien we eerlijk de realiteit bekijken
 dan verandert alles steeds
 alles is voorbijgaand en veranderlijk…
 …
 in het boeddhisme zegt men:
 “vergankelijkheid is de eerst kenmerk van het bestaan”
 hoewel we die waarheid intellectueel kunnen aanvaarden,
 hebben we er emotioneel een diepgewortelde afkeer van…
 het is onze natuurlijke neiging om veiligheid te zoeken,
 maar die eerlijk gezegd “buiten” ons nergens te vinden…
 …
 de enige plaats waar echte zekerheid en veiligheid is,
 is een plek diep in onszelf…
 een plek waar steeds vrede en rust heerst…
 die plek is daar steeds en is er bij iedereen…
 soms is het moeilijk om erbij te komen…
 …
 vrienden,
 laten we eerlijk zijn met onszelf
 dat is de grootste dienst die we onszelf kunnen bewijzen…
 buiten die vredige plek in onszelf is er geen houvast…
 laten we naar onze relaties, naar onszelf en naar de wereld
 kijken vanuit die vredige plek in onszelf…
 en ontdekken hoe alles
 zich in die oneindige ruimte afspeelt…
 hoe meer we het spel in de ruimte kunnen observeren,
 hoe meer vrede en geluk we zullen ervaren…

 1 december 06--517
Hoe kunnen we dienstbaar in het leven staan ?…
 dienstbaar in het leven staan,
 is ons hart openen in plaats van het te sluiten…
 dienstbaar zijn,
 is proberen om in iedere ontmoeting met jezelf en anderen
 de wens van mededogen uit te drukken:
  “ik wens dat je mag bevrijdt worden uit pijn en lijden”…
 …
 dienstbaar in het leven staan,
 kunnen we in gedachten, in woorden en in handelingen…
 laten we misschien beginnen
 met een juiste geest van dienstbaarheid te ontwikkelen
 en van daaruit
 een juiste spraak van dienstbaarheid
 en verder
 zullen er vanzelf ware dienstbare handelingen plaatsvinden…
 …
 elke gedachte, elk woord en iedere handeling
 die vanuit onze warme hart komt
 is dienstbaarheid…
 …
 alhoewel we steeds op ieder moment het beste geven van onszelf,
 dat we steeds ons hoogste bod doen
 met de mogelijkheden die we op dit moment hebben,
 is er iets in ons dat steeds op de loer ligt
 om onszelf de grond in te boren…
 we doen steeds ons hoogste bod in “dienstbaar zijn”…
 laten we enerzijds stoppen met op zoek te gaan naar wat we fout doen,
 laten we anderzijds onze motivatie en intentie
 om dienstbaar in het leven te staan verdiepen…

 30 november 06--516
 Indien we enige stabiliteit in ons leven willen vinden,
 zullen we naar binnen moeten kijken…
 tweeduizend vijfhonderd jaar geleden heeft Boeddha
 een heel bijzondere reeks toespraken gehouden…
 hij vertelde ons dat in plaats van op een god te vertrouwen,
 dat men echt en permanent geluk kan bereiken
 door enerzijds aan het werk te gaan met je eigen geest en
 door hem anderzijds ook grondig te gaan onderzoeken…
 die waarheid is heden ten dage nog steeds waar…
 …
 de wortel van al onze problemen en ongelukkige gevoelens
 is dat onze geest steeds en vooral naar buiten gericht is…
 we klampen ons vast aan uiterlijke dingen
 en we ondernemen alle mogelijke pogingen
 om via die uiterlijke dingen enige vorm van geluk te bereiken…
 dit is natuurlijk nutteloos en hopeloos…
 indien we enige stabiliteit in ons leven willen vinden,
 zullen we naar binnen moeten kijken…
 en dit doen we in meditatie…

 28 november 06-- 515
 Onze innerlijke leraar brengt ons in alle mogelijke situaties
 met de bedoeling
 om ons wakker te schudden…
 Onze boeddhanatuur heeft een actief aspect en dat is onze “innerlijke leraar”…
 vanaf het moment dat onze natuur verduisterd raakte,
 heeft onze innerlijke leraar onvermoeibaar gewerkt
 om ons terug te brengen tot de stralende onmetelijkheid van ons ware wezen…
 onze innerlijke leraar heeft ons geen seconde in de steek gelaten…
 in zijn oneindig mededogen,
 één met het mededogen van alle Boeddha’s en alle verlichte wezens,
 heeft hij onafgebroken gewerkt voor onze ontwikkeling en onze bevrijding…
 niet alleen in dit leven maar ook in al onze vorige levens…
 onze innerlijke leraar was er in iedere confrontatie,  
 in ieder moeilijk moment, om ons wakker te schudden…
 alles heeft een keerzijde…
 en hoe groter de voorzijde hoe groter de achterzijde…
 op dezelfde manier bevat iedere pijnlijke ervaring een enorme groeikans…

 27 november 06--514
 We wensen allemaal
 geluk en innerlijke vrede in ons leven,
 maar
 we doen en denken steeds maar vooral aan onszelf…
 we geloven dat liefde en mededogen prachtige dingen zijn
 maar in praktijk
 zijn onze handelingen, uitspraken en gedachten
 noch in liefde noch in mededogen…
 heel dikwijls brengen we onszelf en anderen frustratie en verdriet
 in plaats van geluk waarnaar we allemaal verlangen…
 …
 het is toch wel absurd
 dat we allemaal naar geluk verlangen
 maar dat veel van onze handelinghen en gevoelens
 ons eerder pijn en verdriet brengen…
 …
 hoe denken we eigenlijk om gelukkig te worden ?…
 we zijn veelal bezig om alles in ons eigen belang te zien…
 we denken dat al dat eigenbelang,
 dat in feite meedogenloos en liefdeloos is,
 dat dit ons geluk zal brengen…
 maar het tegendeel is waar…
 het vasthouden aan een zelf,
 het steeds maar bezig zijn en gericht zijn op mezelf,
 het koesteren van mezelf,
 is de oorzaak van alle ellende
 die we anderen en onszelf aandoen…
 …
 laten we reflecteren en mediteren
 om in de kleine dingen van het leven
 liefdevol en met een warm hart dienstbaar te zijn aan anderen…
 laten we oefenen om te geven zonder eigenbelang
 maar ook
 zonder onszelf echter leeg te geven…

 24 november 06--513
 Indien ik de ander verdenk van:
 “jij wijst mij af”
 is het omgekeerde
 “ik wijs jou af”
 veel meer van toepassing en juister…
 vandaag ben ik bereid mijn verdenkingen over de ander eerlijk te erkennen…
 ik ben me bewust dat het allemaal projecties zijn
 van mijn eigen kwetsuren…
 toch is het nuttig om ze eerlijk te erkennen
 en ze niet onder het tapijt te verstoppen…
 “jij hebt geen tijd voor mij”…
 “jij doet niet wat ik graag zou hebben”…
 “jij doet het niet op de manier zoals ik het graag heb”…
 “jij toont me te weinig dat je me graag ziet”…
 uit al deze bedenkingen moet ik besluiten dat de ander mij afwijst…
 …
 indien ik eerlijk ben met mezelf,
 ben “ik” het die met mijn verdenkingen
 de ander onder druk zet
 en daardoor
 ben “ik” het die de ander afwijs !…
 …
 “jij hebt geen tijd voor mij”…
 heel interessant om “diep in mijn hart” te onderzoeken: 
 hoe kan ik in godsnaam weten
 dat de ander geen tijd heeft voor mij ?…
 ze doet steeds haar hoogste bod, daar ben ik heel blij mee !…
 …
 “jij doet niet wat ik graag zou hebben”…
 heel interessant om “diep in mijn hart” te onderzoeken: 
 hoe kan ik in godsnaam weten
 dat de ander niet doet wat precies goed is voor mij ?…
 door dat ze haar zelf blijft
 en het niet naar mijn zin maakt,
 bewijst ze me een grote dienst !!!…
 ze doet steeds haar hoogste bod, daar ben ik heel blij mee !…
 …
 “jij doet het niet op de manier zoals ik het graag heb”…
 heel interessant om “diep in mijn hart” te onderzoeken: 
 hoe kan ik in godsnaam weten
 dat de ander het niet op de manier doet zoals ik het graag heb ?…
 ben ik bereid om te onderzoeken
 dat de ander precies de dingen op die manier doet die mij een groeikans geven ?…
 en dat is toch precies wat ik wil ?…
 …
 “jij toont me te weinig dat je me graag ziet”…
 heel interessant om “diep in mijn hart” te onderzoeken: 
 hoe kan ik in godsnaam met zekerheid weten
 dat de ander mij niet graag ziet ?…
 indien ik mijn angstige, beperkte bril afzet
 dan zie ik dat de ander mij op haar manier graag ziet !…
 ze doet steeds haar hoogste bod, daar ben ik heel blij mee !…

 23 november 06--512
Indien we eenmaal onderscheid maken
 tussen de daad en de persoon,
 kunnen we de daad resoluut veroordelen
 zonder ons mededogen met de persoon te verliezen… 
 enerzijds kunnen we negatieve gedachten, uitspraken en gedragingen
 van onszelf en van anderen
 niet goedkeuren…
 laten we stap per stap alertheid ontwikkelen,
 om er ons bewust van te worden…
 …
 wanneer er ons iemand negatief behandelt
 of wanneer we onszelf negatief behandelen,
 is het probleem niet de persoon
 maar de negatieve energie zelf ( kwaadheid, irritatie, enz… )
 …
 laten we echter oefenen
 om mededogen te ontwikkelen
 voor degenen die in verwarring of negativiteit zitten…
 …
 indien we eenmaal onderscheid maken
 tussen de daad en de persoon,
 kunnen we
 enerzijds de negatieve daad resoluut veroordelen
 en tegelijk
 mededogen voelen voor de persoon die de negatieve handeling stelt…

 21 november 06--511
Zelfs in de grootste yogi komen net als vroeger
 verdriet en vreugde op…
 het verschil tussen een gewoon mens en de yogi
 ligt in de manier waarop ze hun emoties zien en ermee omgaan… 
 …
 een gewoon mens zal
 ófwel zich erdoor laten meeslepen,
 de emotie opblazen en erin verdrinken…
 ófwel zal men die emotie zo snel mogelijk onderdrukken
 of proberen weg te moffelen
 en zo gehechtheid of afkeer opwekken
 die het verzamelen van negatief karma ten gevolge heeft…
 … 
 een yogi daarentegen neemt
 alles wat opkomt waar in zijn oorspronkelijke staat,
 zonder in zijn/haar waarneming in te grijpen…
 vreugde of verdriet,
 maar zonder gehechtheid noch afkeer,
 alles is wat is…

 20 november 06--510
 De belangrijkste ontmoeting…
 wanneer we, vele levens lang,
 vurig naar de waarheid verlangd hebben…
 er vurig voor gebeden hebben…
 en ons karma voldoende gezuiverd hebben,
 vindt een soort wonder plaats…
 indien we dit wonder begrijpen
 en het weten te gebruiken,
 kan het voor eens en voor altijd een einde maken
 aan onwetendheid en dus aan lijden…
 …
 de innerlijke leraar die altijd bij ons was,
 manifesteert zich in de vorm van een “uiterlijke leraar”,
 die we bijna als een magisch gebeuren
 in ons leven ontmoeten…
 dit is de belangrijkste ontmoeting…
 …
 deze bijzonder ontmoeting
 kan enerzijds beangstigend zijn
 omdat ze mijn leven op zijn kop zet…
 anderzijds kan ik niet anders
 dan het magische wonder in mijn leven verwelkomen,
 want ik heb er reeds zo vele vele levens vurig naar verlangd…

 17 november 06-- 509
 De ware natuur van de geest
 is helder en stralend,
 en
 kan door niets bezoedeld worden…
 Indien er verstoringen optreden zijn ze tijdelijk en toevallig
 en ze kunnen de ware natuur van de geest niet bezoedelen…
 alhoewel dat deze verstoringen misschien reeds lange tijd aanwezig zijn,
 zijn ze niet van dezelfde natuur als de heldere geest…
 dus, als het tegengif ( = de juiste perceptie van de dingen )
 zich ontwikkelt,
 kunnen deze verwarringen of verstoringen
 volledig worden verdreven…
 de ware, onvervalste natuur van de geest
 die helder, stralend en gewaar is,
 is vrij van gebreken
 en kan niet bezoedeld worden door verstoringen…
 geen enkel verschijnsel,
 noch mentaal, noch verschijnend in de uiterlijke wereld,
 kan de ware natuur van de geest bezoedelen…
 niets kan deze natuurlijke kwaliteit,
 die het aangeboren karakter van de geest zelf is, wijzigen…
 het geloof in de realiteit, als inherent en echt
 is gebaseerd op een onjuiste perceptie
 en is volkomen tegengesteld
 aan de ware, onvervalste natuur van de geest…
 maar omwille van onze huidige conditioneringen
 en manieren van waarnemen
 die gedurende lange tijd (vele levens)
 tot gewoontes zijn gegroeid,
 konden we niets anders doen
 dan de dingen onjuist waarnemen…
 …
 de ware, onvervalste natuur van de geest
 die helder, stralend en gewaar is,
 kan door niets bezoedeld worden,
 hoe krachtig die verwarringen ook zijn…

 16 november 06-- 508
Ondanks dat we heel gemotiveerd spiritueel bezig zijn,
 worden we toch met fysieke, emotionele en mentale
 pijn, angst, verlies, e.d geconfronteerd…
 dat betekent dat we zeer goed bezig zijn !…
 dat betekent eenvoudigweg
 dat we ons negatief karma aan het uitzuiveren zijn…
 indien we op een gegeven ogenblik
 vanuit een innerlijk zoeken
 vanuit een innerlijk gemis
 vanuit een knagend ongelukkig gevoel
 kennis maken met spiritualiteit
 denken we misschien dat het leven nu veel gemakkelijker zal worden…
 …
 ondanks dat we heel gemotiveerd spiritueel bezig zijn,
 met studie, meditatie en specifieke praktijken,
 zullen we niettegenstaande
 met fysieke, emotionele en mentale problemen worden geconfronteerd…
 we worden ziek, ervaren allerhande pijnen, verliezen vrienden, werk, e.d,
 en ontmoeten allerlei moeilijkheden op ons pad…
 op zulke momenten gaan we waarschijnlijk denken:
 “ondanks dat ik de Dharma praktiseer,
 heb ik niets anders dan problemen…
 de Dharma kan toch niet zo fantastisch zijn
 zoals die wordt voorgesteld…
 ik oefen veel en doe mijn best
 om de raadgevingen van mijn leraar toe te passen
 en toch krijg ik veel moeilijkheden gepresenteerd”…
 zulke gedachten zijn onjuist…
 we zouden ons moeten realiseren dat
 door de zegeningen en de kracht van de praktijk,
 doordat we nu ziekte en problemen ervaren,
 zijn we onszelf aan het uitzuiveren en aan het bevrijden van
 negatieve acties ( = handelingen, uitspraken en gedachten )
 uit het nabije en verre verleden…

 14 november 06-- 507
 Omdat alles “leeg” is,
 is “alles” wat we denken, zeggen en voelen
 over dingen, mensen en situaties,
 niets anders dan “projectie”…
 we projecteren constant onze verwarde ideeën op de wereld…
 omdat het schilderij dat ik daar zie de kwaliteit “mooi” niet in zich draagt,
 kunnen we zeggen dat elke schilderij “leeg” is van de kwaliteit “mooi”…
 het leven heeft ervoor gezorgd dat ik een beeld heb gevormd
 over wat ik mooi en lelijk vind…
 de uitspraak “dit is een mooi schilderij”
 is dus een projectie van een beeld in mijn geest…
 in wezen bestaan er noch mooie noch lelijke dingen…
 …
 omdat die tas koffie die ik drink de kwaliteit “lekker” niet in zich draagt,
 ( in het bruine sop kan ik na analyse nergens “lekker” vinden )
 kunnen we zeggen dat koffie “leeg” is van de kwaliteit “lekker”…
 het leven heeft ervoor gezorgd dat ik een idee heb gevormd
 over wat ik lekker en vies vind…
 de uitspraak “dit is lekkere koffie”
 is dus een projectie van een idee in mijn geest…
 in wezen bestaan er noch lekkere noch vieze dingen…
 …
 omdat ik de kwaliteit “sympathiek” bij Jan nergens vindt,
 is de uitspraak “Jan is een sympathie man”
 een projectie van mijn geest…
 in wezen bestaan er noch sympathieke noch antipathieke mensen…
 …
 indien we inzicht willen verwerven in de leegte,
 kunnen we best
 eerst onze ideeën, opvattingen en oordelen erkennen…
 laten we eerlijk opschrijven
 wat we niet leuk vinden aan de ander…
 “ik vind dat Jan beter zou moeten luisteren”
 “ik vind dat Jan moet reageren als ik hem een sms-je stuur”…
 “ik vind dat Jan niet zo nonchalant mag doen”…
 …
 indien ik inzicht wil verwerven in de leegte,
 kan ik daarna best
 mijn ideeën, opvattingen en oordelen onderzoeken
 en ontdekken dat het allemaal projecties zijn van mijn geest…
 in feite kan ik, na ernstig onderzoek,
 mijn projecties ( = ideeën over de ander) “bij” de ander nergens vinden
 en dit wil precies zeggen dat
 de ander in wezen “leeg” is van mijn etiketten…
 mijn etiketten zijn karmische ladingen
 die nog steeds in mijn rugzak zitten
 die ik op de wereld projecteer…

 10 november 06--506
 We kunnen leren om kalm te blijven
 zelfs
 wanneer de grond onder onze voeten opeens verdwijnt…
 een spirituele krijger gaat geen angsten of pijn uit de weg…
 hij/zij gaat er recht op af…
 indien we met angsten, pijn, verdriet of tegenslag geconfronteerd worden,
 hebben we meestal de gewoonte
 óf om er van weg te lopen…
 óf om ze te onderdrukken…
 óf om het buiten ons te projecteren,
 op een situatie, op een persoon of op ons eigen lichaam…
 …
 een spirituele krijger is werkelijk dankbaar
 wanneer iets of iemand hem/haar bij een ongenezen stuk brengt…
 dankbaar voor een nieuwe groeikans die word aangeboden…
 een spirituele krijger verwelkomt
 de schijnbaar moeilijke situaties op zijn/haar pad…
 …
 we kunnen leren
 om steeds minder weg te lopen van onze angsten
 en ze in de ogen te kijken, vanuit ons warme hart…
 …
 we kunnen leren
 om bij onze onzekerheid te blijven
 en te midden van de chaos te ontspannen…
 …
 we kunnen leren
 om kalm te blijven
 zelfs
 wanneer de grond onder onze voeten opeens verdwijnt…
 …
 de voornaamste manier
 voor de spirituele krijger om vastberaden verder te gaan
 is door het innerlijke werk
 van meditatie, contemplatie, gebed en spirituele oefeningen…

 9 november 06--505
 Het enige echt zinvolle werk dat ons te doen staat,
 is de noodzaak
 om de onvolkomenheden in onszelf weg te werken…
 hoe langer we deze onzuiverheden bij ons houden,
 hoe meer we onszelf verwonden…
 het enige echte werk aan onszelf
 is ons bewust worden van onze onzuiverheden,
 onze vastgeroeste overtuigingen over onszelf,
 over de ander en over de wereld…
 …
 het enige echte werk is onszelf zuiveren
 van meningen, ideeën, oordelen en veroordelingen…
 laten we ons bewust worden
 dat er in wezen weinig verschil is tussen
 “een mening”, “een idee”, “een oordeel” en “een veroordeling”…
 het enige verschil is dat het ene wat zachter klinkt dan het andere,
 maar zowel bij het geven van een mening
 als bij het hebben van een oordeel,
 plakken we een onjuist geprojecteerd etiket…
 laten we onszelf zuiveren van ideeën
 dat we niet goed bezig zijn,
 dat we niet goed genoeg zijn,
 dat de ander het verkeerd doet,
 dat de ander het verkeerd ziet,
 dat de wereld anders zou moeten draaien, enz…
 …
 laten we proberen
 om steeds opnieuw helder inzicht te verwerven…
 laten we oefenen
 om onze inzichten te verdiepen via reflectie en meditatie…
 laten we onvermoeibaar
 en steeds opnieuw begrip en mededogen ontwikkelen
 voor onszelf en voor alle levende wezens…

 7 november 06--504
 Als een “spiegel” in het leven staan,
 betekent
 bevrijd zijn van alle concepten en interpretaties…
 indien een spiegel een beeld toont,
 waarom manifesteert het zich?…
 enerzijds, heeft een spiegel nu eenmaal de eigenschap
 om alle dingen te reflecteren…
 indien er zich een object tegenover de spiegel bevindt,
 zal er normaal gezien een reflectie in de spiegel verschijnen…
 anderzijds, zal de spiegel die het ding reflecteert
 noch afwijzen noch aanvaarden…
 de spiegel is niet voorzien van een controleprogramma…
 dit is wat men noemt zijn bevoegdheid of oneindige mogelijkheid…
 wij beschikken op dezelfde manier over die oneindige mogelijkheid,
 wat men in het boeddhisme “de ware natuur” noemt…
 we zijn echter onwetend over onze ware natuur
 omdat we steeds maar bezig zijn met “ik ben hier” en
 “dit ding daar” en “ik kijk en zie dat ding” enz…
 …
 we hebben nog niet ontdekt wat het betekent
 om als een spiegel in het leven te staan…
 het is echter mogelijk om als een soort spiegel in de wereld te leven…
 als spiegel hebben we geen problemen met reflecteren…
 we reflecteren alles “zoals het werkelijk is”,
 “precies zoals een spiegel dat doet”
 dat is natuurlijk onze opdracht…
 indien we bloedende dolk zien
 dan zeggen we “een dolk met bloed aan” en niets meer
 omdat de spiegel geen angst kent voor een dolk met bloed…
 indien we een rode roos zien
 dan zeggen we “een rode roos” en niets meer,
 voor een spiegel bestaan er noch mooie noch lelijke rozen …
 indien we als een spiegel in het leven staan,
 en precies verstaan wat reflecteren is,
 dan zullen we zelf-bevrijding begrijpen…
 zelf-bevrijding is niets veranderen…
 zelf-bevrijding is niet iets transformeren…
 zelf-bevrijding gebeurt vanzelf door gewoon onze ware natuur te zijn…

  6 november 06--503
Hoe we iets zien is “afhankelijk van”
 de toestand van de ogen waarmee we iets waarnemen…
 hoe we iets horen is “afhankelijk van”
 de toestand de oren waarmee we iets horen…
 hoe we iets met de handen voelen is “afhankelijk van”
 de toestand van de handen waarmee we iets voelen…
 de hele omgeving die we rondom ons waarnemen,
 nemen we waar “afhankelijk van” onze zintuigen…
 bepaalde dieren hebben nog andere zintuigen dan wij
 en nemen andere dingen waar met die zintuigen…
 indien er een marsmannetje op onze wereld zou komen,
 zal hij onze wereld compleet anders zien !!!…
 de omgeving die we ervaren bestaat niet echt “daarbuiten”
 op de manier zoals wij die zien, horen, ruiken en voelen…
 het zien is “afhankelijk van” onze gezichtszintuigen…
 het horen is “afhankelijk van” onze gehoorzintuigen…
 en de gevoelssensaties van de handen
 zijn “afhankelijk van” de zenuwuiteinden van die handen…
 …
 in de psychologie zegt men
 dat alles wat men ervaart afhankelijk is van onszelf…
 we ervaren niets zuiver objectief…
 het opkomen en waarnemen van iets,
 is iets dat in afhankelijkheid gebeurt tussen onszelf en de wereld…
 tot nog toe is bijna iedereen diep overtuigd
 dat de wereld “daarbuiten” echt bestaat…
 …
 de boeddhistische hypothese is anders dan deze psychologische hypothese…
 dat wat wordt waargenomen,
 verschijnt “afhankelijk van” de waarneming ervan…
 dingen zijn leeg van een onafhankelijk, inherent of op-zichzelf bestaan…
 m.a.w niets bestaat op zichzelf of uit zichzelf…
 wat “daarbuiten” schijnt te bestaan
 is leeg van een objectief bestaan uit zichzelf…
 dit betekent niet dat er niets bestaat los van onze waarnemingen…
 het betekent eerder dat
 indien we doordringen in de natuur van het bestaan van de dingen,
 dan vinden we dat er niets bestaat vanuit zijn eigen onafhankelijke natuur…
 nog anders gezegd:
 er is niets puur objectief en er is niets puur subjectief…
 dit is de boeddhistische hypothese…

 2 november 06--502
 Iemand heeft iets van mij weggenomen,
 iets dat mij heel dierbaar is…
 indien we werkelijk op het spirituele pad zijn
 dan zijn we die persoon dankbaar
 omdat er ons een heel bijzondere les werd aangeboden…
 iemand heeft iets van mij weggenomen,
 iets dat me heel dierbaar is,
 maar ik weet niet wie het is…
 de neiging van de geest is om te denken
 dat het waarschijnlijk een persoon is
 waarvan we denken dat hij/zij ons niet graag heeft…
 hoe kunnen we die situatie nu hanteren ?…
 waar we eerst en vooral kunnen bij stilstaan is bij onze hebberigheid…
 we grijpen naar dingend die we missen…
 we grijpen ook naar ons gevoel van “ik”…
 zij dat deden “mij” dat aan…
 “ik” ben beledigd…
 ik ben niet alleen gehecht aan dat ding,
 maar mijn trots is gekwetst…
 ik ben beledigd…
 …
 het is zeer behulpzaam om in die situatie te zeggen:
 “het is goed dat dit gebeurd”…
 “het is goed dat dit ding waar ik zo aan gehecht ben
 me werd ontnomen, omdat de situatie me nu toont
 hoe erg ik aan dat ding gehecht ben”…
 in feite, kan ik waarschijnlijk wel leven zonder dat ding,
 dit is dus een zeer goeie kans om dit te ervaren,
 om te zien of ik zonder dat ding zou kunnen leven…
 het is zeer goed dat mijn trots is beledigd,
 omdat ik gewoonlijk rondloop met mijn neus in de wind
 terwijl ik van mezelf denk dat mij dat allemaal niet raakt…
 in plaats van te zeggen “dit is heel erg”
 zeg ik “het is goed dat dit allemaal gebeurd,
 want dit is precies spirituele praktijk”…
 dit toont me waar mijn kwetsbare plekken nog zitten…
 ik krijg nu een kans om eraan te werken…
 …
 wanneer ons een kleinigheidje zonder betekenis zou ontnomen worden,
 indien we dan zouden zeggen:
 “ze hebben mij beledigt, maar sta ik daar boven…
 ze raken mij… het is goed”…
 dan is die reactie trots en arrogantie…
 in ons hart voelen we niet echt dat het goed is wat er gebeurt…
 we zijn onszelf aan het bedriegen…
 …
 laten we elke schijnbare tegenslag verwelkomen…
 elke tegenslag is een groeikans…
 iedere keer opnieuw wordt er mij een geschenk aangeboden,
 een gelegenheid om mezelf en alle levende wezens te bevrijden…

 31 oktober 06--501
Enerzijds
 mag de ander mij beledigen
 en zeg ik in stilte ‘dankjewel’
 omdat de ander mij een groeikans aanbiedt…
 anderzijds
 is het mijn hoogste opdracht
 om heel alert te oefenen
 om anderen ‘niet’ te beledigen…
 enerzijds
 indien er mij iemand beledigt
 of indien ik mij beledigt voel,
 laten we dit dan zien als een uiting van iets waar de ander mee zit…
 indien we alert zijn en begrijpen dat de beledigende uitspraken
 iets met het innerlijk gebeuren bij de ander te maken heeft
 dan kunnen we de beledigende woorden
 die we naar ons hoofd kregen, verwelkomen…
 …
 anderzijds,
 is onze bijzondere opdracht om alertheid te oefenen,
 om onze geest te bewaken, zodat er
 “geen” beledigende gedachten of woorden in onze geest de kop op steken…
 het is mijn opdracht om eventuele beledigende gedachten,
 nog voordat ze enige lading hebben gekregen,
 om die de pas af te snijden met “de speer van alertheid”…
 …
 het kan misschien frustrerend klinken
 maar dit is onze hoogste opdracht en dankbare verantwoordelijkheid:
 “de ander mag mij beledigen en ik reageer daarop met ‘dankjewel’
 omdat er mij een groeikans wordt aangeboden…
 maar…
 ik oefen daarentegen in alertheid om de ander NIET te beledigen”…
 …
 indien de ander mij de indruk geeft dat ik hem/haar heb beledigt
 ( en misschien weet ik heel zeker van mezelf dat ik dat niet deed )
 laten we ons dan ‘niet’ verdedigen,
 laten we ons ‘niet’ verantwoorden,
 maar laten we ons dan gewoon verontschuldigen…
 …
 enerzijds
 mag ik van de ander geen 'sorry' verwachten…
 anderzijds
 is het mijn dankbare uitdaging, om met dezelfde alertheid,
 om vanuit het diepste van mijn hart echt gemeend “sorry” te zeggen…
 …
 enerzijds 
 “mag de ander mij pijn doen”
 juister gezegd
 “mag de ander mij bij een pijnlijk stuk in mezelf brengen”
 en ik ben de ander dankbaar !!
 want hij/zij biedt mij een groeikans aan !!
 anderzijds 
 mag ik de pretentie niet hebben
 om de ander eens bij zijn/haar pijn te brengen…
 we hebben de ander geen lessen te spellen
 indien we daar geen mandaat voor hebben…
 …
 indien ik besef dat de ander mij geen pijn kan doen,
 de ander brengt mij enkel bij een ongenezen stuk,
 kan ik steeds dankbaar zijn wanneer dit gebeurt…
 maar we kunnen er beter vanuit gaan
 dat de ander dit inzicht nog niet heeft
 en dus steeds alert zijn om de ander NIET pijn te doen…

 30 oktober 06--500
Waarlijk dienstbaar zijn…
 de pijn van de ander in liefde transformeren…
 indien een vriend(in) me laat weten dat hij/zij
 zich ziek voelt of het ergens moeilijk mee heeft
 dan kunnen we de volgende praktijk doen…
 in meditatie gaan we eerst goed bij onszelf komen
 en bewust in- en uit-ademen…
 de basis van deze praktijk is dat we gedurende de hele oefening
 goed in ons eigen centrum blijven
 en goed voor onszelf zorgen…
 …
 de eigenlijke praktijk bestaat erin
 om enerzijds
 bij iedere in-ademing de vervelende of pijnlijke gevoelens
 van de ander om die echt zelf diep in te voelen…
 en om anderzijds
 bij iedere uit-ademing warmte, liefde en steun
 naar die ander te sturen…
 …
 in praktijk kan het er als volgt uitzien:
 als ik in-adem…
 voel ik je angst… die je niet meer alleen hoeft te dragen…
 als ik uit-adem…
 stuur ik je warmte vanuit mijn hart…
 …
 als ik in-adem…
 voel ik je worsteling… en ik ben je nabij…
 als ik uit-adem…
 stuur ik je tederheid vanuit mijn hart…
 …
 als ik in-adem…
 voel ik je twijfels… die je niet meer alleen hoeft te dragen…
 als ik uit-adem…
 stuur ik je kracht en moed vanuit mijn warme hart…
 …
 als ik in-adem…
 voel ik je spanning… die ik help dragen…
 als ik uit-adem…
 begrijp ik je… en stuur ik je warmte en begrip…
 …
 als ik in-adem…
 voel ik je ontgoochelingen uit het verleden… die ik help dragen…
 als ik uit-adem…
 nodig ik je uit om voor vrede en geluk in jezelf te kiezen…

 24 oktober 06-- 499
 Laten we alert zijn
 om zelf
 onze eigen grenzen te respecteren…
 indien we een vervelende partner hebben, die lastig is, die ons irriteert,
 die ons confronteert, die ons geen vrijheid geeft om te mediteren, enz…
 dan mogen we niet te snel weglopen…
 1) zolang we in die situatie nog iets kunnen leren,
 ( en laten we niet in de valkuil trappen
 en zeggen “jamaar de ander moet ook iets willen leren”)
 is het beter om in die relatie te blijven…
 en laten we niet te snel zeggen “ik kan daar niets meer leren”…
 elke irritatie van de ander is een spiegel van onze eigen irritatie,
 dus is er nog iets dat we kunnen leren…
 elke ontgoocheling in de ander is een spiegel van onze eigen verwachtingen,
 dus is er nog iets dat we kunnen leren…
 en laten we vooral niet bezig zijn met wat de ander zou moeten leren !!!…
 2) indien we ondervinden dat die relatie ons ondermijnt en ons ziek maakt,
 is het beter dat we eruit stappen,
 en onze eigen grens respecteren…
 het is dus niet de ander die mijn grens moet respecteren
 ik moet alert zijn om mijn eigen grens te respecteren…
 en we hoeven niet beschaamd te zijn om toe te geven
 dat we de situatie niet kunnen hanteren
 ( dit toegeven is niet zwak maar sterk )…
 …
 Laten we alert zijn
 om zelf onze eigen grenzen te respecteren…
 indien er op een familiefeest geroddeld wordt…
 dan mogen we niet te snel weglopen…
 eerst en vooral mogen we natuurlijk niet meedoen met de roddels…
 1) het is in de eerste plaats een mooie gelegenheid
 om liefde en mededogen te oefenen
 om a) de ander niet te minachten omdat ze roddelen en
 om b) niet trots te zijn over jezelf dat jij verder bent dan de anderen…
 het is een ideale plaats om liefde en mededogen te oefenen,
 misschien zelfs zonder veel te zeggen !…
 het is een ideale plaats om te leren om in ons centrum te blijven…
 zolang we daar weg mee kunnen, kunnen we beter op dat feest blijven…
 en laten we niet te snel zeggen “daar kan ik niets meer leren”…
 2) indien we echter het gevoel hebben
 dat we onze energie verliezen, dat we situatie niet aankunnen,
 dan kunnen we beter vertrekken,
 en onze grens respecteren…
 het is dus niet de ander die mijn grens moet respecteren
 ik moet alert zijn om mijn eigen grens te respecteren…
 en we hoeven niet beschaamd te zijn om toe te geven
 dat we de situatie niet kunnen hanteren
 ( dit toegeven is niet zwak maar sterk )…
 …
 Laten we alert zijn
 om zelf onze eigen grenzen te respecteren…
 indien we het in onze werksituatie moeilijk hebben,
 met bepaalde collega’s, met onzen baas, met bepaalde situaties, enz…
 mogen we niet te snel weglopen…
 1) zolang we in die werksituatie iets kunnen leren,
 ( en laten we weeral niet in de valkuil trappen en
 zeggen “jamaar de anderen moet ook iets willen leren”)
 is het beter om op dat werk te blijven…
 en laten we niet te snel zeggen “ik kan daar niets meer leren”…
 elke irritatie door collega’s of oversten is een spiegel van onze eigen irritatie,
 dus is er nog iets dat we kunnen leren…
 elke stresserende werksituatie is een uitnodiging
 om onszelf niet meer onder druk te zetten…
 elk probleem is er om te ontdekken
 dat er geen problemen bestaan, alleen maar oplossingen…
 2) indien we echter ontdekken dat we onze energie verliezen,
 dat we ziek worden,
 dan kunnen we beter ander werk beginnen zoeken,
 en onze grens respecteren…
 het is dus niet de ander die mijn grens moet respecteren
 ik moet alert zijn om mijn eigen grens te respecteren…
 en we hoeven niet beschaamd te zijn om toe te geven
 dat we de situatie niet meer aankunnen
 ( dit toegeven is niet zwak maar sterk )…

 19 oktober 06--  498
 Indien we geen etiketten plakken,
 kunnen we van een situatie enkel nog zeggen:
 “het is wat het is”…
 “dat is wat er gebeurd”…
 op één van mijn spirituele reizen naar Ladakh had ik
 op een avond geïnformeerd of er de volgende ochtend
 een poeja was in de Tsechokling-tempel in Dharamsala…
 tijdens een poeja zingen Tibetaanse monniken boeddhistische gebeden…
 steeds opnieuw een bijzonder ervaring…
 men had mij verzekerd dat er om 6.30u poeja was…
 en ik had daarna de groep uitgenodigd om dat mee te maken
 ( wat ook de bedoeling is op die reis )…
 ondanks dat het die morgen pijpestelen regende,
 stond de voltallige groep om 6 u aan de ingang van het hotel…
 eerlijk gezegd was ik enorm verrast want ik had niet verwacht
 dat er veel amateurs zouden zijn om op 6u op te staan,
 en het was nog 20 minuten stappen in de regen…
 toen we op tijd aan de tempel aankwamen, werd ik opnieuw verrast…
 een monnik kwam me zeggen, gewoon,
 zonder veel commentaar: “er is geen poeja vandaag”…
 wat gaat er door ons heen “ontgoocheling”, “hoe durven ze”,
 “ze houden zich niet aan de afspraak”, “ze respecteren ons niet”…
 “dat gaat toch zo maar niet”…
 allemaal projecties van onze verwarde geest…
 …
 gisteravond werd ik aan deze ervaring in Dharamsala herinnerd…
 ik was thuis in gesprek toen er werd aangebeld…
 iets (?) in mij zei: “doe de voordeur niet open”…
 dit is wat er nu gebeurd…
 er werd opnieuw gebeld… test !…
 opnieuw dat iets (?) zei: “doe de voordeur niet open”…
 ik hoorde eventjes het ego-stemmetje dat zei:
 “je bent fout”… “ze gaan over jou roddelen”…
 …
 indien we denken dat we iets fout doen,
 of dat anderen iets fout doen, hebben we met een enge bril gekeken…
 indien we de situatie vanuit verschillende hoeken bekijken,
 zien we de situatie helemaal anders…
 indien we
 1)) al onze interpretaties over de situatie erkennen en
 2) bereid zijn om in te zien dat al onze interpretaties
 maar projecties zijn van onze verwarde geest
 en dus niets te betekenen hebben en
 3) indien we bereid zijn om ze daarna één na één uitvegen,
 4) kunnen we over die situatie alleen nog zeggen:
 “het is wat het is”
 en
 “dat is wat er gebeurt”…
 wat een bevrijding !!…

 17 oktober 06--497
 In hoeverre zijn we bereid controle op te geven,
 en te vertrouwen…
 vertrouwen
 is meegaan met de stroom van het leven
 en alle verzet opgeven…
 vertrouwen
 is begrijpen dat de dingen precies lopen zoals ze moeten lopen…
 vertrouwen
 vinden we
 indien we bereid zijn om
 onze enge angstige bril af te zetten…
 vertrouwen
 krijgen we
 indien we bereid zijn
 om in complete ontvankelijke openheid in het leven te staan…
 vertrouwen
 lost alle verwachtingen op…
 vertrouwen
 is onze wensen kenbaar maken,
 maar het resultaat open laten…
 vertrouwen
 is de wereld observeren
 en vanuit ons hart denken, spreken, luisteren en handelen,
 zonder bezig te zijn met “dat is goed” noch “dat is fout”…
 vertrouwen
 is geen overgave in apathie…
 vertrouwen
 is erkennen wat ons houvast geeft
 en die daarna één na één afgeven…
 vertrouwen
 is alle houvast, alle controle opgeven…
 vertrouwen
 brengt vrede, warmte en rust in ons hart…

 12 oktober 06-- 496
 Indien mensen, die we als speelse kinderen zien,
 van nature vatbaar zijn om anderen te kwetsen,
 heeft het geen zin om kwaad op hen te zijn…want…
 dit zou hetzelfde zijn als “kwaad zijn op vuur omdat het heet is”…
                  Shantideva 
 laten we oefenen om steeds opnieuw en opnieuw
 mededogend te zijn en nooit kwaad
 op diegene die zichzelf pijn doen…
 en indien anderen ons pijn doen,
 zouden we moeten checken
 of het hun natuur is om pijn te doen
 of dat het iets tijdelijks is…
 indien het hun natuur is dan heeft het geen zin om op hen kwaad te zijn…
 indien het een tijdelijke zaak is
 dan is het hun natuur niet
 en dan doen ze ons enkel pijn omwille van tijdelijke invloeden…
 dus opnieuw heeft het geen zin om kwaad op hen te zijn…
 indien iemand een wapen gebruikt om ons te kwetsen,
 dan is het wapen het feitelijke ding dat ons kwetst…
 wat ons indirect kwetst is de persoon zijn kwaadheid en agressie…
 dus, indien we kwaad willen zijn,
 zouden we kwaad moeten zijn op dat wapen
 of op de kwaadheid die de reden is van het gebruik van dat wapen…
 nemen we dat wapen van die persoon weg
 en nemen we zijn kwaadheid en agressie weg
 dan blijft er niets meer over om op die persoon kwaad te zijn…

 11 oktober 06-- 495
Ambitie en boosheid zullen verdwijnen
 wanneer je ophoudt je druk te maken
 over de vruchten van je handelen…
                  de Boeddha 
 laten we proberen om vanuit ons hart te handelen…
 laten we proberen om vanuit ons hart te spreken…
 laten we proberen om vanuit ons hart te leven…
 laten we gewoon doen wat ons hart ons ingeeft…
 wat waarlijk vanuit ons hart komt
 stelt geen voorwaarden en heeft geen verwachtingen…
 wat waarlijk vanuit ons hart komt
 stelt de voorwaarde niet dat het alleen maar leuk mag zijn…
 indien we werkelijk proberen om vanuit ons hart te leven
 zullen we stap per stap alles kunnen verwelkomen…
 …
 laten we proberen om op een onvoorwaardelijke manier
 te spreken, te handelen, te luisteren en te leven…
 onvoorwaardelijk zijn betekent
 zonder verwachting of hunkering naar goedkeuring…
 onvoorwaardelijk zijn betekent
 zonder hunkering naar een compliment…
 onvoorwaardelijk zijn betekent
 zonder hunkering naar leuke dingen…
 onvoorwaardelijk zijn betekent
 in complete openheid staan voor wat er ook komt,
 leuke en vervelende dingen zijn dan even welkom…
 onvoorwaardelijk zijn betekent dus
 angst, pijn en verdriet niet uit de weg gaan…
 …
 indien we steeds minder hunkeren en verwachten,
 stoppen we met ons druk te maken over
 de vruchten van ons handelen,
 zullen onze innerlijke spanningen verminderen…
 daardoor zal onze innerlijke boosheid en ambitie
 om ons te willen bewijzen ook oplossen…
 …
 iedere keer dat we de poging doen om naar ons hart te stappen
 en dat we proberen om van daaruit te leven
 zullen we steeds meer vrede en waar geluk in ons leven vinden…

 6 oktober 06-- 494
 Gewone mensen en Boeddha’s bieden ons
 evenveel mogelijkheden om te groeien;
 de verdiensten die ze ons aanbieden zijn in wezen gelijk…
 Velen die het geluk van anderen hebben nagestreefd,
 hebben de wereldse verleidingen overstegen…
Shantideva
 Er zijn twee manieren waardoor we kunnen groeien:
 ( in het boeddhisme zegt men dat er twee velden van verdiensten zijn )
 gewone wezens en Boeddha’s…
 het is met de hulp van gewone wezens, die in samsarisch lijden zitten,
 dat we positieve verdiensten kunnen verzamelen…
 elke negativiteit of pijn die we bij anderen zien,
 zouden we moeten opvatten als een oproep
 om mededogen en liefde in onszelf op te wekken
 en om het dan naar die ander uit te stralen…
 daardoor groeit onze innerlijke kracht…
 daardoor krijgen we de kans om mildheid
 en een geest van verlichting te ontwikkelen (=bodhicitta)…
 zonder mensen die het ons moeilijk maken,
 die ons met miserie en pijn confronteren,
 kunnen we geen mededogen en liefde ontwikkelen in ons hart…
 en zonder mededogen kunnen we ware verlichting ( =bevrijding) niet bereiken…
 zonder mededogen kunnen we misschien
 een soort zweverige bevrijding bereiken (in het boeddhisme
 noemt men dit een onjuiste vorm van gelukzaligheid of nirvana)…
 het bereiken van de bevrijding ( of verlichting )
 en het begrip dat we verwerven op het pad
 hangt dus evenveel af van gewone mensen als van Boeddha’s…
 het is een vergissing om de één hoger te plaatsen dan de ander…
 we moeten dus evenveel respect tonen voor gewone mensen als voor Boeddha’s…

 6 oktober 06-- 493
 Al diegene die de spontane, oprechte wens uitdrukken
 om de verlichting te bereiken
 voor het ultieme welzijn van alle levende wezens
 noemt men “bodhisattvas”…
 wat betekent “Bodhisattva” ?…
 “Bodhi” betekent “verlichting”,
 de staat ontdaan van alle verwarringen en gebreken
 en begiftigt met alle heldere en goede kwaliteiten…
 “Sattva” refereert naar iemand die de moed en het vertrouwen heeft
 en die ernaar streeft om de verlichting te bereiken,
 niet voor zichzelf, maar voor het welzijn van alle levende wezens…
 al diegene die dus deze spontane, oprechte wens uitdrukken
 om de verlichting te bereiken
 voor het ultieme welzijn van alle levende wezens
 noemt men “bodhisattvas”…
 door “wijsheid” richten ze hun geest naar de verlichting en
 door hun “mededogen” zijn ze begaan met het lijden
 waar alle levende wezens inzitten…
 deze wens om de verlichting te bereiken voor anderen
 is wat we “bodhicitta” noemen, en is het begin van het pad…
 indien we ons bewust worden van wat verlichting is,
 begrijpen we dat er niet alleen een opdracht is die we moeten volbrengen
 maar ook dat het mogelijk is…
 gedreven door het verlangen anderen,
 op een juiste en onvoorwaardelijke manier, te helpen,
 denkt men: “voor hun welzijn wens ik de verlichting te bereiken”…
 deze gedachte vormt de ingang naar het Mahayana-pad…
 Bodhicitta is dus een dubbele wens:
 1) de verlichting bereiken op zichzelf en
 2) de verlichting willen bereiken ten dienste van alle levende wezens…

 4 oktober 06-- 492
 Hoe kunnen we Boeddha’s onderrichtingen
 in verband met niet-gehechtheid
 verzoenen met die van liefde ?…
 hoe kunnen we anderen liefhebben zonder aan hen gehecht te zijn ?…
 niet-gehechtheid is een gebalanceerde staat van de geest
 waarin we ophouden andermans kwaliteiten te overschatten…
 indien we een meer nauwkeurig zicht op anderen hebben,
 vallen onze onrealistische verwachtingen weg
 alsook onze gehechtheid…
 …
 indien ik de ander probeer lief te hebben zonder gehechtheid
 stel ik mij open om de ander lief te hebben zoals hij of zij is
 in plaats van om wat de ander zegt,
 in plaats van om wat de ander voor mij doet,
 in plaats van om wat de ander denkt, enz…
 …
 indien ik de ander probeer lief te hebben zonder gehechtheid
 stel ik mij open om de ander lief te hebben zoals hij of zij is
 en maak ik een verbinding vanuit mijn warme hart
 en kijk ik van daaruit naar de ware essentie van de ander…

 27 september 06-- 491
Wat men in de wereld geluk noemt,
 is geen echt geluk…
 het boeddhistische pad wil ons wakker schudden…
 wat wij in de wereld geluk noemen is “bezoedeld geluk”…
 indien we een goeie gezondheid, lekker eten, mooie kleren,
 een leuk werk, goeie vrienden, een leuk begrijpende partner hebben,
 zegt men meestal in de wereld: “ik ben gelukkig”
 maar dit is geen echt geluk…
 echt geluk is blijvend…
 werelds geluk is tijdelijk…
 in het boeddhisme noemt men werelds en tijdelijk geluk
 ook nog “bezoedeld geluk”
 omdat er onder dit gevoel van geluk
 heel wat onbevredigde gevoelens borrelen…
 die gevoelens van geluk, bijvoorbeeld bij lekker eten,
 gaan we zoeken en verschijnen
 precies naar aanleiding van één of ander onbevredigd gevoel…
 daarom is ieder werelds geluk geen echt geluk
 omdat het zo wisselvallig en tijdelijk is…
 we verlangen naar eten omdat we met een knagende honger zitten…
 vervolgens, geeft lekker eten in het begin een goed gevoel…
 daarna, indien we teveel eten slaat dat leuk gevoel
 terug om in een vervelend gevoel…
 indien we eten zijn we tijdelijk gelukkig,
 indien we teveel eten zijn we ongelukkig…
 dit is werelds geluk…tijdelijk, vergankelijk geluk…
 indien lekker eten ons “inherent geluk” zou brengen,
 dan zou het ons steeds geluk moeten brengen,
 ook indien we blijven eten…
 …
 diep in ons hart
 woont het ware geluk
 dat eeuwigdurend is…
 we kunnen steeds, op ieder moment, naar die plek stappen
 en er contact mee maken…
 het voedsel dat we daar tot ons nemen,
 kunnen we blijven eten zonder ziek te worden…
 deze plek is bereikbaar in de wereld ( = terwijl we in de wereld leven )
 maar “is” niet van deze wereld…

 22 september--490
 Het heel belangrijk om
 de verscheidenheid van alle geloofssystemen
 te respecteren…
 voor ieder persoon is er een verschillend “pad”
 dat behulpzaam is…
 niet alle geloofssystemen schijnen te passen bij alle mensen…
 daarom is het heel belangrijk om
 de verscheidenheid van alle geloofssystemen te respecteren…
 en ze respecteren !!
 zelfs wanneer je niet akkoord gaat
 met bepaalde zienswijzen van die religies…
 …
 het grote verschil tussen
 het christendom en het boeddhisme is, denk ik
 dat het christendom de realiteit als iets statisch ziet
 dus ze zien alle dingen als statisch…
 de boeddhistische visie is daarentegen:
 “alle verschijnselen die we zien en voelen
 zijn een zeer tijdelijk samenloop van omstandigheden;
 er moet aan een hele reeks voorwaarden voldaan worden”
 en verder zegt het boeddhisme
 “we geven een zeer beperkte, subjectieve en onjuiste interpretatie
 aan die verschijnselen, en die onjuiste interpretatie
 is de oorzaak van ons ongelukkig bestaan”…
 we kunnen de volle maan maar in een waterplas weerspiegelt zien
 indien er aan een hele reeks voorwaarden voldaan is:
 volle maan , waterplas, geen wind, geen wolken, ziende observator, enz…
 terwijl men in het christendom zegt
 dat God de wereld heeft geschapen,
 zouden boeddhisten zeggen
 dat we op dit moment een wereld ervaren
 die niet dezelfde is als een seconde geleden…
 er wordt niets gecreëerd,
 er is enkel een tijdelijk samenkomen van dingen…

 20 september--489
 Het is moeilijk
 maar van vitaal belang
 om verlangens, verwachtingen, begeerte en gehechtheid
 juist te onderscheiden van liefde en mededogen...
 verlangens, verwachtingen en begeerte
 zijn samen met onwetendheid
 de belangrijkste oorzaken van al onze problemen...
 om dit te kunnen oplossen, moeten we stap per stap
 juiste kennis ontwikkelen van hoe de dingen in elkaar zitten...
 maar, intussen is het belangrijk dat we een manier vinden
 om met verlangens, verwachtingen en begeerte om te gaan
 zodat ze enigszins geneutraliseerd worden...
 of het over dingen, ervaringen of mensen gaat,
 de misleidende gevoelens die gepaard gaan met
 verlangens, verwachtingen en begeerte,
 komen door een onjuiste mentale benadering
 waardoor we het gebeuren of het object
 op een verkeerde manier inschatten of foutief interpreteren...
 er treed een vervorming op
 waardoor het begeerde object of de begeerde persoon wordt overdreven,
 en meestal wordt dit gevolgd door hebberigheid en bezitterigheid...
 verlangens, verwachtingen en begeerte creëren onvermijdelijk problemen
 omdat er projectie optreedt,
 gebaseerd op een onjuist begrip zonder enige basis in de realiteit...
 indien we dit aandachtig van nabij observeren,
 zullen we het zelf-bedrog en het fabriceren van verzinsels ontdekken in dit proces...
 ...
 het is moeilijk
 maar van vitaal belang
 om verlangens, verwachtingen, begeerte en gehechtheid
 juist te onderscheiden van liefde en mededogen...
 ...
 liefde en mededogen zijn constructieve emoties
 die we naar alle levende wezens zouden moeten ontwikkelen
 en die we actief moeten cultiveren naar diegene
 waar we dagelijks contact mee hebben...
 hoe sterker deze positieve kwaliteiten van liefde en mededogen worden,
 hoe vaardiger we zullen worden om onbaatzuchtig te handelen naar anderen,
 om het lijden van anderen te verzachten
 en hun welzijn te verzekeren...
 gezien liefde en mededogen een gezonde en betrouwbare basis hebben in de realiteit,
 waardoor we anderen zien zoals ze werkelijk zijn,
 zijn correcte liefde en mededogen niet grillig maar standvastig...
 relaties die door dergelijke oprechte bezorgdheid geleid worden,
 zullen blijvend en duurzaam zijn...
 …
 het is moeilijk
 maar van vitaal belang
 om verlangens, verwachtingen, begeerte en gehechtheid
 juist te onderscheiden van liefde en mededogen...

 15 september--488
Soms zijn we overdreven bezorgd om ons lichaam…
 met het gevolg
 dat we de slaaf worden van ons lichaam
 en vergeten wat er echt van belang is…
 we beginnen de dag met ons lichaam te wassen,
 het te voeden en vervolgens gaan we de hele dag trachten
 om aan de verwachtingen van ons lichaam te voldoen…
 maar de bedoeling van het menselijk bestaan
 is niet alleen om voor dat lichaam te zorgen…
 het lichaam moeten we eerder zien
 als een instrument voor intelligentie en wijsheid
 dat het menselijk bestaan karakteriseert
 zodat we spiritueel kunnen groeien…
 de ware reden dat we voor ons lichaam moeten zorgen
 zou moeten zijn dat het ons in staat stelt
 om onszelf te bevrijden,
 om onze verwarde geest uit te zuiveren,
 om een positieve geest te ontwikkelen,
 en om dan van daaruit anderen aan te moedigen
 en uit te nodigen om het pad van bevrijding te gaan…
 ons lichaam is dus een belangrijk, kostbaar instrument
 om onze motivatie en intentie te ondersteunen
 om anderen te helpen…
 indien we het op de juiste manier gebruiken
 voor onze spirituele groei in combinatie met wijsheid, inzicht en mededogen
 zullen we in de mogelijkheid komen
 om een nieuwe realisatie te ontplooien
 en zullen we uiteindelijk
 (indien we echter onszelf niet laten ontmoedigen)
 de verlichting bereiken
 een toestand van waaruit we anderen optimaal kunnen helpen…
 dan is dan ook de enige en ware reden
 waarom we naar de verlichting moeten streven…

 14 september--487
 De ander vindt dat ik opdringerig ben…
 hoe kan ik daar mee omgaan ?….
 voor mezelf heb ik ontdekt dat het mijn kijk, mijn gemoedstoestand, is
 die bepaalt of ik wel of niet opdringerige mensen zie
 en ik betwijfel het steeds meer en meer of er
 in de “onvervalste” werkelijkheid echt wel opdringerige mensen bestaan ?…
 maar hoe zit het nu wanneer ik verneem dat anderen mij opdringerig vinden ?…
 …
 1) aangezien ikzelf alleen maar opdringerige mensen zie
 als ik me niet goed voel of van binnen niet vredig ben,
 kan die ander mij alleen ook maar opdringerig vinden,
 als hij/zij zich niet goed voelt, niet helder van geest is…
 …
 2) maar…moet ik niet gaan onderzoeken
 of het waar is wat de ander zegt ?…
 dat is precies wat het ego wil !…
 het ego ligt steeds op de loer om mij de grond in te boren !…
 wanneer er een zelf-verwijtende gedachte in mij opkomt,
 of wanneer iemand mij daar bij brengt,
 springt het ego daarop om mij de grond in te boren…
 iets in ons hoort toch zo graag dat we niet goed bezig zijn.!…
 …
 Boeddha zei tegen sommigen dat ze links moesten rijden
 en tegen anderen dat ze rechts moesten rijden…
 2a) niet verdrinken…
 tegen mensen die zich snel laten meeslepen,
 tegen mensen die snel verdrinken in hun emoties
 en die hun negatief zelfbeeld graag bevestigt zien,
 zou Boeddha hier waarschijnlijk op reageren
 met: “laat je niet meeslepen” en “boor jezelf niet in de grond”
 of “kies niet voor angstige, negatieve gevoelens”…
 2b) geen apathie, niet vluchten…
 tegen anderen, die een nogal trots zelfbeeld hebben,
 die snel een dikke muur rond zichzelf plaatsen
 omdat ze bang zijn om bij hun kwetsuren te komen,
 zou Boeddha waarschijnlijk anders reageren
 met: “laat toe dat je geraakt wordt,
 erken je pijnlijke gevoelens, vlucht niet weg !”…
 2c) noch verdrinken, noch vluchten…
 naar mijn ervaring:
 wanneer ik me laat meeslepen door het ego of door mijn emoties
 ga ik me meestal schuldig voelen
 en vind ik snel dat de ander gelijk heeft dat ik opdringerig ben !…
 indien ik me echter niet laat meeslepen
 maar wel toelaat dat ik geraakt wordt
 dan brengt een dergelijk verwijt me dikwijls bij oude kwetsuren
 en is dit een buitenkans die ik moet grijpen
 omdat de ander me bij een ongenezen stuk in mezelf brengt…
 ik krijg nu de kans om dat ongenezen stukje te helen
 door het met warmte, mildheid en begrip te omhelzen…
 …
 indien ik me niet laat meeslepen maar wel laat raken
 kom ik wel bij “mijn” kwetsuren,
 (en naar mijn ervaring)
 maar zelden bij het feit dat ik opdringerig ben,
 dat is de ander zijn of haar kwetsuur…
 …
 3) nadat we onze eigen kwetsuren erkent en
 omhult hebben met warmte, mildheid en begrip,
 komt de volgende, en belangrijkste, stap…
 indien we terug vrede en rust in onszelf hebben gevonden,
 is het belangrijk
 om met mededogen naar de ander, die mij verwijt, te kijken…
 misschien is het goed om vanuit ons warme hart
 met de ander te communiceren, indien de ander daartoe bereid is…
 misschien is het beter om vanuit ons warme hart
 niets tegen de ander te zeggen…
 indien onze intentie en motivatie
 om vanuit mededogen te spreken, te luisteren en te handelen,
 bewandelen we het pad van bevrijding
 en zijn we “waarlijk” dienstbaar aan de wereld…

 13 september--486
Die persoon is echt opdringerig…
 bestaan ze “echt”…opdringerige mensen ?….
 indien ik zo iemand ken of zie
 en ik vraag het aan mijn vrienden, of zij dat ook zo ervaren,
 zullen velen mij bevestigen…
 omdat ze me enerzijds, bewust of onbewust, niet durven tegenspreken
 of omdat ze zich anderzijds onbewust door mijn zienswijze laten meeslepen…
 maar…
 als ik eerlijk ben,
 ben ik er zeker van dat ik altijd iemand vind die het hele gebeuren,
 --mijn ervaring met dat opdringerig mens--
 helemaal anders ziet en anders ervaart,
 en die zal zeggen:
 “neen, ik vind dat die persoon niet opdringerig doet”…
 merkwaardig !…
 het is dus mijn kijk die een opdringerig persoon ziet…
 iedere keer dat ik zoiets opmerk,
 dat anderen die persoon “niet” opdringerig zien,
 ben ik geneigd om mij de vraag te stellen,
 bestaan ze dan “werkelijk, waar en echt” die opdringerige mensen ?
 of is het alleen maar mijn kijk op dat moment die maakt dat ik ze zo zie ?…
 er is een verschil tussen “de werkelijkheid” en “wat we zien” !!!….
 mijn overtuiging dat die persoon echt opdringerig was,
 begint te wankelen…
 mijn overtuiging dat er werkelijk opdringerige mensen bestaan,
 begint ook erg te wankelen…
 …
 het enige wat ik misschien kan zeggen,
 is dat de meerderheid van de mensen mooi in de pas loopt,
 die doen wat ik “normaal” vind…
 anderzijds is er een kleine groep mensen
 die naar mijn mening “anders” of “abnormaal” doen,
 die niet doen wat ik wil,
 die in mijn gevoel “tegendraads” zijn…
 en dat is “de” groep mensen
 waar we nogal snel etiketten op plakken zoals:
  “ze doen raar”…
  “ze doen vervelend”…
  “ze luisteren niet” (volgens de normen van luisteren die ik ken)…
  “ze lossen mijn verwachtingen niet in”…enz…
 …
 als ik me niet goed in mijn vel voel,
 me niet helemaal in mijn haak voel,
 plak ik snel overal etiketten
 en vind ik ze heel snel,
 en kom ik ze overal tegen,
 die vervelende, opdringerige, onbeleefde,…mensen…
 indien ik echter helder van geest ben,
 indien mijn hart vredig en rustig is,
 plak ik geen etiketten,
 en vind ik ze nergens, echt nergens !!!…
 oké, toegegeven,
 indien ik me goed in mijn vel voel, gebeuren er plots dingen,
 (als ik niet alert ben) die mijn vredig gevoel om zeep helpen
 en daar verschijnen ze terug op het toneel
 die vervelende, opdringerige, onbeleefde,…mensen…
 zeer merkwaardig !…
 …
 ik zie dus alleen maar opdringerige mensen
 als ik me niet goed voel of van binnen niet vredig ben ?
 anders vind ik er geen !!!…
 bestaan er dan “echt” wel opdringerige mensen
 of is het alleen maar een etiket ?…

 7 september--485
 Indien we niet met “beledigingen” kunnen omgaan,
 worden we geïrriteerd en zelfs kwaad
 en daardoor creëren we meer lijden en negativiteit in de toekomst…
 veronderstel even,
 dat we ten dode zijn opgeschreven
 en we zouden kunnen gered worden
 door onze handen te verliezen…
 dan zouden we ondanks alles toch voor het laatste kiezen
 en dan zouden we ons toch opgelucht voelen ?…
 dit geldt evenzeer:
 indien we kans hebben om onszelf te bevrijden (ons uit te zuiveren)
 van pijnlijke gedachten, gevoelens en ervaringen
 die we reeds lang met ons meedragen,
 door het oefenen van verdraagzaamheid
 (indien we beledigd en gekwetst worden)
 dan zouden we deze beoefening toch aanvatten…
 …
 indien we niet met “beledigingen” kunnen omgaan,
 worden we geïrriteerd en zelfs kwaad
 en daardoor creëren we meer lijden en negativiteit in de toekomst…
 …
 indien we niet met “niet ingeloste verwachtingen” kunnen omgaan,
 zijn we ontgoocheld en geïrriteerd
 en daardoor creëren we meer lijden en negativiteit in de toekomst…
 …
 indien we niet met “bedreigingen” kunnen omgaan,
 schieten we steeds opnieuw in een angstig patroon
 en daardoor creëren we meer lijden en negativiteit in de toekomst…
 …
 toegegeven, het is verdorie niet eenvoudig
 anderzijds is het buitenkans indien we dit inzien
 en er met enthousiasme mee aan het werk gaan…
 …
 laten we nooit opgeven…
 laten we steeds opnieuw proberen om ons inzicht te verruimen…
 laten we proberen om in geen enkele situatie
 te kiezen voor irritatie, frustratie, angst en dergelijke…

 6 september--484
 Het ultieme is wat het conventionele werkelijk is…
 het conventionele is de manier waarop het ultieme verschijnt…
 de twee waarheden, de ultieme en de conventionele,
 zijn nooit gescheiden,
 ze gaan op en vallen samen met de verschijnselen…
 grondig onderzoek leidt tot het inzicht
 dat de verschijnselen niet zijn wat ze lijken te zijn…
 alle filosofen zijn het daar over eens
 dat er een duidelijk onderscheid bestaat tussen “feit” en “verschijning”…
 in het boeddhisme spreekt men
 enerzijds van de relatieve of conventionele werkelijkheid en waarheid
 en anderzijds van de ultieme werkelijkheid en waarheid…
 de conventionele waarheid bevat de dingen en transacties van het dagelijks leven…
 de dingen en gebeurtenissen van de waarneembare wereld
 zijn zelf de “conventionele waarheden”…
 wanneer we ze gaan analyseren, vinden we dat diezelfde verschijnselen
 leeg zijn van een inherent op zichzelf bestaand iets,
 dit is de ultieme waarheid…
 de leegte, is de ultieme staat van de dingen,
 het midden tussen de extremiteiten van “bestaan” en “niet-bestaan”…
 de ultieme staat van de dingen
 is noch uit te drukken in woorden noch in gedachten…
 “het ultieme” ligt niet binnen het bereik van het intellect
 omdat het intellect gegrondvest is in het relatieve, zegt Shantideva…
 dit betekent echter niet dat het ultieme
 iets is dat verwijderd is van de verschijnselen, neen…
 iets is dat vrij zweeft, neen…
 iets enkel voor ingewijden, neen…
 iets dat je enkel kan ervaren na vele jaren meditatie, neen…
 iets in een eigen absolute dimensie, neen…
 het ultieme ligt “voorbij” de wereld
 enkel omdat
 het versluierd is door de verschijnselen van de wereld…
 en…
 voor gewone mensen: “verschijnselen zijn de wereld”…
 in feite is het ultieme niet gescheiden van de verschijnselen…
 het ultieme is de ware natuur van de verschijnselen…
 het ultieme is wat het conventionele “werkelijk” is…
 het conventionele is de manier waarop het ultieme verschijnt…
 de twee waarheden, de twee werkelijkheden,
 de ultieme en de conventionele, zijn nooit gescheiden…
 ze gaan op en vallen samen met de verschijnselen…

 25 augustus 06--483
 Eerst je bevrijden van negativiteiten,
 daarna je bevrijden van een zelf,
 uiteindelijk je bevrijden van gedachten,
 wijs is degene die dit weet...
          Aryadeva
 de enige manier om waar geluk te vinden,
 is door het aapje te temmen dat in onze geest rondspringt...
 het temmen van de geest is echter een proces dat stap per stap verloopt...
 ...
 dit is het pad dat de wijze moet gaan:
 EERST  JE  BEVRIJDEN  VAN  NEGATIVITEITEN
 we gaan eerst onszelf uitzuiveren door
 ons te bevrijden van onze grootste verwarringen...
 om de ultieme helderheid te bereiken,
 zodat we in de mogelijkheid komen om alle levende wezens te bevrijden,
 is het nodig dat we een menselijk lichaam hebben
 want dit het beste instrunent
 om stap per stap naar de verlichting te evolueren...
 in eerste instantie moeten we echter inzien
 hoe we kunnen stoppen met onszelf en anderen pijn te doen
 door niet verdienstelijke handelingen, uitspraken en gedachten te vermijden...
 ...
 DAARNA  JE  BEVRIJDEN  VAN  EEN  ZELF
 eenmaal we onze negatieve handelingen, uitspraken en gedachten
 zoveel mogelijk hebben gestopt,
 door onze geest te bewaken met de speer van alertheid,
 is het belangrijk
 om de oorzaak van onze negatieve emoties te kennen en op te ruimen...
 de wortel van al onze negatieve emoties is onwetendheid...
 de wortel van alle problemen,
 die we in onszelf voelen, die we in anderen zien, en in de wereld,
 is onwetendheid...
 over welke onwetendheid gaat het ?
 het gaat om de onwetendheid
 dat we geloven dat de verschijnselen “echt” zijn...
 dit heeft vele aspecten, grove en subtiele...
 hiervoor moeten we echter eerst
 het geloof in het bestaan van het individu als een identiteit, een zelf, opgeven...
 zolang we geloven in een zelf zullen we ons hechten...
 zolang we geloven in een zelf
 zullen we leuke dingen aantrekken en vervelende dingen afstoten
 en zullen we blijven lijden...
 het is echter niet voldoende dat we een vaag idee hebben van de kwestie,
 het is noodzakelijk dat we ons begrip en inzicht uitdiepen
 waarbij we de subtiele wijsheid ontwikkelen
 waardoor de notie van een zelf wordt opgegeven...
 …
 UITEINDELIJK  JE  BEVRIJDEN  VAN  GEDACHTEN
 om de verlichting te bereiken, moeten we niet alleen
 1) onze negatieve verwarringen, angsten, enz...uitzuiveren
 2) de oorzaken van die verwarringen bij de wortel uitrukken
 maar ook
 3) de diep ingesleten gewoontepatronen die de wijsheid verduisteren, opheffen...
 het pad dat naar de verlichting leidt,
 is de wijsheid die diep begrijpt (niet met het verstand)
 dat de dingen
 1)noch reëel, 2)noch niet reëel, 3)noch reëel en tegelijk niet reëel, zijn...
 alle verschijselen zijn leeg van een op zichzelf bestaande entiteit,
 de dingen bestaan enkel in afhankelijkheid...
 door meditatie kunnen we een diep inzicht in de leegte verwerven...
 dit heel bijzonder inzicht
 doordrongen van oneindig mededogen
 en verbonden met het verzamelen van verdiensten,
 vernietigt radicaal alle sluiers die de wijsheid saboteren...
 het doel van deze meditaties is als antigif te fungeren
 voor onze eigen negatieve emoties
 en indirect
 voor het oplossen van de verwarringen van alle levende wezens...
 eenmaal we dit doel bereikt hebben,
 zullen alle concepten, inclusief het concept van de leegte,
 worden opgeheven...
 ...
 WIJS  IS  DEGENE  DIE  DIT  WEET
 deze zin reflecteert naar diegene
 die de verschillende etappes van het pad kennen
 en hun essentiele punten
 en die deze punten in de juiste orde oefenen...
 zodat ze uiteindelijk
 volledig vrucht kunnen dragen...
 het is daarom belangrijk
 om niet tevreden te zijn
 met een vaag of gedeeltelijk inzicht in het pad
 maar
 het is uiterst belangrijk
 om met de juiste motivatie te oefenen...
 ...
 laten we in eerste instantie
 niet proberen om, deze commentaar van de Dalai Lama,
 te begrijpen met het verstand
 maar
 laten we proberen
 om hem te begrijpen met het hart...

 20 augustus 06--482
 Indien we anderen wensen te helpen
 moeten we trachten om hen te bevrijden van innerlijk lijden
 en moeten we hen helpen dat ze hun onwetendheid inzien...
 ( Dharamsala, vanuit de tempel van H.H. de Dalai Lama )
 ik zit hier reeds enkele uren
 in de tempel waar de Dalai Lama gedurende vijf dagen onderricht heeft gegeven
 ...
 volgende woorden borrelen op vanuit mijn hart...
 enerzijds zijn er tranen...
 anderzijds is er vreugde in mijn hart...
 ...
 met de volgende woorden
 wil ik iedereen wakkerschudden en aanmoedigen
 omdat het hoogdringend tijd is...
 ...
 ik zit hier in de tempel van de Dalai Lama
 en mediteer en bid
 voor het welzijn van alle levende wezens...
 ik bid
 dat alle wezens zich moge bewust worden
 dat ze in pijn en lijden zitten
 en dat ze mogen inzien
 dat hun opvatting over gelukkig zijn in feite zelfbedrog is...
 laten we ons bewust worden
 dat we er erg aan toe zijn
 en dat we hoogdringend, voor de tijd die ons nog rest tot aan de dood,
 moeten mediteren over de essentie van dit menselijk bestaan...
 ...
 ik zit hier in de tempel van de Dalai Lama
 en denk met een warm hart
 vol liefde en mededogen
 aan mijn familie en vrienden
 dat ze mogen inzien dat uiterlijk geluk bedrieglijk is,
 dat innerlijke vrede en geluk
 het enige zinvolle doel in het leven is...
 we laten ons vangen door uiterlijke dingen
 die ons alleen maar nog meer miserie bezorgen...
 de  vergiften trots, gehechtheid, hebberigheid, jaloezie en
 onjuiste inzichten verleiden ons overal  op een heel subtiele manier
 zonder dat we het beseffen...
 we verwarren mededogen met medelijden...
 we  verwarren liefde met gehechtheid...
 we verwarren besef van onze kwaliteiten met trots...
 en deze verwarringen gebeuren op een heel subtiele manier...
 ...
 ik zit hier in de tempel van de Dalai Lama
 en erken al mijn vergissingen
 die ik in het verleden heb gemaakt ...
 ik beging vergissingen in mijn fysieke handelingen
 waardoor ik de vergiften van
 woede, trots, hebberigheid, gehechtheid, jaloezie en onwetendheid
 in mezelf en in anderen heb versterkt...
 ik vraag hier in de tempel
 de hulp van alle Boeddhas en Bodhisattvas
 om mij en alle levende wezens te bevrijden
 van dergelijke negatieve ladingen die we nog steeds meedragen...
 ...
 ik beging vergissingen in mijn verbale uitingen
 waardoor ik de vergiften van
 woede, trots, hebberigheid, gehechtheid, jaloezie en onwetendheid
 in mezelf en in anderen heb versterkt...
 ik vraag hier in de tempel
 de hulp van alle Boeddhas en Bodhisattvas
 om mij en alle levende wezens te bevrijden
 van dergelijke negatieve ladingen die we nog steeds meedragen...
 ...
 ik beging vergissingen in mijn gedachten
 waardoor ik de vergiften van
 woede, trots, hebberigheid, gehechtheid, jaloezie en onwetendheid
 in mezelf en in anderen heb versterkt...
 ik vraag hier in de tempel
 de hulp van alle Boeddhas en Bodhisattvas
 om mij en alle levende wezens te bevrijden
 van dergelijke negatieve ladingen die we nog steeds meedragen...
 ...
 aangezien ik al deze verwarde handelingen, uitspraken en gedachten,
 die in het verleden hebben plaatsgevonden,
 uit onwetendheid heb begaan
 heeft het geen zin  om mezelf te beschuldigen,
 dat helpt niemand vooruit...
 anderen die mij beschuldigen,
 kan ik best begrijpen
 en stuur ik veel liefde en mededogen...
 ...
 ik zit hier in de tempel van de Dalai Lama
 en besef
 met tranen in de ogen
 dat mijn verdere opdracht in dit leven
 er in bestaat
 om te bidden en te mediteren
 voor het welzijn van de wereld
 voor het welzijn van de innerlijke wereld...
 ik heb het gevoel
 alsof ik niet anders kan...
 ...
 om af te sluiten, wil ik graag 
 volgende bijzondere woorden van H.H. de Dalai Lama citeren,
 omdat ze bijzonder waardevol zijn: 
 indien we anderen wensen te helpen
 moeten we trachten om hen te bevrijden van innerlijk lijden
 en moeten we trachten dat ze hun onwetendheid inzien...

 18 augustus 06--481
 vanuit Dharamsala  
 Indien we niet dagelijks
 op vergankelijkheid en de dood mediteren
 zullen we nooit
 tot een echt gemotiveerde spirituele praktijk komen...
( onderricht van H.H.de Dalai Lama in Dharamsala )
 Mensen, situaties en ervaringen die ons confronteren
 met onaangename gevoelens en pijn bevatten de grootste groeikans...
 vandaar dat het belangrijk is om dagelijks op vergankelijkheid te mediteren
 omdat onder de themas "vergankelijkheid, oud worden en de dood"
 zeer veel onaangename en pijnlijke gevoelens zitten...
 mediteren op de dood hoeft niet deprimerend te zijn,
 integendeel,
 het zal ons heel veel moed en inspiratie brengen
 omdat we weten dat dit het ware pad naar bevrijding is...
 ...
 is het niet zinloos om je je hele leven af te sloven
 voor rijkdom, voor een mooi huis, voor een leuke auto, enz...
 in plaats van je tijd en energie te wijden
 aan de essentie van het leven?...
 omdat alles wat we verzamelen,
 alles waar we zoveel tijd en energie instoppen,
 zullen we op het moment van de dood moeten achterlaten...
 laten we opzoek gaan naar de essentie van dit kostbaar menselijk bestaan...
 we hebben geen andere keuze,
 indien we denken van wel maken we onszelf blaaskes wijs,
 maar op het moment van de dood
 zullen we gescheiden worden van onze familie en vrienden...
 ook ons lichaam, waar we zo aan gehecht zijn sedert onze conceptie
 zullen we moeten achterlaten...
 ons bewustzijn is als een reiziger
 die kortstondig in een hotel verblijft en dan verder reist...
 we hebben dit menselijk lichaam verworven
 met zijn vrijheden en rijkdommen
 die zo waardevol en uitzonderlijk te bekomen zijn,
 maar ze blijven niet eeuwig...
 laten we dit menselijk bestaan niet verspillen aan zinloze doelen:
 geld, roem , vriendschappen najagen, enz...
 al die dingen zijn voorbijgaand
 en veranderen van moment tot moment...
 mediteren op de dood betekent dat we reflecteren op het feit
 dat de natuur van ons leven ieder moment verandert...
 dit betekent dat we in principe moeten erkennen
 dat het leven plots zal eindigen
 en dat onze geest het lichaam zal achterlaten...
 daarom
 moeten we iedere dag stilstaan bij de essentie van het leven...
 en moeten we proberen om het grote Dharma doel te vervullen
 omdat er ons heel weinig tijd overblijft
 om van deze mogelijkheid gebruik te maken....
 ...
 indien we niet stistaan bij de dood, zal dit leven niet soepel verlopen,
 ook onze toekomstige levens zullen negatief verlopen...
 indien we er nu maar op los leven
 ( = onze gehechtheid, trots, hebberigheid, jaloezie en onwetendheid versterken ),
 zal ons volgend leven er maar zielig uitzien...
 we planten nu de zaadjes voor ons volgend leven...
 en omwille van dit tekort aan bezorgdheid voor ons volgend leven,
 zullen we niet nadenken
 om onze negatieve bezoedelde handelingen te stoppen
 en zullen we geen pogingen ondernemen
 om waarlijk positieve handelingen ( = handelingen zonder gehechtheid,
 trots, hebberigheid, jaloezie en onwetendheid ) te stellen...
 ...
 indien we niet bij de dood stilstaan,
 zullen we niet tot de echte spirituele praktijk komen...
 zelfs indien we overwegen om te oefenen,
 zullen we niet oefenen
 of zullen we oefenen zonder enthousiasme en zonder overtuiging...
 indien we een beetje oefenen,
 zal het beinvloed zijn door de acht wereldse verleidingen:
 dwz oefenen omdat we een goeie indruk willen maken,
 voor onze reputatie of omdat we financiele compensatie verlangen...
 meestal is het heel moeilijk om iets te doen
 zonder dat dit vermengd is met wereldse doelen....
 ....
 steeds opnieuw en opnieuw op vergankelijkheid en de dood mediteren
 heeft tot gevolg
 dat we alle gehechtheden kunnen opgeven
 en dat we ons echt op de spirituele praktijk kunnen richten...
 indien de meesters ons adviseren om onze gehechtheden op te geven
 betekent dit echter niet dat we bedelaars moeten worden
 en dat we onze wereldse activitieten moeten stoppen...
 het betekent eerder dat we onze taaiste gehechtheden moeten opgeven...
 het betekent dat we ons moeten richten op het volgend leven
 boven de bezorgdheden van dit leven....
 in feite, hoe minder we gehecht zijn aan de dingen van dit leven,
 hoe gelukkiger we zullen zijn in dit leven en in de volgende...
 we zullen ons minder verliezen ( in emoties, enz...) in dingen
 die we toch niet kunnen controleren
 en we zullen gelukkiger zijn met wat we hebben....

 15 augustus 06--480
 Indien we wensen onze spirituele praktijk echt te verdiepen
 is het beter om niet te dicht bij mensen te leven
 die ons nauw aan het hart liggen,
 zoals vrienden en familie?...
 het is wijs om die plaats te verlaten
 en ergens anders te gaan wonen...
 omdat, indien we dichtbij dergelijke mensen blijven wonen
 onze gehechtheid naar hen steeds meer toeneemt...
 er zal veel tijd en energie verloren gaan
 om tijd met hen door te brengen
 en om ons met hen te vermaken...
 daarenboven, zullen we in vele van hun activiteiten betrokken raken...
 in plaats van geduld, liefde en mededogen en wijshied te ontwikkelen,
 gaan we onze tijd en energie verliezen
 in gehechtheid, in kwaadheid en in activiteiten
 die gebaseerd zijn op gehehtheid, verweer, arrogantie en frustratie...
 dit alles komt noch de ander noch onszelf ten goede...
 ...
 Er wordt ons dus aangeraden om niet op plaatsen te blijven wonen
 waar onze kwaadheid en gehechtheid constant geactiveerd worden...
 het is daarom dat sommigen zich terugtrekken in een klooster
 en dat yogis zich terugtrekken in de bergen of andere afgelegen plaatsen...
 sommigen mensen zeggen van degene die zich terug trekken
 dat ze weglopen van de wereld en van hun problemen
 en dat ze zouden moeten blijven waar ze zijn...
 en dat zich zouden moeten confronteren met hun verstorende gewoontes...
 de meesters geven ons het volgende advies:
 indien je krachtig en in de mogeklijkheid bent
 om je niet te laten meesleuren door de negativiteiten van de wereld,
 is het beter om in de wereld te blijven leven...
 indien je echter steeds maar opnieuw meegesleurd wordt
 door de gehechtheden en angsten van de wereld
 en je praktijk steeds meer achteruit gaat,
 is het beter om je terug te trekken in een afgelegen plaats...
 in feite is het zo, zeggen de meesters,
 dat de meeste van ons niet de innerlijke sterkte bezitten
 om hun praktijk ernstig verder te zetten
 indien ze langs alle kanten belaagd worden
 door objecten van gehechtheid, kwaadheid, jaloezie en trots...

 16 juli 06-- 479
 Dat we moge bevrijd worden...
 laten we onze irritaties niet ontkennen...
 laten we onze irritaties erkennen als er zijn…
 laten we erkennen dat onze irritaties ons in pijn en lijden houden...
 dat we moge bevrijd worden van irritaties...
 ...
 laten we onze frustraties niet ontkennen...
 laten we onze frustraties erkennen als er zijn…
 laten we erkennen dat onze frustraties ons in pijn en lijden houden...
 dat we moge bevrijd worden van frustraties...
 ...
 laten we onze verwachtingen niet ontkennen...
 laten we onze verwachtingen naar anderen erkennen als er zijn…
 laten we erkennen dat onze verwachtingen ons in pijn en lijden houden...
 dat we moge bevrijd worden van verwachtingen en verlangens...
 ...
 dat alle levende wezens moge bevrijd worden
 uit pijn en lijden...

 3 juli 06-- 478
 Zou het kunnen zijn dat wat in mijn ogen
 slecht is, fout is of niet door de beugel kan,
 dat dit gewoon iets is
 dat ik nog niet helder genoeg heb gezien ?…
 Zou het kunnen zijn
 dat ik op dat moment
 het geheel niet kon zien ?…
 als een ander iets doet
 waarvan ik geloof of overtuigd ben dat het fout is of niet door de beugel kan,
 hoe kan ik dan nog het goede ervan zien ?
 hoe kan ik het goede ervan zien dat er zal uit voortkomen,
 misschien pas jaren later ?…
 van vele situaties en personen die ik in het verleden had veroordeeld,
 heb ik later het juiste ervan ontdekt…
 …
 als ik iemand fout vind,
 als ik vind dat iemand fout bezig is,
 hoe kan ik inzien
 dat we allemaal geschapen zijn als elkaars gelijkenis ?…
 …
 zijn we niet allemaal leraren en leerlingen voor elkaar
 in onze manier van leven ?…
 …
 indien ik natuurlijk blijf volharden in mijn overtuiging
 dat de ander, daar in het verleden, fout was,
 zal ik nooit de diepere betekenis ontdekken…
 …
 indien we onze gedachte, oordelen, etiketten en meningen
 over de wereld, over anderen en onszelf
 niet steeds opnieuw onderzoeken,
 gaan we ons dan niet blijven focussen
 op wat “juist” en “niet-juist” is ?…
 zullen we onze (gedachte)wereld niet blijven opvullen
 met “juist” en “niet-juist” en allerlei tegengestelden ?…
 zullen we niet blijven lijden ?…
 …
 indien ik dacht dat iets niet juist was,
 indien ik dacht dat iemand fout was,
 was ik op dat moment verward…
 indien ik naar die persoon, naar die situatie,
 vanuit het midden,
 vanuit het geheel,
 vanuit mijn warme hart,
 kijk,
 zie ik
 enerzijds de relatieve gegevens ( de relatieve werkelijkheid )
 en anderzijds zie ik “tegelijk” de helderheid van het moment ( de absolute werkelijkheid )…

 30 juni 06-- 477
Kritiek is een prachtig geschenk…
 het is een geschenk voor diegene
 die geïnteresseerd zijn in zelfrealisatie…
 diegene die daar niet in geïnteresseerd zijn,
 en daar zijn we allemaal vrij in,
 is er heel veel kans dat we
 in de hel, van irritaties, veroordelingen, roddels, enz…,
 verzeild raken…
 …
 indien we onze armen openen voor kritiek
 zijn we op het pad naar vrijheid…
 naar kritiek luisteren, open en verrukt,
 zonder je te verdedigen of te verrechtvaardigen…
 stoppen met dingen te willen controleren
 die je niet kan controleren:
 dat wat anderen denken over jou…
 indien we beseffen dat we leerling zijn
 word iedereen en ieder moment mijn leraar…
 indien we stoppen met ons te verdedigen
 is dankbaarheid het enige wat er over blijft…

 26 juni 06-- 476
 Alles wat we waarnemen
 is onze eigen geest,
 is de spiegel van onze eigen geest…
 bedenk dat…
 de dingen die buiten jou moeten veranderen
 zijn alleen maar een spiegel
 van de dingen die in jezelf willen veranderen…
 …
 bedenk dat…
 als ik vind dat mijn partner niet naar mij geluisterd heeft,
 dan heeft dat te maken met het ongenezen stuk in mezelf
 dat zich niet beluisterd voelt…
 …
 ik bedenk dat…
 indien ik de indruk heb dat er mij iemand bedriegt,
 dan wordt mij een kans geboden,
 dan wordt mij een kostbare les aangeboden,
 om het gekwetste stuk in mezelf, dat zich bedrogen voelt, te genezen…
 buiten mij is er geen bedrieger,
 de bedrieger waar ik mee geconfronteerd word
 is enkel de spiegel van een ongenezen stuk in mezelf…
 …
 bedenk dat…
 als de ander iets fout doet of zegt,
 dat dit de spiegel is van een ongenezen stuk in mezelf…
 …
 ik bedenk dat…
 wanneer ik iemand veroordeel
 dat ik op dat moment contact heb met een stuk in mezelf dat ik veroordeel…
 …
 ik bedenk dat…
 als ik iemand beschuldig
 dat ik op dat moment contact heb met een schuldig stuk in mezelf
 dat mij op dat moment de kans word geboden
 om mezelf te bevrijden van schuld….
 …
 ik bedenk dat…
 wanneer ik denk de ander de les te moeten spellen
 dat dit waarschijnlijk betekent
 dat ik in het verleden op een pijnlijke manier de les werd gespeld
 en nu krijg ik de dankbare kans
 om dat ongenezen stuk in mezelf te genezen…
 …
 ik bedenk dat…
 als ik vind dat mijn vriend niet voldoende aandacht heeft voor mij,
 dat ik contact heb met een karmisch, ongenezen stuk in mezelf,
 dat ik op dat moment een bijzondere kans krijg om
 het gekwetste kind in mezelf, dat weinig aandacht kreeg,
 om dat te omhullen met warmte en het op die manier te bevrijden van angst…
 er is geen ander, buiten mij, die geen aandacht heeft voor mij
 die ander waarvan ik de indruk heb dat ie niet luistert,
 is alleen maar een spiegel tot zelfbevrijding…
 …
 ik bedenk dat…
 alles wat mij overkomt
 leuke en minder leuke dingen,
 dat dit allemaal uitnodigingen zijn
 om naar mijn essentie van “zijn” terug te keren…

 23 juni 06-- 475
 Als er een God bestaat…
 waar komt ie dan vandaan ?…
 het concept van een transcendente God heeft
 een krachtige en inspirerende invloed
 op de levens van degene die erin geloven…
 het gevoel dat de complete bestemming van hun leven in handen ligt
 van een oneindig, krachtig, vredevol en mededogend wezen, God,
 maakt dat die mensen op zoek gaan
 naar de boodschap van dat transcendente wezen…
 wanneer ze zich gaan realiseren dat die God
 liefde en mededogen belichaamt, gaan ze
 steeds meer liefde en mededogen cultiveren
 naar zichzelf en naar anderen…
 dit is bijzonder mooi en zinvol…
 …
 metafysisch gezien, verwerpt men in het boeddhisme
 iedere notie van een transcendent wezen of God…
 nochtans…
 toevlucht, vertrouwen en kracht zoeken in een externe bron
 lijkt iets diep, natuurlijk en menselijk te zijn,
 aangezien er ook boeddhisten zijn die hun innerlijke vrede laten afhangen
 van hun connectie met een transcendente boeddhafiguur…
 …
 voor weer anderen
 is het duidelijk dat het metafysisch concept
 van een transcendent wezen niet aanvaardbaar is…
 omdat volgende vragen zich stellen:
 “waar komt dan dat transcendente wezen vandaan ?”…
 “is er een ontstaan ?”…
 “indien ons geluk afhankelijk is van een externe bron,
 indien ons ongeluk afhankelijk is van externe negatieve krachten,
 zijn we dan geen hulpeloze slachtoffers ?”…
 een innerlijke zoektocht rond deze vragen brengt ons op een ander pad…

 22 juni 06-- 474
Indien we niet willen blijven steken in het minderwaardige pad
 zullen we op een gegeven ogenblik naar een hoger doel streven…
 en het pad van de bodhisattva betreden…
 het is een belangrijk feit dat we reeds sedert oneindig vele levens
 in een verward en pijnlijk bestaan ronddwalen,
 daardoor hebben we de gewoonte ontwikkeld om alleen maar
 aan ons eigen welzijn te denken…
 indien we op spiritueel pad gaan en met de dharma praktijk beginnen,
 is het een natuurlijke tendens om
 die praktijk te starten om ons eigen welzijn te verbeteren…
 dat is goed in zoverre dat het altijd zinvol is
 om ons te engageren in een spirituele praktijk,
 maar anderzijds is deze ingesteldheid niet voldoende…
 indien we op spiritueel pad gaan met een motivatie
 die enkel gebaseerd is op eigenbelang
 zullen we nooit in de mogelijkheid komen
 om de grote verlichte kwaliteiten te realiseren
 waardoor we “waarlijk dienstbaar kunnen zijn aan alle levende wezens”…
 …
 in plaats van de spirituele oefening alleen maar voor onszelf te doen
 zou het enige en echte doel van onze spirituele praktijk moeten zijn:
 “de bevrijding van alle levende wezens”,
 dan pas zal het mogelijk zijn om
 de zogenaamde
 “onovertroffen staat van complete en perfecte verlichting”
 te bereiken
 en
 zal het inderdaad mogelijk zijn om
 “alle” andere levende wezens te bevrijden…
 …
 om dit te bereiken,
 moeten we onze geest op ieder moment
 constant gericht houden op het welzijn van alle levende wezens
 die bevrijd willen worden uit pijn en lijden, …
 dit noemt men “het pad van de bodhisattva”…

 16 juni 06-- 473
Gehechtheid is angst…
 angst om te verliezen…
 angst om “het”, “hem” of “haar” niet meer opnieuw te hebben…
 angst voor datgene wat na het verlies komt…
 blijvend verlangen is hopen,
 de meestal onrealistische hoop
 dat iets of iemand ons gelukkig zal maken…
 we kunnen best proberen om van onze hoop en angst bewust te worden
 en beseffen dat het ons niet vooruit helpt…
 …
 hoe we ermee omgaan hangt af van waar we zijn op ons pad…
 het is goed om wat ruimte te maken
 tussen jezelf en het object van verlangen…
 de ruimte zal ons helpen om helder te denken
 en een passende oplossing te vinden…
 anderzijds is het een leerzame en bevrijdende oefening
 om iedere keer opnieuw
 geconfronteerd te worden met die pijnlijke gevoelens
 van verlies, gemis en andere aspecten van gehechtheid…
 indien we ons ieder keer opnieuw bewust worden
 van die gevoelens die aan gehechtheid gelinkt zijn,
 zullen we een patroon herkennen…
 de cirkel wil doorbroken worden…
 de basis van alles is dat we verdolen in de kringloop van samsara…
 om uit deze aaneenschakeling van lijden ( irritatie, frustratie, begeerte, enz… )
 te geraken, moeten we de wortel zien te vinden…
 …
 laten we eventjes stilte maken en
 volgende vragen stellen diep in onszelf…
 is dat ding of die persoon waar we aan gehecht zijn,
 is dat/die onvergankelijk of vergankelijk ?…
 de elementen die we aantrekkelijk vinden in die ander,
 zijn die echt aanwezig in die ander,
 of heb ik eerst zelf kenmerken als “mooi en lief” op de ander gekleefd
 en ben ik me op basis van die kenmerken gaan hechten aan die persoon ?
 zijn de kenmerken “mooi en lief” dus wel echt aanwezig in die persoon ?…

 15 juni 06-- 472
De geest bewaken met de speer van alertheid…
 één van de belangrijkste doelstellingen op het innerlijke pad van bevrijding
 is het aapje temmen dat in onze geest rondspringt...
 het aapje, al die gedachten en gevoelens, houden ons voor de gek...
 en we hebben de indruk slachtoffer te zijn van wat ons overkomt...
 laten we oefenen in aandacht
 en inzichten verwerven dat we niet langer slachtoffer hoeven te zijn...
 hoe meer we oefenen in opmerkzaamheid en alertheid ontwikkelen
 --en dit niet alleen in een meditatie-sessie
 maar vooral in het dagelijks leven--
 hoe meer we zullen ontdekken dat we steeds een keuze hebben...
 we hebben ieder moment een keuze
 ófwel om mee te gaan en ons te laten meesleuren
 met negatieve gedachten en gevoelens,
 ófwel om "halt" te zeggen tegen onrustbrengende gedachten en gevoelens...
 indien we stap per stap oefenen in
 "het bewaken van de geest met de speer van alertheid"
 zullen we steeds meer innerlijk geluk en vrede vinden... …

 9 juni 06-- 471
De fundamentele natuur van de dingen is
 “zo-heid” of “dat wat is”…
 indien we de ware natuur van de dingen niet “ervaren”,
 zullen we nooit “echt” geluk vinden…
 de fundamentele natuur van de dingen
 ligt voorbij elk referentiepunt
 en voorbij elk idee dat de dingen een eigen substantie bezitten…
 indien we toch naar iets willen verwijzen
 in verband met “de fundamentele natuur”,
 kunnen we enkel spreken van de “zo-heid” van de dingen
 of “dat wat is”…
 wat er ook vanuit de fundamentele natuur verschijnt,
 mist alle substantie,
 mist alle op zichzelf staand eigen bestaan…
 vanuit onze gewoontes van dualistische fixatie en gehechtheid,
 zien we alle dingen als echt, substantieel en permanent…
 vanuit deze fixatie ontwikkelen we allerlei concepten
 zoals goed en kwaad, leuk en vervelend, enz…
 al deze fixaties zijn niets anders dan verwarringen…
 we zien de fundamentele aard van de dingen niet,
 en vanuit dit gezichtspunt bekeken
 leven we in feite constant in verwarring…
 onze relaties
 met de wereld, met ons lichaam, met onze familie en vrienden,
 zijn gebaseerd op deze verwarde illusies,
 met als gevolg dat we meestal
 ófwel in negatieve verwarring zitten
 ( = irritatie, frustratie, angst, pijn e.d. )
 ófwel in positieve verwarring zitten
 ( in gehechtheid aan tijdelijke vreugde, geluk, e.d. )…
 …
 zolang we de ware natuur van de dingen niet inzien en ervaren,
 zullen we nooit “echt” geluk vinden…

 8 juni 06-- 470
 Mijn man ziet er nu
 helemaal anders uit dan vorig jaar…
 vorig jaar zag ik mijn man door een bepaalde bril,
 ik kleefde “zelf” bepaalde etiketten ( kenmerken ) op mijn man..
 kenmerken die ik toch zo graag in de ander wil zien,
 zal ik in de ander vinden,
 alhoewel ze niet “in” de ander aanwezig zijn…
 want het zijn etiketten die ikzelf op de ander heb gekleefd
 vanuit mijn eigen egoïstische-bezitterige verlangen
 plak ik etiketten op de ander,
 en verwacht ik dat de ander zich dan ook zo zal gedragen,
 wat natuurlijk meestal niet gebeurd…
 indien we veel moeite doen om de ander te manipuleren
 zal het misschien tijdelijk een beetje lukken…
 …
 meestal zijn we ons niet bewust dat
 zowel de positieve als de negatieve kwaliteiten
 die we bij de ander zien,
 dat we die daar zelf hebben opgehangen…
 we lopen dus als het ware rond en zijn ons niet bewust
 dat we iedereen een bordje rond de nek hangen
 met woorden als “sympathiek”, “vervelend”, “lief”, enz…
 diegene die we een bordje met “sympathiek” rond de nek hebben gehangen,
 vinden we daarna “sympathiek”…
 …
 een tijd later proberen we andere etiketten op de ander te plakken
 en
 wat een ontgoocheling…
 …
 het is in feite maar gedeeltelijk waar
 dat de ander in die tijdspanne veranderd is,
 het is veeleer juist dat
 ik degene ben die nu andere etiketten op die ander plak,
 wat betekent dat ik ander verwachtingen koester
 met ontgoocheling tot gevolg…
 …
 laten we ons bewust worden
 dat op we alles en nog wat etiketten plakken…
 hoe minder etiketten, hoe minder verwachtingen,
 hoe meer geluk we zullen ervaren…

 7 juni 06-- 469
Er komt verlossing
 indien karma en karakterkwellingen verdwijnen…
 deze ontstaan door verbeelding,
 bij “leegte” wordt de discursiviteit opgeblazen…
                        Nagarjuna 18de hoofdstuk
 de begrippen karma en karakterkwellingen bestaan
 in een model dat bedoeld is
 om een verklaring te geven voor het gedrag van mensen…
 dit is de basis waar we van vertrekken
 om ons te motiveren om bepaalde oefeningen te doen;
 waardoor onze geest wordt bevrijd
van allerlei onrustbrengende en angstige gedachten;
 waardoor ons gedrag verandert
 met als gevolg dat onze rugzak lichter wordt ( = ons karma vermindert )
 …
 enerzijds zegt Nagarjuna dat ons karma niet echt bestaat,
 beter gezegd “niet op zichzelf” bestaat,
 anderzijds zegt Nagarjuna dat het begrip “karma”
 wel zijn nut heeft om het te gebruiken…
 maar hij wil ons met deze stelling uitnodigen
 om inzicht te verwerven in de “leegte”
 wat zal leiden tot een ervaring
 waarbij men steeds minder fantaseert
 en steeds minder etiketten kleeft op alles en nog wat
 en waarbij de discursiviteit, dit is het opwekken van gedachten
 door ander gedachten, tot rust komt…
 alle emotionele kwellingen stoppen
 en het karma lost op…
 alle gehechtheid stopt,
 want er is niets meer om ons aan te hechten,
 indien we geen etiketten meer plakken…

 6 juni 06-- 468
Het is beter te sterven in de strijd tegen verleiding
 dan te leven als slaaf ervan…
                                                Boeddha
 laten we eerlijk gaan onderzoeken
 hoe en door wat we ons allemaal laten verleiden
 en hoe al die verleidingen ons in gehechtheid doen duikelen
 en hoe het ons tijdelijk genot geeft
 maar daarna ongelukkig maakt…
 …
 zijn we verkeerd bezig
 indien we gehecht zijn aan iets of iemand ?…
 het gaat er niet om of we verkeerd bezig zijn…
 het gaat er niet om onszelf op de kop te slaan…
 het gaat er niet om onszelf of anderen met de vinger te wijzen…
 het gaat erom om ons bewust te worden met wat we bezig zijn
 en of we dat wel willen…
 het gaat erom dat we misschien ontdekken
 hoe we onszelf ongelukkig maken…
 hoe we onszelf pijn doen…
 hoe we onze tijd en energie verspillen…
 mogen we onze tijd dan niet verspillen ?…
 ja, natuurlijk, maar hebben we door wat er gebeurt ?…
 bij al die bedenkingen ga ik er natuurlijk vanuit
 dat onze enige doel en motivatie is:
 “de bevrijding van alle levende wezens ( onszelf incluis )
 uit lijden en dat ze steeds meer innerlijke vrede moge vinden”…
 …
 in spirituele kringen zegt men nogal makkelijk
 om je niet teveel bezig te houden met goed en slecht,
 maar om je aandacht te richten op de essentie…
 gemakkelijk gezegd vind ik…
 we moeten toch erkennen dat verlies meestal zeer veel pijn meebrengt,
 tenminste,
 zolang we geen innerlijk inzicht verworven hebben
 in het vergif “gehechtheid”…
 daarom vind ik het interessant dat het boeddhisme ons handvatten aanreikt
 indien we in ons dagelijks leven met gehechtheid ( bij verlies )
 geconfronteerd worden…
 …
 laten we ons bewust worden van onze gehechtheden,
 niet om onszelf op de kop te slaan
 maar
 om anderen en onszelf er te kunnen van bevrijden…

 2 juni 06-- 467
 “Leegte” is datgene wat afhankelijk ontstaan is…
 dit bij wijze van spreken…
 maar het is wel de weg van het midden…
                        Nagarjuna 24ste hoofdstuk
 H.H. de Dalai Lama zal het komend weekend drie dagen onderricht geven
 over stellingen van Nagarjuna; hij leefde in de tweede eeuw
 en wordt als de vader van de boeddhistische filosofie beschouwd…
 …
 “leegte” is niet een hogere substantie
 of een soort verborgen werkelijkheid…
 “leegte” is niet “het niets”…
 leegte is niets anders dan
 dat er geen dingen bestaan die op zichzelf bestaan
 of met andere woorden
 dat alles afhankelijk bestaat van iets anders,
 dat alles wat we zien
 bepaald wordt door de bril waarmee we kijken,
 dat alles wat we horen
 bepaald wordt door het oor-apparaat waarmee we luisteren…
 …
 er bestaan geen kille mensen…ik zie alleen een kil persoon
 omdat ik vanuit een kille plek naar die persoon kijk,
 indien ik vanuit een warme plek in mezelf naar die persoon kijk
 kan ik onmogelijk een kil persoon zien…
 het is dus mijn bril van kilte die maakt dat ik een kil persoon zie,
 in feite is de persoon “leeg” van het kenmerk “kilte”…
 …
 er bestaat geen mooie schilderij…indien ik geen normen heb
 waarop ik me kan baseren om te zeggen: “dit is een mooi schilderij”
 zal ik nergens een mooi schilderij vinden…
 mijn bril, een soort innerlijke vergelijkingsbasis,
 zal bepalen of ik een schilderij mooi vind en niet het schilderij zelf…
 in feite is iedere schilderij “leeg” van het kenmerk “mooi”…
 …
 er bestaan geen kleuren…
 alle dingen zijn “leeg” van kleuren…
 kleuren zijn puur gezichtsbedrog…
 het zijn de cilindertjes en kegeltjes in onze ooglens die maken dat we kleuren zien…
 iemand met een specifiek defect aan de ooglens zal geen kleuren zien…
 in feite zijn de dingen die we zien “leeg” van kleuren…
 kleuren zijn een interpretatie van de ooglens die ze opvangt…
 …
 Nagarjuna noemt zijn visie de weg van het midden
 omdat het bestaan van de dingen noch momentaan noch eeuwig is…
 indien ze momentaan zouden zijn,
 zou karma direct na de daad verdwijnen…
 indien ze eeuwig zouden zijn,
 zouden we onszelf nooit van karma kunnen bevrijden…
 beide uitersten worden vermeden
 door het inzicht van de afhankelijkheid of de “leegte”…

 1 juni 06-- 466
 “Alles is werkelijk”, maar ook
 “alles is niet werkelijk” en
 “alles is werkelijk zowel als niet werkelijk” en ook
 “alles is noch werkelijk noch onwerkelijk”
 dit is de leer van Boeddha…
                        Nagarjuna 18de hoofdstuk
 H.H. de Dalai Lama zal het komend weekend drie dagen onderricht geven
 over stellingen van Nagarjuna; hij leefde in de tweede eeuw
 en wordt als de vader van de boeddhistische filosofie beschouwd…
 …
 “alles is werkelijk” als verschijnsel,
 in de mate dat de dingen zich als verschijnsel tonen…
 binnen de conventionele afspraak kunnen we zeggen
 dat het werkelijk waar is
 dat er een prachtig bergpad, lastig voor sommigen niet lastig voor anderen,
 vanuit Rewalser in India naar de grot van Padmasambhava loopt…
 …
 “alles is ook niet werkelijk”
 de kenmerken prachtig, lastig en niet lastig,
 zijn kenmerken die we “in” dat bergpad niet vinden…
 dat bergpad is “leeg” van kenmerken als mooi, moeilijk, enz…
 we kunnen in die zin niet spreken van een prachtig bergpad…
 …
 “alles is werkelijk zowel als niet werkelijk”
 vanuit ons streven naar bevrijding van alle levende wezens
 kunnen we trachten om steeds meer inzicht te verwerven
 dat de dingen op zich leeg zijn van etiketten die wij erop kleven…
 in die zin kunnen we enerzijds, vanuit het begrijpen van de leegte,
 zeggen dat dit bergpad leeg is van het kenmerk “mooi”,
 terwijl we het toch tegelijk een fantastisch bergpad vinden…
 …
 “alles is noch werkelijk noch onwerkelijk”
 dit is misschien wel de boeiendste van de vier…
 een marsmannetje, die het woord bergpad niet kent,
 zal in Rewalser geen bergpad vinden…
 wij spreken over een bergpad
 omdat we er een conventionele afspraak over hebben…
 zonder taal is er geen bergpad…
 van een kind van een onvruchtbare vrouw
 kunnen we niet beslissen of het jongen of een meisje is…
 …
 indien we de vier uitspraken tegelijk beschouwen,
 spreken we van “de Middenweg”…
 door het midden te houden,
 pinnen we ons niet vast in één van de vier uitersten…

 31 mei 06-- 465
 Een Boeddha is iemand die geheel bevrijd is,
 die zich helemaal heeft uitgezuiverd
 van alle negatief karma…
 een Boeddha plakt geen etiketten meer
 zoals mooi, lelijk, leuk, vervelend, vuil, proper, enz…
 de vergissingen die willen uitgezuiverd worden
 zijn niet uitwendig maar inwendig…
 de etiketten die we op uiterlijke dingen plakken,
 plakken we vanuit onze verwarde geest…
 algemeen gesproken kunnen we zeggen
 dat alle vergissingen die we buiten ons zien
 dat die verschijnen door de kracht van ons karma…
 dit karma ontstaat door onze ongetemde geest
 en door de massa verwarringen en verduisteringen waarmee onze rugzak gevuld is…
 die verwarringen zijn gedachten, gevoelens, e.d.
 die wanneer ze verschijnen
 onze geest en onze innerlijke vrede overhoop halen…
 daarom…
 zolang we verduisteringen in onze rugzak meedragen zullen we lijden
 ( van klein irritaties tot erge fysieke pijn ) …
 de wortel van al onze problemen is dat we vanuit onze verwardheid
 ons ofwel hechten ( aan leuke mensen en dingen )
 of ze afstoten ( vervelende dingen en mensen )…
 …
 het hele boeddhistische pad is een stap per stap proces
 van bevrijding van deze verwardheid…
 hoe doen we dat dan ?…
 elke keer dat we iemand ontmoeten
 die ons verwijt, kritiek geeft of vervelend doet,
 kijken we door die bril van verwarring…
 indien we daarentegen vanuit onze helderheid kijken, vanuit ons hart,
 zullen we een persoon opmerken die bepaalde woorden uitspreekt,
 die mij uitnodigen om mededogen voor die ander te ontwikkelen…
 ….
 misschien denken we: “dat lukt mij nooit”
 en zijn we ontmoedigd…
 vrienden,
 het is een stap per stap proces…
 Shidartha werd Boeddha omdat hij
 zich stap per stap van al zijn verwarringen heeft gezuiverd…

 30 mei 06-- 464   
 De bron van al onze irritaties, ontgoochelingen en dergelijke
 is
 dat we onwetend grijpen naar mensen, dingen en situaties…
                        naar Nagarjuna
 H.H. de Dalai Lama zal het komend weekend drie dagen onderricht geven
 over stellingen van Nagarjuna; hij leefde in de tweede eeuw
 en wordt als de vader van de boeddhistische filosofie beschouwd…
 …
 we grijpen onwetend naar mensen en situaties…
 we grijpen naar verschijnselen om onze verlangens te bevredigen,
 om gelukkig te worden
 en om het lijden te vermijden…
 we grijpen naar mensen en situaties op basis van hun kenmerken,
 en we beseffen niet dat we in de val lopen,
 een kuil die we zelf gegraven hebben…
 het zijn de leuke kenmerken ( mooi, sympathiek, e.d. )
 waarvan we aannemen dat ze bevrediging zullen schenken
 en het zijn de dingen met vervelende kenmerken ( lelijk, antipathiek, e.d. )
 waar we zeker van zijn dat ze ons ongeluk zullen brengen…
 …
 alle kenmerken die we aan mensen en situaties toeschrijven,
 zoals mooi, lelijk, leuk, vervelend, e.d.
 zijn afhankelijk van de persoon die de kenmerken op de dingen plakt…
 alle kenmerken die we aan mensen, dingen en situaties toekennen,
 zijn niet-inherent, niet-op-zichzelf, “in” die dingen aanwezig…
 enerzijds kunnen we dus zeggen dat in de uitspraak:
 “dit is een mooi schilderij”,
 “mooi” eigenlijk niet “in” de schilderij te vinden is…
 anderzijds kunnen we wel zeggen
 “dit is een mooi schilderij”
 als we beseffen dat die uitspraak afhankelijk is
 van de persoon die dit zegt,
 van zijn/haar gemoedtoestand
 ( indien we verliefd zijn, zien we de wereld anders dan anders )
 van de toestand van de ogen van die persoon
 ( indien ik mijn bril niet op heb, zie ik minder stof liggen )…
 …
 de werkelijke realiteit van verschijnselen
 is dat het louter verschijningen zijn
 die leeg zijn van de kenmerken die wij er aan toeschrijven…
 de bron van ons lijden is
 dat we ons onwetend vastklampen
 aan de kenmerken die we zelf op mensen en dingen hebben geplakt…
 Nagarjuna wil ons uitnodigen
 om bij onze verwarde zienswijze stil te staan
 zodat we ons kunnen bevrijden uit het lijden…

 29 mei --463
Indien je geest niet gehecht is aan deze wereld
 zal je werkelijk geluk ervaren
 en
 indien je geest niet gehecht is
 noch aan leuke noch aan niet-leuke dingen
 is je geest vrij als de wind…
 wanneer we de uitspraak over
 de “gehechtheid aan de wereld, aan familie en vrienden” horen,
 reageren we snel: “maar dat is toch niet mogelijk”…
 of “maar dat is toch menselijk dat we gehecht zijn aan de wereld”…
 de dooddoener “dat is toch menselijk dat we gehecht zijn”,
 vergoelijkt onze overtuiging
 dat we toch niet zonder gehechtheden kunnen leven…
 toegegeven, het is natuurlijk niet eenvoudig…
 maar…
 stilstaan en mediteren op gehechtheid,
 zal ons bewust maken van wat we ons innerlijk geluk laten afhangen…
 …
 “niet-gehecht zijn aan je vrienden”
 wordt nogal dikwijls verkeerd begrepen als: “dat je geen vrienden mag hebben”
 dat is het natuurlijk ook niet…
 het is een hele oefening om het midden te vinden tussen
 “geen vrienden hebben” en “niet gehecht zijn aan je vrienden”…

 10 mei 06-- 462
Meditatie is stilstaan bij een heilzaam object…
 een heilzaam object in deze zin
 is alles wat tot helderheid en innerlijk geluk leidt,
 alles wat helpt
 ons van onze verstorende emoties te bevrijden…
 we kunnen ons hart verbinden met een Boeddha…
 we kunnen mededogen voelen voor een lijdend persoon…
 we kunnen een wandeling in stilte in de natuur maken…
 als we daarna meer vrede in ons hart voelen,
 zijn we bevrijd van enkele vervelende stukjes uit onze rugzak…
 stap per stap
 wordt onze rugzak lichter
 en vinden we steeds meer innerlijke vrede in ons hart…
 laten we de moed niet opgeven…

  27 april 06-- 461
Vrijheid kan alleen ontstaan
 door de meedogenloze confrontatie
 met je eigen angsten, onzekerheden,
 leugens, vaagheden en afweermechanismen…
 het heeft geen enkele zin om je best te doen
 om geluk te vinden…
 het heeft geen enkele zin om
 te proberen innerlijke vrijheid na te streven…
 hoe meer we ons best doen,
 hoe minder het ons zal lukken…
 de enige zinvolle weg
 is de weg van de confrontatie…
 laten we een lijstje maken van
 alle dingen waar we bang voor zijn,
 alle dingen die ons geen zekerheid geven,
 alle mensen die we liever niet tegenkomen,
 alle mensen die ons confronteren…
 laten we ons bewust worden van onze vluchtroutes…
 …
 de enige mogelijkheid om werkelijk diep geluk te ervaren
 is door ons te bevrijden…
 de enige mogelijkheid om ons te bevrijden
 van onze verduisteringen en verwarringen
 is door ons bewust te worden van onze leugens en angsten…
 door weg te lopen van die situaties en mensen
 bedriegen we ons zelf
 en maken we onze rugzak met verwarringen nog zwaarder…
 …
 laten we de mensen bedanken die ons bij onze pijn brengen…
 laten we de mensen bedanken die ons confronteren…
 laten we dankbaar zijn voor die situaties die ons irriteren…
 laten we die situaties bedanken die ons beangstigen…
 laten we oefenen om bij iedere confrontatie diep in en uit te ademen,
 en de situatie te zien als een groeikans…
 we hoeven er niets mee te doen;
 alleen opmerkzaam zijn
 en
 laten we iedere keer zeggen:
 “ik begrijp het niet helemaal…
 maar toch verwelkom ik “dat-wat-is”…
 er wordt mij een groeikans aangeboden
 en daar ben ik dankbaar voor…”…

 26 april 06-- 460
Tantra-yana betekent het pad van tantra…
 tantra betekent elke ervaring, zonder onderscheid,
 tot een zegening omvormen…
 het tantra pad wordt meestal het hoogste pad genoemd…
 het is natuurlijk niet makkelijk om
 wanneer je iemand de deur wijst om dit te zien als een zegening…
 het tantra pad is een oefenpad waarop we steeds opnieuw
 proberen om vanuit onze ware essentie
 naar alle mensen zonder onderscheid,
 naar alle dingen zonder onderscheid,
 naar alle ervaringen zonder onderscheid,
 te kijken
 en om aldaar de diepe ware essentie van alles te ontdekken…
 …
 indien we vanuit onze Boeddha-natuur of Goddelijke essentie kijken,
 kijken “niet” vanuit angst, frustratie of pijn
 en gaan we “niet” interpreteren of oordelen,
 we zien “dat wat is”…zuiver en puur…
 indien we echt vanuit onze ware essentie kijken,
 zullen we in ieder persoon niets anders dan de Boeddha-essentie zien…
 en zullen we alle huizen zien als paleizen waar Boeddha’s inwonen…
 …
 als we bereid zijn om vanuit onze kern naar een bepaald gebeuren te kijken,
 zullen we de ware diepere betekenis van dit gebeuren ontdekken…
 enkele weken geleden werd ik door mijn hartsvriendin het huis uitgezet;
 ik kwam op die manier in contact met diepe oude kwetsuren van:
 “ik voel me in de steek gelaten”,
 “ik ben bang om alleen te zijn”;
 dit was voor mij de diepere ware betekenis van het pijnlijke gebeuren,
 en…ik ben mijn vriendin dankbaar…
 …
 tantra is steeds vanuit je warme hart kijken, voelen, luisteren en handelen…
 tantra is elke ontmoeting, zonder onderscheid, als een zegening zien…
 tantra is elke ervaring als een groeikans zien…
 tantra is vanuit het licht in jezelf naar het licht in de ander kijken,
 ook als de ander je uitscheldt of vernedert…

 25 april 06-- 459
Onze irritaties, frustraties, angsten
 en andere verstorende emoties en gevoelens
 kunnen vanzelf wegsmelten,
 als sneeuw voor de zon,
 door ze alleen maar opmerkzaam te observeren…
 bereid zijn tot zelfonderzoek
 betekent dat we bereid zijn
 --mits veel mildheid naar onszelf--
 om onze geest te onderzoeken…
 dit onderzoek van de geest
  is een stap per stap oefenen in opmerkzaamheid
 of jezelf aandachtig gadeslaan…
 door opmerkzaamheid te oefenen,
 zullen we ons steeds meer bewust gaan worden
 van hoe het aapje in onze geest met onze voeten speelt
 en ons leven zuur maakt…
 laten we duidelijk zijn:
 de bedoeling is dat we onszelf aanmoedigen
 om de werking van ons lichaam en onze geest te onderzoeken,
 door ze gewoon maar --zonder oordeel ! -- te observeren…
 …
 door gewoon te observeren ( en hoe meer we bereid zijn
 om te observeren, hoe speelser en nauwkeuriger het zal gaan )
 zullen die verstorende dingen in onze geest veranderen,
 verdwijnen, wegsmelten als sneeuw voor de zon…
 …
 wat kunnen we observeren ?…
 hoe kunnen we eraan beginnen ?…
 veronderstel even dat ik bijvoorbeeld bereid ben
 om iets aan mijn irritaties te gaan doen,
 en dat ik tegen mezelf zeg: “ik ga ervoor”…
 dan loont het zeker de moeite
 om de volgende werkwijze eens een kans te geven…
 ik ga ervoor --zonder mezelf te veroordelen !--
 om gedurende een periode mijn irritaties aandachtig te observeren,
  en ik probeer drie dingen op te merken
 1) hoe mijn irritaties opkomen of ontstaan…
 2) hoe ze me beïnvloeden…
 3) en hoe ze weer weggaan…
 opgelet !! alleen maar opmerken !…
 niet analyseren !…
 geen commentaar geven, noch op jezelf noch op anderen !…
 …
 wees geduldig met jezelf
 niet alles tegelijk;
 oefen per periode
 met één gevoel of emotie of lichaamsgewaarwording die je stoort…
 …
 laten we dit observeren van één bepaald gevoel of emotie doen
 1) zonder onszelf te veroordelen…
 2) laten we zo eerlijk mogelijk zijn met onszelf…
 3) laten we een zeker enthousiasme aan de dag leggen…
 4) laten we het doen met zekere luchtigheid…
 …
 observeer jezelf en glimlach…

 24 april 06-- 458
Onze “zelf”-beelden zijn de voornaamste factoren
 die onze waarneming vervormen
 en lijden veroorzaken…
 we zijn er ons waarschijnlijk niet van bewust dat
 we er allemaal een heleboel zelf-beelden ( positieve en negatieve ) op nahouden…
 we kennen allemaal verschillende delen in onszelf:
 het leuke, het vervelende, het behulpzame, het minderwaardige,
 het krachtige, het ellendige, het spirituele, het trage, enz…
 de positieve vinden we leuk en aan die zijn we gehecht,
 de negatieve vinden we vervelend en daar willen we liefst vanaf…
 heel de dag door komen ze op het toneel van ons leven,
 en spelen ze mee in het leuk of onaangenaam drama…
 in de loop van de dag spelen we verschillende films
 van onszelf voor onszelf af…
 de verschillende zelfbeelden die op het toneel verschijnen,
 bepalen onze gemoedtoestand…
 deze films verduisteren de werkelijkheid…
 voor mensen met een traumatische ervaring
 speelt zich soms gedurende vele jaren  
 iedere dag dezelfde film af voor hun geestesoog…
 of we leuke films spelen of pijnlijke
 het doet er niet toe, we bedriegen onszelf…
 de dingen en mensen die we waarnemen zien we allemaal vervormt,
 --tenzij we compleet verlicht zijn--
 omwille van de bril van het zelfbeeld waarmee we kijken…
 deze brillen zijn onze conditioneringen…
 deze verschillende misvormde brillen
 bepalen onze gehechtheid aan het zelf…
 …
 het boeddhisme geeft ons vele handvatten en technieken
 om ons los te maken van de gehechtheid aan het zelf…
 het mediteren op de vergankelijkheid en de dood
 is één van de krachtigste meditaties
 om ons te bevrijden van heel vele gehechtheden…

 20 april 06-- 457
Boeddha werd de grote dokter genoemd…
 zijn leer, de Dharma, de voortreffelijke medicijn,
 die alle geestelijke pijn wegneemt…
 Boeddha schreef een geneeswijze voor
 waarbij de gewone(=zieke) geestestoestand kan overstegen worden
 en het lijden kan worden overwonnen…
 het doel van alle therapie is ( zou moeten zijn ) bevrijden van de geest…
 vandaar…boeddhisme is therapie…
 want het doel van het boeddhisme is het bevrijden van de geest…
 van wat moet de geest dan bevrijd worden ?…
 van zijn conditioneringen…
 hoe meer onze geest geconditioneerd is,
 des te neurotischer we zijn, en des te meer we lijden…
 daarom…
 is het heel belangrijk om zoveel als we kunnen
 de conditioneringen in onszelf en bij anderen te verminderen…
 conditioneringen….komen door condities…
 aangezien alles afhankelijk is van condities,
 bestaat niets onafhankelijk van waar het bij hoort…
 als de condities veranderen,
 verandert ook alles, wat van die condities afhangt…
 alle verschijnselen zijn de condities voor andere verschijnselen…
 indien we ons met het geconditioneerde bestaan vereenzelvigen,
 ervaren we niets anders dan onvrede, frustratie, irritatie, e.d…
 binnen het geconditioneerde bestaan
 vinden we alleen angst…niets om op te vertrouwen…
 overgeleverd aan krachten waar we niets kunnen aan doen…
 we zullen pas ware vrede en geluk vinden
 indien we de cirkel van conditioneringen doorbreken…
 het doel van alle lessen van Boeddha is bevrijding van conditioneringen…
 …
 de geconditioneerde staat van de geest heet “samsara”…
 de bevrijdde staat van de geest heet “nirvana”…
 …
 samsarische uitspraken houden voorwaarden in:
 “ik zal gelukkig zijn als ( op voorwaarde dat ) ik een goed werk heb”…
 “ik zal gelukkig zijn als ik een toffe man/vrouw vind”…
 “…als ( op voorwaarde dat ) de ander me begrijpt”…
 “…als ik er maar goed kan mee praten”…
 “het was een mooie vakantie omdat ( voorwaarden ) we mooi weer hadden”…
 “de bewolking maakt ( voorwaarden ) dat ik me depri voel”…
 …
  nirvanische uitspraken zijn onvoorwaardelijk:
 “ik kan steeds naar de vredige plek in mezelf gaan”…
 “…wat mijn partner ook zegt”…
 “…welk werk ik ook doe”…
 “het maakt niet uit of de ander mij begrijpt of niet”…
 “het doet er niet toe welk weer het op vakantie is”…
 “de bewolking is wat ze is…in mijn hart is er vrede”…
 …
 nirvana impliceert dus
 vrijheid van gehechtheid aan alle verschijnselen…
 …
 mijn innerlijk geluk
 is dan niet meer afhankelijk
 van dingen en toestanden buiten mijn vredige geest:
 t.t.z.: de toestand van mijn lichaam,
 mijn werk, mijn relaties, het weer, enz…
 …
 het innerlijk geluk
 is hier en nu beschikbaar
 in mijn hart…

 19 april 06-- 456
 Ik zie wat ik zie…
 ik hoor wat ik hoor…
 ik voel wat ik voel…
  toen men aan Boeddha vroeg:
 “hoe kan men verlicht worden?”
 antwoordde hij:
  “door alleen maar te zien wat je ziet”
 -- en het niet te gaan interpreteren…
 “door alleen maar te horen wat je hoort”
 -- en er niets aan toe te voegen dat niet werd gezegd…
 “door alleen maar te voelen wat je voelt”
 -- en je niet te identificeren met dat gevoel…
…
 ik nodig mezelf uit om dit vandaag te oefenen…
 en ik probeer steeds opnieuw om bewust tegen mezelf te zeggen:
 “ik adem in…..en….uit”
 en gebruik deze alerte in en uitademing als ankerpunt
 om ‘steeds opnieuw’ naar mijn centrum terug te keren
 om mezelf niet te verliezen in wat ik zie, hoor, ruik, ervaar, voel en denk….
 ik oefen dus alert om mij ieder moment
 enerzijds niet af te sluiten maar om te ervaren, te zien, te horen, enz…
 maar tegelijk
 blijf ik anderzijds in mijn centrum
 en identificeer ik mezelf niet met wat ik zie, hoor, voel, enz…
 …
 ik probeer heel de dag om volgende zinnen in gedachten te houden:
 …
 “ik zie vormen en kleuren”…
 d.w.z…enerzijds…stel ik mij open voor wat ik zie…
 “ik adem in…en…uit”…
 d.w.z…anderzijds…blijf ik in mijn centrum en verlies ik mezelf niet…
 …
 “ik hoor geluiden en klanken”…
 d.w.z…enerzijds…stel ik me open voor alle uitspraken en geluiden
 “ik adem in…en…uit”…
 d.w.z…anderzijds…blijf ik in mijn centrum en verlies ik mezelf niet…
 …
 “ik ruik allerlei geuren”…
 d.w.z…enerzijds…laat ik alle aroma’s en geuren tot mij komen
 “ik adem in…en…uit”…
 d.w.z…anderzijds…blijf ik in mijn centrum en verlies ik mezelf niet…
 …
 “ik laat elk gevoel toe”…
 d.w.z…enerzijds…erken ik elk gevoel zoals het is…
 “ik adem in…en…uit”…
 d.w.z…anderzijds…blijf ik in mijn centrum en verlies ik mezelf niet…
 …
 “ik ervaar de wereld”…
 d.w.z…enerzijds…hoef ik me niet af te schermen…
 “ik adem in…en…uit”…
 d.w.z…anderzijds…blijf ik in mijn centrum en verlies ik mezelf niet…

 “elke gedachte is welkom in mijn geest”…
 d.w.z…enerzijds…komen er allerlei gedachten
 “ik adem in…en…uit”…
 d.w.z…anderzijds…blijf ik in mijn centrum en verlies ik mezelf niet…
 …
 “ik mag mijn hart helemaal openen”….
 d.w.z…enerzijds…hoef ik mij niet af te schermen
 “ik adem in…en…uit”…
 d.w.z…anderzijds…blijf ik in mijn centrum en verlies ik mezelf niet…

 18 april 06-- 455
Bescheiden zijn betekent
 zichzelf zijn,
 natuurlijk
 en zonder pretenties…
 bescheidenheid wil niet zeggen dat men verlegen is…
 bescheiden ingesteld zijn,
 betekent dat we onze eigenwaarde evenwichtig beoordelen…
 enerzijds niet in de valkuil van de pretentie vallen,
 anderzijds niet in minderwaardigheid verdrinken…
 bewust zijn van zowel je sterke kanten als je zwakheden…
 succesvol met bepaalde situaties omgaan
 betekent “niet willen imponeren”…
 een bescheiden persoon loopt niet te koop
 met zijn of haar kwaliteiten…
 anderzijds moeten we ook onszelf niet onderschatten…
 plaats je licht niet onder korenmaat…
 als je licht hebt, laat het dan schijnen…

 bescheidenheid betekent niet jezelf minderwaardig voelen,
 maar verlost zijn van het gevoel dat je belangrijk bent…
 vrienden, laten we bescheidenheid ontwikkelen
 laten we ons bevrijden van trots,
 van alle gevoelens dat we meer of verder zijn dan anderen…
 laten we ons bevrijden van
 alle gevoelens van ‘ik ben belangrijk’…
 laten we ons bevrijden van
 alle gevoelens van ‘ik ben speciaal’…
 laten we ons bevrijden van
 alle gevoelens van minder- en meerderwaardigheid…
 …
 trots, bijzonder en speciaal zijn
 zijn de grootste belemmeringen op het spirituele pad…
 ze belemmeren ons gevoel van toewijding,
 dat nodig is, willen we ons pad vastberaden verder gaan…

 14 april 06--  454
 Ik zal met de speer van oplettendheid
 de poort van de geest bewaken…
            uit het boek "Het Hartjuweel van de Verlichte Meesters" blz 41
            door Dilgo Khyentse Rinpochee
 ik laat me niet meeslepen
 door mijn zintuigen, gevoelens en gedachten...
 vandaag nodig ik mezelf uit
 om regelmatig bewust in en uit te ademen...
 elke bewuste in en uit ademhaling
 gebruik ik als ankerpunt om met ontspannen aandacht
 naar de meest vredige plek in mezelf te stappen...
 ...
 mijn ogen zien een voorwerp, een vorm, en kleuren...
 ik adem in...en...uit...d.w.z....ik voel de vrede in mijn hart...
 ...
 ik merk op dat,
 dat voorwerp mij een prettig, onprettig of neutraal gevoel geeft...
 maar ik laat me niet meeslepen...
 ik adem in...en...uit...d.w.z....d.w.z....ik voel de vrede in mijn hart...
 ...
 ik merk op
 dat ik mijn gevoel misschien nog laat versterken,
 dat ik me nog sterker vastklamp aan dat gevoel
 omdat ik aan dat gevoel een waardering of interpretatie geef,
 omdat mijn ego-ik naar leuke dingen verlangt en
 wegloopt van vervelende dingen...
 ik adem in...en...uit...d.w.z....ik voel de vrede in mijn hart…
 ...
 ik merk op,
 dat ik de keuze heb om
 ófwel mijn karma te versterken
 door vanuit mijn angsten en verwarringen te reageren en te handelen
 ófwel kan ik dienstbaar zijn aan anderen
 door te reageren en te handelen vanuit liefde en mededogen...
 ik adem in...en...uit...d.w.z....ik voel de vrede in mijn hart...
 ...
 iedere keer
 dat we bewust dit proces herhalen
 wordt ons bewustzijn gezuiverd van verduisteringen
 en dragen we ons steentje bij
 aan de bevrijding van alle levende wezens...
 ik adem in...en...uit...d.w.z....ik voel de vrede in mijn hart...

 13 april 06--  453
 Door de opeenvolging van vijf processen,
 de vijf skandhas,
 komt al het lijden tot stand…
            uit het boek “Het Hartjuweel van de Verlichte Meesters” blz 162
            door Dilgo Khyentse Rinpochee
 als ik bijvoorbeeld naar een voorwerp kijk
 neem ik eerst: 1) de vorm waar,
 de eerste notie van het object…
 ik ervaar het object als afgescheiden buiten mij…
 het geeft mij een eerste subtiele houvast…
 ik zit reeds in de dualiteit van object en subject
 of de dualiteit van “ik” en “de ander”…
 het “ik” of “ego” is ontstaan
 en merk op hoe het in de hiernavolgende processen
 sterker en sterker wordt…
 …
 daarna komt: 2) mijn gevoel
 of het object prettig, onprettig of neutraal is voor mij…
 gevoel is de basisreactie van aantrekking en afstoting,
 die plaats vindt
 bij alles wat we in de wereld van verschijnselen tegenkomen…
 ik zie een voorwerp en heel snel
 heb ik daar een prettig, onprettig of neutraal gevoel bij…
 …
 daarna komt 3) mijn waardering van dat gevoel
 als sterk, middelmatig of zwak…
 mijn geest klampt zich harder vast aan deze waardering
 en neemt deze waardering aan als echt en waar…
 mijn geest waardeert onophoudelijk alles wat het tegenkomt,
 met de gedachte:
 “dit zou goed kunnen zijn voor mij ( ego ) of dit zou me kunnen schaden”…
 het resultaat van dit proces is dat we
 alleen maar naar leuke dingen verlangen en onprettige dingen uit de weg gaan…
 de afwegingen of interpretaties die mijn geest maken
 zijn gebaseerd op mijn ego gerichte manier van waarnemen…
 in plaats van “maakt het mij (=ego) gelukkig ?”
 zou ik me moeten richten op het geluk en lijden van alle levende wezens…
 …
 hieruit ontstaat: 4) impuls
 op basis van die gevoelens van aantrekking=verlangen of afkeer
 ontstaat er de drang om te handelen of om iets te ondernemen…
 en zo verzamelen we karma of verdiensten…
 indien we handelingen stellen vanuit onze verduisteringen,
 zoals woede, trots, hebberigheid, jaloezie, enz..,
 verzwaren we onze rugzak met negatief karma…
 indien we vanuit de intentie handelen om levende wezens te bevrijden,
 verzamelen we verdiensten en wordt tevens ons negatief karma opgelost…
 …
 de spil van deze processen is 5) bewustzijn…
 bewustzijn is de misleide geest en diens misleide gedachten…
 het is bewustzijn
 dat zich hecht aan plezier alsof het werkelijk bestaat…
 dat zich hecht aan pijn alsof het werkelijk bestaat…
 …
 indien we mediteren op de ware aard van de geest,
 zullen we stap per stap inzien
 dat bewustzijn nooit werkelijk is ontstaan,
 en daarom ook nooit kan blijven bestaan,
 noch kan ophouden te bestaan;
 aldus zullen we uit het lijden worden bevrijd…

 12 april 06--  452
 Een spirituele relatie is tegelijk
 een helende of therapeutische relatie
 in twee richtingen…
 in een spirituele relatie genezen we elkaar…
 of het een vrienden-, of partner- of een andere relatie is,
 indien ik bereid ben om het ware spirituele pad te bewandelen,
 zal de ander mij bij mijn ongenezen stukken brengen
 en omgekeerd…
 we brengen elkaar in contact
 met onze diepste kwetsuren en
 het is de bedoeling dat we elkaar steunen in elkaars helingproces,
 het is dus mogelijk om
 tegelijk elkaars therapeut te zijn…
 …
 in een klassieke relatie, die gebaseerd is
 op angst, schuld, verwachtingen, manipulatie, e.d.,
 ben ik overtuigd van de stelling: “de ander doet mij pijn”
 en eis ik van de ander:
 “je moet met mij rekening houden” en
 “dergelijke dingen die mij pijn doen, mag je nooit meer zeggen”,
 “dergelijke dingen die mij pijn doen, mag je nooit meer doen”…
 …
 in een spirituele relatie is het daarentegen
 de bedoeling om met dergelijke situaties
 compleet anders om te gaan:
 de stelling “de ander doet mij pijn” verandert in
 1) de ander brengt me bij mijn pijnlijke ongenezen stukken…
 2) hierdoor krijg ik de buitengewone kans
 om er bewust contact mee te maken…
 3) het is hier niet de bedoeling om de ander te beschuldigen,
 maar wel om hem/haar te bedanken
 voor de bijzondere groeikans die mij wordt aangeboden…
 4) vervolgens vraag ik aan dezelfde persoon,
 die me bij dat ongenezen stuk heeft gebracht,
 om me bij te staan in warmte, liefde en mededogen…
 …
 in een spirituele relatie
 brengt de ander mij op een gegeven ogenblik enerzijds
 bij een ongenezen stuk of karmische lading die ik nog meedraag
 anderzijds is het de bedoeling
 dat de ander mij vervolgens steunt in mijn helingproces…
 wat een kracht, eenvoud en mededogen
 gaan we ontwikkelen
 indien een dergelijk groeiproces mag plaatsvinden
 in de twee richtingen…
 wat een bevrijding…

11 april 06--  451
 Liefhebben in vrijheid is de grootste uitdaging...
 kunnen we vrij zijn in verbondenheid ?...
 kunnen we verbonden zijn in vrijheid ?...
 de grootste uitdaging binnen een spirituele relatie
 bestaat erin om de uitersten
 van "vrijheid" en "verbondenheid" te overstijgen...
 binnen een klassieke relatie,
 die op angst en verwachtingen is gebaseerd,
 zitten we vast in gebondenheid,
 of nog juister we zetten de ander gevangen…
 binnen de kortste keren duwen we de ander in een bepaalde vorm,
 hij of zij moet zich gedragen zoals ik dat wil…
 "hij mag niet te opvallend luid applaudisseren bij een optreden"...
 "zij mag zich niet teveel zorgen maken over geld"...enz...
 het alternatief is een soort "samen-alleen-relatie",
 waarin ieder zijn eigen weg gaat,
 ieder voelt zich vrij, niet meer gevangen,
 maar de verbondenheid is zoek...
 de grootste uitdaging binnen een spirituele relatie
 bestaat erin om de middenweg te vinden
 tussen "vrijheid" en "verbondenheid"...

10 april 06--  450
 We lijden allemaal aan dezelfde ziekte:
 de geconditioneerde geest…
 er is in principe geen verschil
 tussen een sterke gehechtheid of een lichte gehechtheid…
 er is in principe geen verschil
 tussen gehechtheid aan mijn kind, aan geld, of aan het leven…
 zolang er nog een sprankeltje gehechtheid te vinden is,
 is onze geest nog verduisterd, verward of geconditioneerd
 en zitten er nog karmische ladingen in onze rugzak
 die we overal en op iedereen zullen projecteren…
 we troosten onszelf en anderen dan met uitspraken als:
 “het is menselijk dat ik aan mijn kinderen gehecht ben”,
 “het is normaal dat ik me zorgen maak om geld”…
 er wordt meestal van ons verwacht
 dat we meedoen met wat anderen menselijk en normaal vinden…
 in feite hebben al die dingen
 die wij “menselijk” en “normaal” vinden,
 te maken met
 verwarde, geconditioneerde, ongenezen delen van onze geest…
 het zou heel boeiend zijn
 om eens te onderzoeken
 wat we allemaal menselijk, logisch en normaal vinden…
 duwen dergelijke gedachten, uitspraken en handelingen
 ons niet nog dieper in de miserie,
 in plaats van dat we in feite willen bevrijd worden ?…
 …
 zolang er nog een sprankeltje woede of irritatie te vinden is…
 zolang er nog een sprankeltje afkeer te vinden is…
 zolang er nog een sprankeltje hebberigheid te vinden is…
 zolang er nog een sprankeltje trots te vinden is…
 zolang er nog een sprankeltje gehechtheid te vinden is…
 zolang er nog een sprankeltje jaloezie te vinden is…
 deze opsomming heeft niet de bedoeling om ons te ontmoedigen,
 neen, integendeel…
 vrienden,
 laat het een aanmoediging zijn
 om onvermoeid verder te gaan
 op het pad van bevrijding van alle levende wezens…

7 april 06--  449
Zelfs als ik iemand reeds voor 99 procent hebt vergeven,
 ben ik nog niet vrij…
 “iemand vergeven”, juister gezegd “mezelf bevrijden”…
 ik denk soms snel
 dat ik geen wrevel of irritatie meer koester
 naar die persoon die mij een tijd geleden heeft gekwetst,
 of beter gezegd, die mij een tijd geleden
 bij een ongenezen stukje van mezelf heeft gebracht…
 …
 we denken dat dit piepklein stukje wrevel dat we nog koesteren,
 dat het wel vanzelf zal oplossen…
 tot we ontdekken, dat het binnen een andere relatie opduikt…
 dat klein stukje dat we nog achter houden,
 een soort stok achter de deur,
 zal ons blijven saboteren,
 tot het volledig is uitgezuiverd
 of tot we het zinloze ( de leegte ) ervan ingezien hebben…
 …
 “iemand vergeven”, juister gezegd
 “mezelf bevrijden van de wrevel die ik naar de ander koester”…
 zelfs als ik iemand voor 99 procent heb vergeven,
 ben ik nog niet vrij…
 tot ik hem/haar volledig heb vergeven,
 tot ik mezelf volledig heb bevrijd…
 die éne procent
 is precies de blokkade die ik steeds opnieuw tegenkom
 in al mijn andere relaties…

6 april 06--  448
 Om anderen geven
 vereist in de eerste plaats om jezelf geven…
 we horen dikwijls zeggen:
 “ik ben maar gelukkig als ik anderen gelukkig kan maken”…
 er zit hier dikwijls een addertje onder het gras…
 het is natuurlijk een mooi ideaal om anderen gelukkig te maken
 er moet echter een stevig fundament zijn…
 om anderen geven vereist
 in de eerste plaats om jezelf geven…
 anderen uitnodigen tot bevrijding vereist
 in de eerste plaats zelf het pad van bevrijding gaan…
 om oprecht mededogen voor anderen te ontwikkelen,
 moeten we daar eerst een stevige basis voor hebben
 en die basis is ons vermogen
 om ons te verbinden met onze eigen gevoelens
 en goed zijn voor onszelf…
 als we dat niet kunnen
 hoe kunnen we dan de hand naar anderen uitsteken
 en ons om hen bekommeren…
 anderen liefhebben vereist
 in de eerste plaats onszelf graag zien…
 in de mate dat we onszelf graag zien,
 kunnen we van anderen houden…
 indien ik met mezelf over hoop lig,
 stap ik naar de ander om te krijgen…
 indien ik mezelf graag zie,
 stap ik naar de ander om te geven…
 om anderen geven vereist
 in de eerste plaats om jezelf geven…

 5 april 06--  447
 Voorwerp en geest hebben dezelfde smaak…
 geboorte en dood hebben dezelfde smaak…
 samenzijn en afscheid hebben dezelfde smaak…
 voorwerp en geest hebben dezelfde smaak…
 indien we naar een voorwerp kijken
 vanuit een warme plek in onszelf
 zullen we aan dit voorwerp allerlei warme aspecten toekennen,
 zoals mooi, warm, leuk, gezellig, enz…
 indien we echter naar ditzelfde voorwerp
 vanuit een kille plek in onszelf kijken,
 zullen we aan ditzelfde voorwerp compleet andere aspecten toekennen,
 zoals lelijk, koud, vervelend, stom, enz…
 voorwerp en geest hebben dezelfde smaak…
 hoe ik een voorwerp zie ( = de smaak die het voor mij heeft ),
 wordt bepaald door de bril waarmee ik kijk ( = de smaak van mijn geest )…
 er bestaan geen aanvallende uitspraken,
 wij interpreteren ze alleen maar als aanvallend
 omdat we op dat moment één zijn met aanval…
 er bestaan geen liefdevolle uitspraken,
 wij interpreteren ze alleen maar als liefdevol
 omdat we op dat moment één zijn met liefde…
 …
 geboorte en dood hebben dezelfde smaak…
 indien we de vergankelijkheid van “alles” niet aanvaarden,
 zullen we ons vastklampen aan ons lichaam en aan het leven
 en zullen we de dood verafschuwen…
 indien we echter geboorte en dood evenzeer verwelkomen
 kunnen we begrijpen dat ze samne horen en één zijn
 en één en dezelfde smaak van “zijn” hebben…
 geboorte, leven, dood, tussenbestaan, geboorte, enz…
 is hetzelfde als water dat in verschillende toestanden verandert:
 water, ijs, water, waterdamp, water, ijs, water, enz…
 ze hebben allemaal dezelfde smaak van water…
 ...
 samenzijn en afscheid hebben dezelfde smaak…
 zoals ijs overgaat in water en daarna in waterdamp,
 alles wat ooit samenkwam, zal ooit terug uit elkaar gaan…
 er zal steeds na elke samenkomst een afscheid volgen…
 alles wat gebouwd werd, zal ooit instorten…
 alles wat opkomt, zal ooit ten val komen…
 samenzijn en afscheid hebben dezelfde smaak…

4 april 06--  446
 Hoe meer we ons hechten aan leuke dingen,
 hoe meer ontgoocheling en onvrede we zullen ontmoeten…
 vandaag wil ik onderzoeken
 hoe sterk ik gehecht ben aan leuke dingen,
 en aan ‘welke’ leuke dingen ik me hecht…
 durf ik eerlijk onderzoeken
 welke dingen en mensen mijn goed humeur om zeep helpen ?…
 elke keer dat er iets buiten mij, aanleiding geeft tot een goed gevoel
 heb ik contact met één van de dingen waar ik mij aan hecht…
 …
 ik vind het leuk als de ander mij begrijpt
 dat betekent dat ik gehecht ben aan het begrip van de ander,
 want…ik voelde ontgoocheling
 toen een goeie vriendin mij zonet niet leek te begrijpen…
 …
 ik kreeg een goed gevoel als de zon plots naar binnen scheen
 dat betekent dat ik gehecht ben aan het zonlicht…
 want…ik ontdek dat mijn humeur erdoor wordt beïnvloed…
 …
 ik ben gehecht aan leuke mensen…
 want…als ik ze niet thuis vind als ik dat wil,
 voel ik ontgoocheling…
 …
 ik vind het leuk om ergens gezellig koffie te drinken,
 ik zie dan wat mensen,
 dat betekent dat ik gehecht ben aan “niet alleen zijn”…
 want…ik voel me eenzaam
 als ik een tijdje geen mensen ontmoet…
 …
 mogen we dan niet gehecht zijn ?
 ja, natuurlijk mogen we ons hechten…
 maar…als we eerlijk zijn brengen al die gehechtheden
 innerlijk zeer veel ontgoocheling en frustratie teweeg…
 …
 indien we de weg van innerlijke bevrijding kiezen,
 zullen we ontdekken
 dat in de mate dat we ons bewust worden van
 onze gehechtheid aan leuke dingen en
 in de mate dat we ons kunnen onthechten
 dat we steeds meer innerlijke vrede zullen ervaren…

 3 april 06-- 445
De grootste blokkade op ons pad naar bevrijding
 is dat we de vergankelijkheid van alle dingen
 niet waarlijk onder ogen durven zien...
 het is zeer belangrijk om het thema van de vergankelijkheid
 te bestuderen en erop te mediteren
 omdat het de grootste blokkade is voor onze bevrijding…
 die stevig vastgeroeste blokkade heeft alles te maken
 met onze gehechtheid aan angsten en zorgen voor het leven…
 ondanks het feit dat vergankelijkheid
 de ware natuur van alle dingen is,
 vinden de meeste mensen
 --zelfs zij die beweren ver gevorderd spiritueel te zijn--
 het niet aangenaam en zelfs deprimerend
 om over dit onderwerp na te denken…
 het is echter de moeite waard
 om dit onaangenaam thema uit te diepen
 om aldus op lange termijn de grote verdiensten ervan te ontvangen…
 …
 indien we onaangename dingen vermijden
 en alleen maar de leuke dingen koesteren,
 zullen we in de toekomst vast en zeker
 nog grotere problemen gepresenteerd krijgen…
 …
 veronderstel even:
 ik zit gezellig met vrienden te praten
 maar ik ben me niet bewust
 dat er een giftige slang onder mijn zitje verscholen zit…
 plotseling komt de slang te voorschijn en
 bijt die in mijn been, met alle gevolgen van dien…
 indien mij iemand vooraf van die slang had verwittigd,
 was ik waarschijnlijk erg geschrokken,
 maar zou ik die persoon erg dankbaar zijn
 voor die waardevolle informatie…
 …
 het is net hetzelfde:
 indien we over de vergankelijkheid van alle dingen horen,
 --ons leven in samsara incluis--
 is dit misschien niet aangenaam
 maar het onaangename gevoel is de moeite waard
 want het zal ons de nodige aanmoediging en motivatie geven
 om te ontsnappen uit alle lijden van samsara…
 het zal ons in staat stellen om het juiste pad te volgen
 dat ons naar een staat zal leiden
 vrij van pijn en vrij van angsten…
 daarom,
 ofschoon mediteren op vergankelijkheid erg confronterend is,
 is het de meest waardevolle van alle meditaties…

31 maart 06--  444
 Vooruitgang en groei zijn onmogelijk
 zolang we niet bereid zijn om
 onze verwrongen angstige manier
 van naar de wereld te kijken om te keren…
 zolang we niet bereid zijn om
 onze verwrongen angstige manier
 van hoe we naar onze relaties kijken om te keren…
 zolang we niet bereid zijn om
 onze verwrongen angstige manier
 van hoe we naar onszelf kijken om te keren…
 de verwrongen, verwarde manier waarmee we naar onszelf kijken
 geeft automatisch aanleiding
 tot een verwarde, duistere manier waarmee we naar de wereld kijken…
 als we eerlijk naar onszelf kijken
 komen we steeds opnieuw op gedachten zoals:
 “dat we het niet goed doen”,
 “dat het beter kan”,
 het is alsof we het leuk vinden om onszelf op de kop te slaan…
 hoe zou het anders kunnen,
 we hebben tot hiertoe nog niet veel anders gehoord,
 op school, van onze ouders en van de maatschappij…
 die pijnlijke gevoelens projecteren we op anderen…
 als we eerlijk zijn kennen we allemaal
 mensen die achterdochtig, belachelijk, besluiteloos,
 dominerend, futloos, hard, jaloers, enz… zijn…
 en we zijn overtuigd dat die mensen echt zo zijn…
 we zijn overtuigd dat we in een vijandige bedreigende wereld leven,
 waar we heel kwetsbaar zijn…
 vandaar de hele reeks verzekeringen die we hebben afgesloten
 om ons te beschermen en te verdedigen…
 en dit allemaal omdat we verkiezen
 om vanuit verwarring een angstige wereld te blijven zien…
 …
 vooruitgang en groei
 worden pas mogelijk
 indien we ons ertoe bewegen
 om de verwrongen manier
 waarmee we naar onszelf, naar anderen en naar de wereld kijken
 om die om te keren…

 30 maart 06--  443
 Indien we in een innerlijk conflict verzeild zijn,
 moeten we leren
 om de strijdende partijen in onszelf te identificeren…
 als we bijvoorbeeld woedend zijn,
 moeten we
 enerzijds inzien hoe destructief woede is;
 anderzijds moeten tezelfdertijd beseffen
 dat onze eigen gedachten en emoties een tegengif bezitten
 dat we tegen woede kunnen aanwenden…
 indien we besluiten om aan onze haat en boosheid te werken,
 is het niet voldoende
 om de wens uit te spreken om nooit meer boos te worden
 of om bevrijd te worden…
 we moeten bewust onze motivatie versterken
 om een bepaalde discipline te volgen…
 we moeten bereid zijn tot een bepaalde discipline,
 iets dat we in het dagelijks leven
 consequent proberen toe te passen…
 we moeten ons bewust inzetten
 om het tegengif, liefde en mededogen,
 in onszelf te stimuleren…
 indien we willen leren gitaar spelen,
 zullen we iedere dag minstens een half uur moeten oefenen…
 indien we aan onze haat en woede willen werken,
 zullen we dagelijks een inspirerende oefening
 of een meditatie ivm liefde en mededogen moeten doen…
 …
 inzien dat het nodig is, is niet voldoende…
 de wens uiten dat je bevrijd wil worden, is niet voldoende…
 de wens uiten dat onze liefde mag groeien, is niet voldoende…
 we moeten ons onafgebroken inzetten,
 steeds weer opnieuw…
 gedachten en emoties worden steeds krachtiger
 naarmate we er meer mee bezig zijn
 en ze steeds meer ontwikkelen…
 laten we de keuze maken
 dat onze woede en irritatie zich niet verder ontwikkelt,
 maar dat er steeds meer liefde en mededogen
 mag groeien in ons hart…

 17 maart 06-- 442
Deugden waar we ons zo trots over voelen,
 zijn in feite heel vaak vervormde tekortkomingen…
          uit het boek “Het Hartjuweel van de Verlichte Meesters” blz 152
          door Dilgo Khyentse Rinpochee
 een ware meester
 zegt noch denkt van zichzelf
 dat hij een meester is…
 een behulpzaam persoon
 zegt noch denkt van zichzelf
 dat hij een behulpzaam persoon is…
 een gul persoon
 zegt noch denkt van zichzelf
 dat hij een gul persoon is…
 een nederig persoon
 zegt noch denkt van zichzelf
 dat hij een nederig persoon is…
 een ware meester
 zegt noch denkt van zichzelf
 dat hij een meester is…
 …
 indien we van onszelf zeggen of denken
 dat we gul of vrijgevig zijn,
 bewijzen we eerder dat we het “juist” niet zijn;
 het is eerder een bewijs
 dat we moeite hebben met die tekortkoming in onszelf…

 16 maart 06-- 441
 De werkelijkheid van de ander
 ligt niet in datgene wat hij jou openbaart,
 doch in datgene wat hij jou niet openbaren kan.
 Wanneer je hem derhalve wil verstaan,
 luister dan niet naar datgene wat hij zegt,
 doch veeleer naar datgene wat hij verzwijgt…
        Kahil Gibran
 vandaag wil ik “luisteren voorbij de woorden”…
 vandaag durf ik het een kans geven
 om het onverwoordbare te horen…
 vandaag wil ik een poging doen
 om vanuit mijn diepste essentie te luisteren en te spreken…
 mijn ware kern of ware natuur of Goddelijke essentie
 luistert noch met woorden, noch met gedachten…
 luisteren via woorden of gedachten geeft ons houvast…
 hier kunnen we nog maar eens ontdekken hoe gehecht we zijn…
 we hebben woorden nodig om ons vast te klampen,
 of non-verbale communicatie om ons vast te klampen…
 een persoon in coma daar kunnen we niet meer mee communiceren,
 we hebben niets om ons aan vast te klampen,
 we hebben verbale of non-verbale dingen nodig
 om te kunnen interpreteren en onszelf te verliezen…
 …
 durf ik vandaag “luisteren voorbij de woorden” ?…
 “luisteren voorbij de woorden” is niet zoiets als “tussen de regels lezen”…
 “luisteren voorbij de woorden” is van een andere dimensie…
 het heeft niets meer met woorden of conventies ( zoals woorden ) te maken…
 het gaat voorbij alle “willen begrijpen”, “niet begrijpen”,
 “begrepen willen worden”, “anderen moeten begrijpen”,
 “niet kunnen begrijpen”, enz…
 het is gewoon zijn…

 15 maart 06-- 440
 Stop ermee
 om na te denken over de toekomst…
 elke behoefte om na te denken
 over een ogenblik hierna
 is een vorm van gehechtheid aan het verleden…
 elke behoefte om na te denken
 over de toekomst
 is een gehechtheid aan angst…
 laten we daar vandaag eens heel bewust bij stil staan…

 14 maart 06-- 439
Onze fundamentele angst
 is angst om de controle te verliezen…
 het ego speelt virtuoos in
 op onze fundamentele angst om controle te verliezen
 en op onze angst voor het onbekende…
 misschien zeggen we wel tegen onszelf:
 “Ik zou mijn ego echt moeten loslaten, ik lijd eronder”…
 maar…
 kort na deze overweging worden we echter overvallen door angst:
 “maar als ik dat doe, wat gaat er dan met mij gebeuren?”…
 met een vleugje sarcasme zal het ego instemmen:
 “Ik weet dat ik soms onuitstaanbaar ben,
 en geloof mij, ik begrijp dat je wilt dat ik wegga.
 Maar…wil je dat wel echt ?
 Wat zal er dan met jou gebeuren, als ik wegga?
 Wie zal er voor je zorgen?
 Wie zal je beschermen en verzorgen zoals ik dat al die jaren heb gedaan?”…
 zelfs als we al die leugens van het ego doorzien,
 zijn we te bang om het op te geven;
 want zonder kennis van de ware natuur van onze geest,
 of van onze ware identiteit,
 hebben we eenvoudig geen alternatief…
 telkens weer zwichten we voor de eisen van het ego,
 met dezelfde treurige zelfhaat die een alcoholicus voelt
 als hij weer naar de drank reikt
 waarvan hij weet dat die hem vernietigt,
 of een verslaafde die naar de drugs grijpt
 waarvan hij weet dat deze hem na een korte roes leeg en wanhopig achterlaten…

 13 maart 06-- 438
Het uitschakelen van woede
 is één van de voornaamste doelstellingen
 van de bodhisattva…
       uit het boek “Het Hartjuweel van de Verlichte Meesters” blz 151
       door Dilgo Khyentse Rinpochee
 een bodhisattva is een wezen
 dat verkiest om als mens of dier te incarneren
 met als enige doel om zich compleet ten dienste te stellen
 van de bevrijding van alle levende wezens…
  wanneer we de idee:
 “ik wens dat alle levende wezens moge bevrijd worden”
 heel de dag in ons hart meedragen en
 heel de dag door naar alle mensen en situaties uitstralen,
 stappen we in de voetstappen van de bodhisattva…
 laten we oefenen en gemotiveerd zijn
 om die gedachte heel de dag te herhalen
 vooral op die momenten
 dat we met mensen en situaties geconfronteerd worden
 die gedachten bij ons oproepen zoals:
 “dit is een vervelend persoon”
 “dit is een droevige geschiedenis”
 “dit wil ik niet meer meemaken”
 “dit is een kil persoon”
 “nu voel ik wrevel”, enz…
 iedere keer dat een dergelijke gedachte of gevoel opkomt,
 zou dit ons moeten aanmoedigen en uitnodigen
 om de bodhisattva gedachte uit te spreken vanuit ons hart…
 “ik wens dat alle levende wezens moge bevrijd worden”
 laten we geduld en verdraagzaamheid oefenen…
 de subtiele sprankeltjes irritatie en woede
 die nog in ons bewustzijn aanwezig zijn,
 worden op die manier getransformeerd in mededogen…
 het uitschakelen ( zonder te verdringen ) van irritatie en woede
 zou onze voornaamste doelstelling moeten zijn…
 mensen en situatie die ons ergeren, zijn onze grootste leraars…

 10 maart 06-- 437
 In plaats van zogenaamde vijanden te haten,
 moet het echte mikpunt van je haat
 de haat zelf zijn…
       uit het boek “Het Hartjuweel van de Verlichte Meesters” blz 151
       door Dilgo Khyentse Rinpochee
 laten we proberen
 om ons stap per stap
 iedere keer bewust te worden
 wanneer we enige ergernis, frustratie of iets dergelijks voelen…
 laten we proberen
 om iedere keer daar eventjes bewust stil bij te staan
 en onszelf een halt toe te roepen…
 laten we proberen
 om regelmatig te mediteren
 op de gedachte
 dat ergernis, frustratie en dergelijke
 ons dieper in de miserie houden
 in plaats van er ons uit te bevrijden…
 laten we proberen
 om stap per stap in te zien
 dat we onszelf en anderen pijn doen
 iedere keer dat we meegaan met enige ergernis…
 laten we toelating geven aan onszelf,
 in plaats van dat stuk in onszelf verder te verdoven,
 dat onze motivatie mag groeien
 om in te zien
 dat er geen vijanden buiten ons te vinden zijn…
 de enige vijanden die er bestaan
 en die we ten allen tijde moeten bestrijden
 --echter niet door ze te verdringen of te verdoven--
 zijn alle gedachten en gevoelens,
 van heel klein tot heel groot,
 die aan leiding tot enige innerlijke onrust…
 het echte mikpunt van haat
 is de haat zelf…

 9 maart 06-- 436
Loslaten is onszelf bevrijden van een last…
 we hebben veel op onze schouders genomen…
 en dat belemmert ons heel erg bij het verder gaan…
 we hebben zoveel verwachtingen…
 van het leven verwachten we dat het ons goed zal gaan,
 dat we gezond blijven,
 dat ernstige tegenslagen ons gespaard blijven
 en dat alles in vreugde en harmonie mag verlopen…
 van onszelf verwachten we dat we zullen slagen,
 bemind worden en een boeiend leven zullen leiden…
 …
 hoop is hetzelfde als verwachting…
 er is zoveel dat we hopen en verwachten,
 maar al dat verwachten wordt last en beperking…
 wanneer we verwachten dat de ander ons begrijpt,
 --en laten we heel eerlijk zijn--
 dan eisen we en
 zetten we de ander erg onder druk…
 --en laten we heel eerlijk zijn--
 verwachten we niet heel veel van anderen:
 verwachten dat de ander mij zal troosten,
 verwachten dat de ander mij gelukkig zal maken,
 verwachten dat de ander zal reageren zoals ik dat verlang,
 verwachten dat de ander mij begrijpt, enz…
 wat een zware druk leggen we op de schouders van die ander…
 we hebben waarschijnlijk naar onszelf
 een nog veel langer lijstje van verwachtingen…
 …
 het loslaten van verwachtingen is het laatste wat we willen
 want wat zal er van ons overblijven
 wanneer we zonder hoop en verwachtingen verder moeten ?…
 we bedriegen liever onszelf;
 we doen liever onszelf steeds opnieuw pijn;
 we slepen ons liever verder in de oude gekende patronen,
 we nestelen ons liever dieper in het hulpeloze slachtoffergevoel…
 wat zal er van mij overblijven
 wanneer ik stop met al dat hopen en verwachten ? …
 loslaten van verwachtingen
 is het verleden loslaten
 en de toekomst loslaten…
 loslaten is mezelf bevrijden van een last…

 8 maart 06-- 435
De weg is niet in de hemel…
 de weg is in het hart…
 kijk naar binnen…
 merk op hoeveel jaloezie, hoeveel boosheid,
 hoeveel lustvolle verlangens daar zitten…
 merk ze alleen maar op…
 dat is de grootste bijdrage van Boeddha,
 dat hij heeft gezegd
 en zonder twijfel heeft bewezen
 omdat het duizenden mensen heeft doen ontwaken,
 dat een diepe observatie
 van dingen die ons dwars zitten,
 voldoende is…
 we hoeven niets anders te doen
 en we hoeven er niets mee te doen…
 we hoeven er ons alleen
 met liefdevolle aandacht bewust van te worden
 en ze lossen op…
 de dingen die ons dwars zitten,
 zullen op die manier vanzelf verdwijnen…
 ze verdwijnen zoals de duisternis verdwijnt
 als we licht in de kamer brengen…
 dan zullen we zien dat alles komt en gaat…
 alles komt en vloeit voorbij…
 het leven is een stroom…

 7 maart 06-- 434
 Ik kan niets ervaren zoals het is,
 omdat ik
 over alles wat zich in mijn leven voordoet
 een mening heb…
 kan ik de dingen in mijn leven gewoon aanvaarden zoals ze zijn ? …
 kan ik de dingen aanvaarden
 zoals ze in het hier en nu gebeuren ?…
 …
 eerlijk gezegd
 we zoeken voortdurend wegen
 om de werkelijkheid zoals die zich aan ons voordoet,
 niet te aanvaarden…
 …
 er komt iets op ons af
 en we denken dat het dat niet is wat we willen…
 later blijkt dat het precies ‘dat’ was wat er moest gebeuren,
 dat het niet anders kon…
 we kregen wat we gevraagd hadden
  maar we hebben het niet erkend…

 6 maart 06-- 433
 Als ik naar je kijk, zie ik je niet…
 dat wat ik zie, zijn mijn gedachten over jou…
 het is allemaal heel eenvoudig !…
 als ik naar je kijk, zie ik je niet…
 ik ‘kan’ je niet eens zien…
 dat wat ik zie, zijn…“mijn” gedachten over jou…
 dat ben jij dus niet, maar dat ben ik…
 …
 indien ik dus boos ben op jou,
 waar ben ik dan in feite boos op ?
 op mijn gedachten over jou…
 …
 “ik heb de indruk dat ik de ander niet begrijp”…
 omdat…wat ik van de ander hoor…mijn eigen interpretatie is,
 hoor ik dus mezelf…
 in feite begrijp ik dus mezelf niet i.p.v. de ander die mij niet begrijpt…
 …
 “ik heb de indruk dat de ander mij niet begrijpt”…
 ook dit is weer een interpretatie van mezelf…
 ik zie, hoor en voel steeds mezelf…
 in feite begrijp ik dus weer mezelf niet…
 en wat de ander doet, mij begrijpen of niet,
 dat is mijn zaak niet…
 …
 alle ideeën en gedachten
 die we over anderen hebben,
 zijn dus gedachten over onszelf…
 …
 altijd en overal
 krijg ik mijn eigen gedachten in allerlei vormen teruggespiegeld…
 …
 als er mij iemand uitscheld,
 verneem ik wat er in de ander omgaat…
 laten we mild zijn voor anderen en voor onszelf…

 3 maart 06-- 432
 Wat je ook ziet, proeft, ruikt, hoort of voelt,
 bedenk
 dat het als een heldere regenboog aan de hemel is,
 betoverend voor het oog,
 maar vluchtig en denkbeeldig,
 ongrijpbaar en leeg van elk tastbaar bestaan…
        uit het boek “Het Hartjuweel van de Verlichte Meesters” blz 147
        door Dilgo Khyentse Rinpochee
 wanneer we stoppen met het maken van onderscheid
 tussen leuke en onaangename dingen en mensen
 en ze laten voor wat ze zijn
 zal het aapje, de geest, noch euforisch noch ontgoocheld zijn,
 want
 “niets is zoals het lijkt”…
 “we vergissen ons steeds opnieuw”…
 …
 “we vergissen ons steeds opnieuw”…
 indien we ons vastklampen
 aan zintuiglijke waarnemingen…
 …
 “we vergissen ons steeds opnieuw”…
 indien we koppig verder doen
 met invullen
 van hoe de dingen ieder moment moeten lopen,
 van hoe mensen moeten reageren,
 van wat geluk voor anderen betekent,
 van wat me niet had mogen overkomen
 ondanks dat het me reeds is overkomen…
 …
 “we vergissen ons steeds opnieuw”…
 zolang ik onweerstaanbaar verder doe
 met mezelf er van langs te geven
 met hoe verkeerd ik steeds bezig ben,
 zonder te zien welke kleine stapjes ik vooruit zet…
 …
 we zullen blijven afzien van irritatie, frustratie en pijn
 indien we niet in alles
 de vergankelijkheid van een regenboog kunnen zien,
 indien we niet in alles
 de ongrijpbaarheid van een regenboog kunnen zien,
 en indien we niet in alles
 kunnen zien dat de regenboog leeg is van etiketten zoals mooi en lelijk…

 2 maart 06-- 431
Het is beter om chang ( tibetaans bier ) te drinken
 met een hart vol goede intenties,
 dan op pelgrimtocht te gaan
 met een hart vol negatieve intenties
      ( tibetaans gezegde )
 met dit gezegde bedoeld men in feite dat
 niets a-priori “goed”
 en niets a-priori “fout” is…
 dit gezegde nodigt ons in wezen uit
 om in ons denken, spreken en handelen in de eerste plaats
 een juiste motivatie en intentie te ontwikkelen…
 het is natuurlijk geraadzamer om weinig alcohol te drinken…
 het is natuurlijk de bedoeling om ons niet meer
 kwaad te maken maar om ons te beheersen…
 natuurlijk is het in principe fout om te stelen…
 in het boeddhisme stelt men dat niets a-priori “goed”
 en niets a-priori “fout” is…
 het is de intentie waarmee
 we spreken, luisteren, denken en handelen
 die we moeten verdiepen en onderzoeken…
 …
 niets is a-priori “fout”…
 alhoewel stelen in principe “fout” blijft,
 is het “goed” om eten te stelen
 indien je kinderen bijna sterven van de honger…
 …
 niets is a-priori “goed”…
 indien we tijdens een meditatie of gebedsdienst
 ons constant zitten te ergeren,
 of zelfs geen poging wagen om
 onze ergernis stop te zetten,
 kunnen we beter thuis blijven…
 onderricht volgen
 zonder de intentie ons ervoor open te stellen
 is gewoon tijdverlies…
 onderricht volgen
 met de intentie de leraar belachelijk te maken
 zal voor jezelf weinig vruchten dragen;
 voor de leraar is het een kans om mededogen te oefenen…

 1 maart 06-- 430
Alledaagse conversatie,
 die fundamenteel de uiting van gehechtheid en haat is,
 zal er alleen maar voor zorgen
 dat het wiel van misleiding sneller en sneller zal draaien...
 De recitatie van de mantra
 zal evenwel je geest beschermen
 en je leiden naar
 de verwezenlijking van de ware aard van wijsheid van spraak…
          uit het boek “Het Hartjuweel van de Verlichte Meesters” blz 144
         door Dilgo Khyentse Rinpochee
 een slecht verstaander zal deze uitspraak van Dilgo Khyentse
 interpreteren alsof we niet meer mogen praten…
 dit is het niet…
 Dilgo Khyentse nodigt ons echter uit om alertheid te oefenen
 om te stoppen met “alledaagse” conversatie,
 hiermee word zinloos gepraat, geroddel en discussie bedoeld
 dat meestal bewust of onbewust te maken heeft met
 hebzucht, trots, gehechtheid, egoïsme, mezelf bewijzen, enz…
 meditatie is een ideale oefentijd om aandacht en alertheid te oefenen…
 alle tijd tussen de meditatie-sessies
 zouden we moeten gemotiveerd zijn om
 alle gepraat, met onszelf en anderen,
 waar hebzucht, gehechtheid, trots, jaloezie en onwetendheid
 mee gemoeid is, kordaat de pas af te snijden…
 laten we vastberaden alertheid oefenen
 om alledaags zinloos geklets stop te zetten
 en
 laten we in plaats daarvan
 in stilte of luidop een mantra reciteren…
 een mantra is geen magische toverformule…
 een mantra brengt evenwicht tussen lichaam en geest…
 “man” betekent de kern van de geest
 “tra” betekent transformatie die de subtiele energie
 van de verlichte geest aanwakkert…
 het is de taal van het pure bewustzijn…
 door een mantra te zeggen of te zingen,
 vindt onze geest, onze ziel, een rustpunt in zichzelf,
 te midden van geweld en chaos…
 het ritme en de klanken van deze kernlettergrepen
 voeren ons niet alleen ver voorbij conceptuele constructies en projecties,
 maar ook voorbij de gewone spreektaal…
 een mantra roept het onverwoestbare open bewustzijn op…
 de energie die vrijkomt,
 maakt alle spanningen en knopen los
 die door emoties veroorzaakt zijn
 in lichaam, spraak en geest…
 een mantra dringt door tot daar waar gedachten en woorden
 geen toegang meer hebben,
 tot daar waar alleen de stilte nog spreekt…

  28 februari 06-- 429
 Verschijnselen worden
  noch bedorven
  door het idee van onzuiverheid,
  noch verbeterd
  door het idee van zuiverheid…
  de ware aard is gewoon altijd zichzelf…
         uit het boek “Het Hartjuweel van de Verlichte Meesters” blz 142
         door Dilgo Khyentse Rinpochee
  het is mogelijk om
  alle dingen in hun ware puurheid te zien…
  het is mogelijk om
  steeds bij alle mensen hun ware essentie te zien…
  het is mogelijk om
  alle geluiden en klanken als helende mantra’s te horen…
  het is mogelijk om
  in alle mensen hun Boeddha-essentie te zien…
  …
  alle verschijnselen die we vanuit helderheid,
  vanuit onze Boeddha-essentie, waarnemen,
  zijn niet versluierd met etiketten, oordelen of interpretaties;
  de ware aard is gewoon zichzelf…
  verschijnselen kunnen we niet bederven
  door er etiketten op te plakken,
  omdat hun ware aard, hun puurheid, hun helderheid,
  onaantastbaar blijft; onverwoestbaar als diamant…
  vandaar dat het vajra (= diamant ) yana (= weg )
  ons wil trainen om de onaantastbare Boeddha-natuur te zien
  in alle mensen, dingen en verschijnselen…
  …
  niets wordt verbeterd door het te overgieten
  met een saus van zuiverheid, licht en liefde,
  ( wat vele zogenaamde spirituele scholen pogen te doen )…
  niets wordt aangetast door het te bekogelen met oordelen en interpretaties…
  de ware aard van de dingen is gewoon altijd zichzelf…

  21 februari 06-- 428
  Goed en slecht, zuiver en onzuiver
  verliezen hun onweerstaanbare aroma
  en versmelten tot één smaak…
        uit het boek “Het Hartjuweel van de Verlichte Meesters” blz 136
        door Dilgo Khyentse Rinpochee
  zolang we nog verward op zoek gaan
  naar leuke mensen en dingen
  en alles op alles proberen te zetten
  om de minder leuke dingen en mensen uit de weg te gaan,
  zullen we natuurlijk
  verschillende karakters van mensen opmerken
  en zullen we
  verschillende smaken als mooi-lelijk, zuiver-onzuiver tegenkomen…
  …
  indien we van alle dingen, mensen en situaties
  alleen maar zeggen dat ze “zijn”,
  hebben de dingen alleen nog de ene smaak van “zijn”…
  voor het ego dat gehecht is aan leuke en pijnlijke dingen,
  lijkt de wereld van “zijn” heel saai en als bevroren,
  het ego houdt immers van afzien, pijn en lijden…
  …
  indien we onze gehechtheid aan de wereld van de dualiteit opgeven
  lossen alle schijnbare dualiteiten op
  en rusten alle dingen
  in hun ware aard van “zijn”
  en
  spreken we vanuit “zijn”,
  luisteren we vanuit “zijn”,
  handelen we vanuit “zijn”
  en leven we vanuit “zijn”…

  20 februari 06-- 427
  Terwijl een Boeddha de hel als een paradijs ziet,
  zien misleide wezens een paradijs als een hel…
        uit het boek “Het Hartjuweel van de Verlichte Meesters” blz 136
        door Dilgo Khyentse Rinpochee
  onze waarnemingen worden gekleurd door onze misleidingen…
 …
 hoe we dingen zien,
 wordt bepaald door welke soort gekleurde bril we ernaar kijken…
 hoe we dingen horen,
 wordt bepaald doorheen welk oorapparaat we ernaar luisteren…
 hoe de dingen proeven,
 wordt bepaald door de toestand van de smaakpapillen waarmee we proeven…
 …
 de rugzak die we allemaal meedragen
 is vooral gevuld met pijnlijke en negatieve ervaringen
 ( de mooie ervaringen hebben we eerder verstopt of geminimaliseerd )
 die we als het ware omgezet hebben in duizenden verschillende gekleurde brillen…
 wanneer we naar iets kijken,
 hebben we veelal de gewoonte om heel snel
 zo een gekleurde bril uit onze denkbeeldige rugzak te halen…
 wanneer we er bijvoorbeeld een vreemd persoon naar ons glimlacht,
 zet er iemand de bril op van wantrouwen
 en de reactie is: “die is niet te vertrouwen”;
 bij iemand anders komt er een pijnlijk gevoel van bedrog naar voor
 en met die bril is de reactie: “die wil mij versieren”;
 nog iemand anders kan de glimlach zelfs niet zien
 omdat die persoon in een diepe wrok verzonken zit…
 …
 wanneer we ( onze geest, onze gedachtewereld ) vervult zijn van wrevel en ergernis
 zullen we ons door alles en iedereen geërgerd voelen,
 de hele wereld lijkt wel een hel…
 in feite is er niets buiten ons dat ons ergernis bezorgd,
 het zijn de verwarringen in onze gedachten en gevoelens
 die we op de dingen, ervaringen en uitspraken projecteren…
 wanneer onze geest daarentegen vervult is van vrede en rust
 kunnen we op dit moment door niets of niemand geërgerd worden,
 we ervaren de wereld als zuiver en puur…
 …
 een Boeddha
 kan, wat wij een drukke stad noemen
 als vredig ervaren;
 kan, wat wij een chaotische rommel noemen,
 zal hij de dingen gewoon zien zoals ze zijn…
 hij kan, wat wij een hel noemen, zien als een paradijs,
 als hij tenminste de bril van “paradijs” opzet…

 18 februari 06-- 426
Hoe kunnen we geduld en verdraagzaamheid oefenen ?…
 bedenk de grote verdiensten die we hierdoor verwerven…
 laten we ons bewust worden
 dat er heel veel voordelen zijn
 aan het beoefenen van geduld en verdraagzaamheid…
 indien iemand geduldig en verdraagzaam is,
 betekent dit automatisch dat alle mensen rondom hem/haar
 veiliger en gelukkiger zullen zijn
 omdat deze persoon hen geen kwaad zal doen…
 laten we ons ook herinneren
 dat alle Boeddha’s in het verleden
 de verlichting bereikten
 omdat ze oneindig geduld en verdraagzaamheid oefenden…
 laten we proberen inzien dat
 indien we ook oneindig geduld en verdraagzaamheid oefenen
 dat we ook de verlichting zullen bereiken
 en eenmaal we de verlichting bereikt hebben,
 kunnen we andere wezens helpen om hetzelfde te doen…
 laten we ons langs deze weg bewust worden
 van de kracht en de verdiensten
 die geduld en verdraagzaamheid ons schenken
 waardoor we ze met steeds meer enthousiasme kunnen oefenen....

 17 februari 06-- 425
 Hoe kunnen we geduld en verdraagzaamheid oefenen ?…
 bedenk dat vijanden in feite mensen zijn
 die ons een dienst bewijzen,
 die ons in feite een cadeau doen…
 een andere manier om geduld en verdraagzaamheid te oefenen is
 ons realiseren dat de vijand ons in feite helpt en ons dienstbaar is…
 dit kunnen op het eerste zicht natuurlijk niet geloven…
 normaal menselijk gezien zijn we overtuigd
 dat mensen die ons irriteren en pijn doen
 dat zij de oorzaak zijn van al onze problemen…
 maar wanneer we hierover eenmaal helder en eerlijk durven nadenken,
 kunnen we inzien dat onze vijand ons in feite helpt…
 de oorzaak van al onze problemen en van al onze pijn
 ligt in onze vroegere vergissingen
 die we vanuit onwetendheid hebben begaan
 en, opgelet, er is hier echter geen sprake van schuld !!!!…
 het is de bedoeling dat we stap per stap stoppen
 met het maken van vergissingen en
 dat we alle vroegere vergissingen stap per stap uitzuiveren…
 we kunnen ons uitzuiveren van onze vergissingen
 door het tegenovergestelde,
 dat als tegengif werkzaam is en stap per stap zullen
 onze onzuivere, door verwarring beladen acties, geëlimineerd worden…
 indien we ons kwaad maken creëren we nog meer problemen en nog meer lijden;
 geduld en verdraagzaamheid zal ons daarentegen helpen
 om alle pijnlijke effecten van onze vroegere kwaaie buien op te lossen;
 we zullen verdiensten verzamelen die ons zullen bevrijden…
 in die zin zijn vijanden mensen die ons een dienst bewijzen,
 die ons een cadeau doen,
 ze helpen ons om geduld en verdraagzaamheid te ontwikkelen;
 zonder dergelijke vrienden kunnen we niet oefenen en groeien…
 …
 dus dankzij onze vijanden ontwikkelen we geduld en verdraagzaamheid
 wat zal generen in verdiensten
 die nodig zijn om
 onze negatieve acties i.v.m. kwaadheid en allerlei irritaties uit te zuiveren.

 16 februari 06-- 424
 Hoe kunnen we geduld en verdraagzaamheid oefenen ?…
 bedenk dat alle kwaad en pijn die we ervaren
 dat dit een vergissing is van onze eigen geest…
 nog een andere manier om geduld en verdraagzaamheid te oefenen
 is ons realiseren dat iedere pijn ( fysiek, emotioneel, psychisch, e.a. )
 die we ervaren dat dit een vergissing is van onze eigen geest…
 wanneer er ons iemand pijn doet,
 ligt de ware reden in de eerste plaats
 bij onze geest die een grote vergissing begaat…
 wanneer mijn geest naar mijn lichaam kijkt en beweert:
 “dit is mijn lichaam, dat ben ik”
 “dit zijn mijn gevoelens, dat ben ik”,
 identificeert mijn geest zich
 met dat minderwaardig, kwetsbaar lichaam en met al die gevoelens…
 in plaats van mijn onverwoestbare Boeddha-kern
 in beschouwing te nemen, dat noch gekwetst noch pijn kan gedaan worden,
 laat mijn verwarde geest zich misleiden
 om mijn kwetsbare lichaam in beschouwing te nemen…
 dus, indien er ons iemand pijn doet,
 hebben we pijn en maken we ons kwaad op die persoon,
 in feite zouden we ons moeten realiseren
 dat dit niet de schuld is van de vijand,
 maar dat het eerder onze geest is die in de eerste plaats
 een grote vergissing begaat
 door dat overgevoelige fysieke en emotionele lichaam
 te beschouwen dat alle pijn voelt…
 laten we hierop mediteren om dit inzicht diep te integreren
 om aldus steeds beter verdraagzaamheid en geduld te kunnen oefenen…

 15 februari 06-- 423
 Hoe kunnen we geduld en verdraagzaamheid oefenen ?…
 bedenk dat het onrecht dat je word/werd aangedaan
 dat dit het gevolg is van je eigen karma…
 een andere manier om geduld en verdraagzaamheid te oefenen,
 is ons realiseren dat alles wat ons overkomt,
 zowel alle kwaad dat we als kwaad interpreteren
 als alle geluk dat we als geluk interpreteren,
 dat dit het resultaat is van onze vroegere ervaringen…
 in het algemeen komt het geluk dat we nu ervaren
 door al het goede dat we in het verleden hebben gedaan;
 alle deugdzame acties die door een zuivere motivatie weren geïnspireerd…
 welke negatieve acties we ook hebben verricht,
 geïnspireerd door een negatieve motivatie,
 ze zijn de oorzaak van ons lijden…
 het “lijkt” alsof we nu lijden door toedoen van
 onze vijanden ( vervelende, agressieve, kille, irritante, e.a. mensen ),
 maar in feite is dit het resultaat
 van onze eigen vroegere negatieve acties…
 we zouden moeten begrijpen dat onze problemen
 niet toe te schrijven zijn aan onze vijanden
 maar eerder aan onze vroegere negatieve activiteiten…
 indien we het op deze manier gaan bekijken,
 realiseren we ons dat we geen reden hebben
 om kwaad te zijn op anderen
 omdat ze ons pijn doen of pijn gedaan hebben,
 omdat de werkelijke reden bij onze eigen vroegere negatieve acties ligt…
 laten we met dit inzicht in gedachten
 verdraagzaamheid en geduld oefenen.

 14 februari 06-- 422
De gewone geest is net zo grillig als een rusteloze aap,
 onmiddellijk gelukkig als we hem een hapje geven
 en plotseling woedend als we stok naar hem opheffen…
            uit het boek “Het Hartjuweel van de Verlichte Meesters” blz 126
            door Dilgo Khyentse Rinpochee
 in het boeddhisme vergelijkt men de geest
 met een aapje dat rondspringt;
 een beeld dat we allemaal herkennen…
 onze gedachten en gevoelens springen heel de dag
 van de hak op de tak,
 zonder dat we er enige invloed “lijken” op te hebben…
 het aapje bepaalt ons doen en laten,
 zolang dat we er ons niet bewust van zijn
 dat het mogelijk is om dat aapje vriendelijk bij de hand te nemen…
 dat is wat er precies tijdens meditatie gebeurt:
 het aapje zijn sprongen gade slaan
 en door de sprongen te laten zijn voor wat ze zijn,
 komt het aapje vanzelf tot rust…
 …
 we kunnen er bewust voor kiezen
 om onze dag niet meer te laten leiden
 door de gekke sprongen van dat aapje…
 we kunnen leren om onze geest te temmen…
 het temmen van de geest is dan ook
 één van de hoofddoelstellingen van het boeddhisme…
 we kunnen leren het aapje vriendelijk bij de hand te nemen,
 hierdoor worden we niet meer misleid
 door allerlei gedachten en gevoelens…
 dit betekent echter niet dat het de bedoeling is
 om geen gedachten en gevoelens meer te hebben…neen…
 de bedoeling is dat we er niet meer door overmeesterd worden,
 dat we ze laten komen en gaan,
 als wolken aan de hemel…
 …
 maar kunnen we stap per stap leren
 om voor innerlijke vrede en geluk te kiezen
 wat er ook buiten ons gebeurt…

 6 februari 06-- 421
Hoe kunnen we geduld en verdraagzaamheid oefenen ?…
 bedenk dat degene die je kwaad doet
 dat hij/zij op dit moment niet vrij is…
 ….
 veronderstel eens dat er je iemand pijn doet,
 dan heeft die persoon ( op dat moment )
 alle controle over zichzelf verloren
 en is hij/zij in de macht van kwaadheid, irritatie, angst of iets dergelijks…
 de reden waarom de ander mij pijn doet is
 omdat hij op dit moment de boosheid niet kan stoppen
 die hem/haar agressief of irritant maakt…
 de reden waarom de ander mij pijn doet,
 komt dus niet door die persoon zelf
 maar door de kwaadheid en de angst waar die persoon
 op dat moment in gevangen zit of door gecontroleerd wordt…
 mijn echte vijand op dit moment
 is niet “die persoon” maar “de kwaadheid”…
 wat er moet verwijderd worden,
 is iedere vorm van kwaadheid, in onszelf, in anderen,
 waar ook, wanneer ook…
 …
 de enige goeie manier om te reageren wanneer iemand
 mij kwaad berokkent is,
 begrijpen dat de bron het kwaad de kwaadheid zelf is
 en niet de persoon…
 op deze manier kunnen we beseffen
 dat “kwaadheid” de bron van alle lijden en van alle problemen is
 en dat we zouden moeten gemotiveerd en gedreven zijn
 om de kwaadheid zelf te elimineren…
 indien we hierop mediteren
 en dit inzicht steeds dieper in ons laten integreren,
 zullen we wanneer iemand ons uitscheld of irritant reageert,
 ontspannen blijven en
 steeds meer geduld en verdraagzaamheid ontwikkelen…
 …
 bedenk steeds opnieuw
 dat degene die je kwaad doet
 dat hij/zij op dit moment niet vrij is…

 3 februari 06-- 420
Als dharma-beoefenaar
 zou onze grootste vrees moeten bestaan uit:
 dat onze beoefening zou uitsterven
 en dat we op die manier ons leven verspillen…
       uit het boek “Het Hartjuweel van de Verlichte Meesters” blz 124
       door Dilgo Khyentse Rinpochee
 we worden heel de dag geconfronteerd met allerlei angsten
 in verband met onze kinderen:
 “ben ik wel een goeie vader/moeder?”
 “zullen ze wel hun weg vinden?”
 in verband met onze relaties:
 “ben ik wel een goeie partner?”
 “vinden mijn vrienden mij wel tof?”
 in verband met het verkeer
 “iedere dag dodelijke ongelukken !”
 in verband met ons werk
  “als ik teveel werk, leef ik dan wel?”
 “als ik geen werk heb, val ik in een zwart gat”
 in verband met geld:
 “zal ik wel genoeg hebben?”
 in verband met rechtvaardigheid:
 “waarom lopen de dingen niet zoals ik het wil?”
 al onze frustraties, irritaties en ontgoochelingen
 zijn geworteld in angsten…
 de Tibetaanse meester Dilgo Khyentse zegt dat
 al deze angsten bijkomstig, maar niet onbelangrijk, zijn
 omdat ze met de gehechtheid aan het “ik” te maken hebben…
 de enige angst die gegrond en terecht is,
 zou onze vrees moeten zijn om lui te worden
 dat onze spirituele beoefening zou uitsterven
 en dat we op die manier ons leven verspillen…
 …
 we verspillen ons leven indien we
 alleen leuke dingen najagen
 en de vervelende dingen niet verwelkomen…
 …
 we verspillen ons leven indien we
 lof, goedkeuring en bedankingen verwachten en
 kritiek uit de weg gaan i.p.v.die als een groeikans te zien…

 we verspillen ons leven indien we
 winst najagen en ons krampachtig hechten
 i.p.v. de hoogste les van vergankelijkheid te integreren
 door stap per stap met verlies om te gaan…
 …
 we verspillen ons leven indien we
 ellende en lijden verwensen
 i.p.v. ze te zien als de grootst mogelijke uitdaging:
 “mededogen en wijsheid ontwikkelen”
 ten dienste van de bevrijding van alle levende wezens…

 31 januari 06-- 419
 Je hart op de juiste plaats hebben
 betekent dat je voortdurend bedenkt
 hoe heerlijk het zou zijn
 als mensen vrij zouden kunnen zijn van hun lijden,
 en konden genieten van geluk…
           uit het boek “Het Hartjuweel van de Verlichte Meesters” blz 120
           door Dilgo Khyentse Rinpochee
 ons hart op de juiste plaats dragen
 dat willen we toch allemaal…
 maar, hoe doen we dat?
 wat betekent dat ?
 en hoe begin ik daarmee ?
 hoe breng ik dat in praktijk ?
 het boeddhistische antwoord hierop is klaar en duidelijk…
 het gaat erom
 om in al onze handelingen, uitspraken en gedachten
 voortdurend de hoogste intentie en motivatie uit te dragen:
 “dat alle levende wezens moge bevrijd worden uit pijn en lijden”…
 en we kunnen nooit genoeg doordrongen zijn van die zuivere motivatie…
 indien we er niet ten volle van doordrongen zijn
 zal het uitvoeren van rituelen
 en het zeggen van gebeden
 alle fundamenten missen en hebben ze weinig zin…
 …
 wanneer zijn we bevrijd van lijden ?
 wanneer genieten we van geluk ?
 indien ik de minste, hoe miniem ook, innerlijke spanning ervaar,
 is er spraken van lijden op dat moment,
 en ben ik dus nog niet bevrijd van lijden…
 …
 laten we ieder moment
 tegen ieder mens of wezen dat in onze gedachten komt
 of dat we in levende lijve tegenkomen,
 uitspreken vanuit de warmte van ons hart:
 “dat je mag stoppen met jezelf pijn te doen”…
 “dat je mag bevrijd worden van
 irritatie, haat, trots, hebberigheid, gehechtheid, jaloezie en onwetendheid”…
 “dat je mag bevrijd worden van alle vormen van pijn en lijden”…
 “ik wens je van ganser harte waar innerlijk geluk”…
 …
 vrienden,
 iedere keer dat we die gedachten uitspreken
 dragen we een steentje bij
 aan de bevrijding van de wereld en de kosmos…

 30 januari 06-- 418
 Er bestaat geen betere manier om met vijanden
 ( vervelende, irritante, botte, kille, e.a. mensen ) om te gaan
 dan diepe liefde voor hen te voelen…
        uit het boek “Het Hartjuweel van de Verlichte Meesters” blz 119
        door Dilgo Khyentse Rinpochee
 de klassieke opvatting zegt
 dat we ons moeten afschermen voor irritante mensen,
 of dat we ze moeten uit de weg gaan
 of dat we ons moeten verweren en in de tegenaanval gaan
 als we bedreigd worden door aanvallende mensen…
 omdat ze met onze energie gaan lopen ( dat interpreten we alvast zo ),
 omdat ze ons niet respecteren ( dat interpreten we ook alvast zo )…
 zolang we deze verwarde projecties van onze geest geloven
 gaan we
 onze negatieve-angstige-ego-ik-ben-belangrijk gedachtepatronen bevestigen,
 in stand houden en versterken…
 de boeddhistische levenshouding nodigt ons daarentegen uit:
 1) om eerst en vooral bewust stil te staan
 bij onze oude angstige reactiepatronen
 van afschermen, wegvluchten, verdediging en aanval…
 2) om vervolgens met bewuste aandacht
 en met mildheid en mededogen
 naar onze angstige reactiepatronen te kijken…
 3) laten we vooral alert zijn
 om onszelf niet extra op de kop te slaan
 omdat we opnieuw in het oude reactiepatroon zijn getrapt…
 4) laten we vervolgens vanuit die warme mildheid voor onszelf,
 met mildheid en begrip ( geen af- noch goedkeuring )
 naar die vervelende, irritante, botte, kille, e.a. mensen kijken…
 5) indien we vanuit een dieper begrijpen van de leegte ontdekken
 dat “vervelend”, irritant”, “bot” en “kil”
 maar etiketten zijn,
 projecties van onze verwarde geest,
 6) zal het ons stap per stap lukken
 om onze irritatie te transformeren in wijsheid en mededogen…
 …
 er bestaat geen betere manier om
 met vervelende, irritante, botte, kille, e.a. mensen om te gaan
 dan diep mededogen voor hen te voelen…

 23 januari 06-- 417
 “Geest”,
 “geest bestaat niet”,
 “zijn uitdrukking is helderheid”…
         uit het boek “Het Hartjuweel van de Verlichte Meesters” blz 113
         door Dilgo Khyentse Rinpoche
 dit is een citaat uit de pranja-paramita…
 paramita’s zijn transcendente handelingen
 of handelingen die bevrijd zijn van alle vertroebelde emoties
 zoals gehechtheid, trots, irritatie, jaloezie en onwetendheid…
 deze paramita handelt over “gewaarzijn in wijsheid”…
 …
 dit citaat bestaat uit drie delen die
 de drie groepen onderrichtingen die Boeddha onderwees
 gecondenseerd weergeven…
 1) “Geest”
 de eerste reeks onderrichtingen van Boeddha handelden
 over de relatieve werkelijkheid…
 hierin wilde hij zijn toehoorders bewust maken
 van het afhankelijk bestaan van de verschijnselen…
 van het feit dat we dagelijks geconfronteerd worden
 met allerlei vormen van lijden, gaande van
 subtiele irritaties tot intense fysieke pijn…
 hij wilde zijn toehoorders bewust maken van het feit
 dat er een uitweg mogelijk is, dat geluk bereikbaar is…
 “geest” staat hier symbool
 voor de misleide of verduisterde geest,
 die ons van de ene misleide interpretatie
 naar de andere verleid…
 …
 2) “Geest bestaat niet”
 in de tweede reeks onderrichtingen onderwees Boeddha
 dat alle verschijnselen, inclusief de geest,
 leeg zijn van een intrinsiek bestaan…
 indien we na een diep ervaren in meditatie zelf ontdekt hebben
 dat de geest als een lege oneindige ruimte is
 waar gedachten en gevoelens, vanuit het niets,
 in verschijnen en als sneeuw voor de zon terug oplossen,
 kunnen gedachten en gevoelens
 ons niet langer voor de gek houden…
 Boeddha bracht in deze tweede reeks onderrichtingen
 inzicht dat relatieve en de absolute werkelijkheid
 tegelijk aanwezig zijn…
 enerzijds ervaren we pijnlijke gevoelens ( = relatieve werkelijkheid )
 anderzijds bestaan die gevoelens niet werkelijk,
 alleen onze heldere Boeddha-natuur is werkelijk ( = absolute werkelijkheid )
 …
 3) “zijn uitdrukking ( van de geest ) is helderheid”
 verwijst naar het heldere aspect van de geest…
 in de derde reeks onderrichtingen sprak Boeddha
 over onze ware essentie, onze Boeddha natuur
 die in iedereen zonder uitzondering aanwezig is…
 ieder van ons bezit een kern van kracht, wijsheid en mededogen
 die heldere kern hoeven we ons alleen te herinneren…
 deze derde reeks onderrichtingen handelden over
 het absolute niveau van de werkelijkheid,
 voorbij pijn en lijden…
 het uiteindelijke doel voor ieder van ons…

 20 januari 06-- 416
De zes lettergrepen
 van de mantra Om-Ma-Ni-Pee-Mee-Hoeng
 zijn de uitdrukking van de zes paramita’s
 van Chenrezig, de Boeddha van mededogen…
 en eenieder die de zeslettergrepige mantra reciteert,
 zal de zes paramita’s vervolmaken
 en alle karmische verduisteringen reinigen…
            uit het boek “Het Hartjuweel van de Verlichte Meesters” blz 111
            door Dilgo Khyentse Rinpoche
 de zeslettergrepige mantra Om-Ma-Ni-Pee-Mee-Hoeng
 heeft een bijzonder krachtige helende werking
 op zes verschillende niveaus of thema’s…
 in het boeddhisme spreekt men van de zes paramita’s
 of de zes transcendente handelingen
 die ons uit samsara (= iedere innerlijke ervaring
 van onvrede, irritatie, frustratie, ontgoocheling, enz…waar
 ieder van ons mee geconfronteerd wordt ) leiden…
 …
 1) de paramita van “vrijgevigheid” wordt een transcendente handeling
 indien er geen gehechtheid meer meespeelt…
 wanneer we geld geven zonder iets terug te verwachten,
 zelfs geen ‘dankjewel’…
 wanneer we warmte en genegenheid geven
 zonder enige bijgedachte als: “de ander zal mij leuk vinden”…
 …
 2) de paramita van “discipline of alertheid” wordt een transcendente handeling
 indien we verlangen en verwachten hebben overstegen…
 deze paramita wil ons uitnodigen om alertheid te ontwikkelen
 voor negatieve handelingen, gedachten en gevoelens…
 alertheid om dergelijke handelingen niet meer te stellen…
 alertheid om ons niet meer te laten leiden door negatieve gedachten en gevoelens…
 …
 3) de paramita “geduld of verdraagzaamheid” wordt een transcendente handeling
 indien er geen subtiele gevoelens van irritatie en woede meer meespelen…
 laten we verdraagzaamheid oefenen zodat we niet meer gestoord worden
 wanneer anderen ons bekritiseren of ons pijn doen…
 laten we verdraagzaamheid oefenen
 om met onze irritaties en problemen om te gaan…
 laten we geduld oefenen om de diepgang
 van de spirituele dharma-lessen te begrijpen,
 laten we stap per stap verder gaan…
 “haast je langzaam”…
 …
 4) de paramita “enthousiaste volharding” wordt een transcendente handeling
 indien ze onze motivatie verdiept en
 ons bevrijd van het-eeuwig-zoeken-van-uitvluchten en luiheid…
 laten we vastberadenheid ontwikkelen en geen uitvluchten meer zoeken…
 er is geen tijd te verliezen,
 we beschikken over een kostbaar menselijk bestaan,
 laten we de tijd die ons nog rest zinvol gebruiken
 en deze niet verprutsen aan aardse, materiële en samsarische dingen…
 …
 5) de paramita “meditatieve concentratie” wordt een transcendente activiteit
 in de mate dat we stap per stap leren onze geest temmen…
 het aapje ( = onze geest ) houd ons voor de gek, en
 bepaalt onze gedachten, gevoelens en handelingen…
 de bedoeling is dat wij meester zijn over onze geest en niet omgekeerd…
 …
 6) de paramita “gewaarzijn in wijsheid” wordt een transcendente houding
 indien we werkelijkheid van alle dag zuiver en puur waarnemen,
 zonder enige interpretatie,
 zonder enig etiket als mooi of lelijk, als leuk of vervelend…
 dit juist en wijs begrijpen zal ons bevrijden uit samsara
 en ons bij het ware eeuwigdurend geluk brengen…

 18 januari 06-- 415
Eenmaal we onze innerlijke vijand vernietigd hebben,
 zullen we geen externe vijanden meer vinden….
 velen onder ons hebben last van externe vijanden,
 zoals: het werk dat ons niet bevalt,
 relaties waar we moeite mee hebben,
 de kinderen die niet de gewenste resultaten behalen,
 onze baas die ons teveel stress bezorgd,
 het weer dat ons humeur bepaalt, enz…
 ….
 als we het idee ( het concept ) hebben van een vijand,
 zullen we een vijand zien….
 indien we het woord “vijand, met zijn betekenis”
 met een grote bordveger compleet uit onze gedachten wissen,
 zullen we zolang het concept uit onze geest uitgeveegd blijft,
 geen vijanden meer vinden, hoe hard we ook zoeken….
 maar we houden het niet lang vol om die gedachte uitgeveegd te laten,
 want nog geen seconde later horen we de maatschappij, onze vrienden,
 ons verleden, enz…zeggen dat er overal vijanden op de loer liggen….

 13 januari 06-- 414
 De geest is van nature vredig en content…
 het is oké om van een tas koffie te genieten…
 het is oké en het is noch spiritueel noch niet-spiritueel,
 om wijn te drinken en ervan te genieten,
 wat bepaalde zogenaamde spirituele leraars daar ook over zeggen…
 het is oké om plezier te hebben…
 het is oké om naar mooie muziek te luisteren…
 het is oké om een museum te bezoeken
 en om bepaalde werken “kunst” te noemen
 en van andere te zeggen “het trekt op niets”…
 …
 spirituele mensen, stellen zich de vraag
 hoe het komt dat we lijden…
 ze proberen om te gaan met irritaties en frustraties…
 niet-spirituele mensen blijven de oorzaak van hun irritaties
 en frustraties bij de ander en buiten zichzelf leggen…
 eenmaal we het inzicht verworven hebben ( niet dat het ons steeds lukt )
 dat mensen en dingen buiten ons alleen maar dankbare spiegels zijn
 die ons bij onze ongenezen stukken brengen,
 zijn we op het spirituele pad…
 een pad van zelfbevrijding
 waarbij onze motivatie steeds verder verdiept
 waardoor het pad uitgroeit
 tot een pad van bevrijding van alle levende wezens…
 …
 we stellen ons de vraag:
 “waarom lijden we, waarom voelen we ons geïrriteerd,
 niet begrepen, in de steek gelaten, enz…?”…
 dat betekent echter niet
 dat we niet meer mogen genieten van een glas wijn…
 indien we de verwarring van onze ongetrainde geest beginnen begrijpen,
 zullen we onze gehechtheid aan dit glas wijn lossen,
 en zullen we niet meer het idee hebben dat wijn “geluk” betekent…
 we zullen ontdekken dat ons hart en onze geest
 geluk en vrede kunnen vinden zonder dit glas wijn…
 de geest is van nature vredig en content…

 12 januari 06-- 413
 Een centrale boeddhistische oefening
 op het pad van de geheime mantra
 is jezelf en alle andere wezens
 als godheden visualiseren
 en het universum als een mandala of boeddhaveld…
          uit het boek “Het Hartjuweel van de Verlichte Meesters” blz 106
          door Dilgo Khyentse Rinpoche
 op het boeddhistische spirituele pad worden we op een gegeven ogenblik,
 wanneer we daar klaar voor zijn, uitgenodigd
 om onszelf en alle mensen
 te visualiseren als godheden of verlichtte wezens…
 de bedoeling van deze visualisatie-oefening
 is het ontwikkelen van pure waarneming…
 onszelf en alle wezens zien als verlichte wezens…
 onze omgeving zien als een boedhaveld…
 alle geluiden horen als heilige mantra’s…
 alle gedachten begrijpen als manifestaties van helder bewustzijn…
 op het eerste zicht lijkt het wel zelfbedrog:
 onze huidige zienswijze (waarvan we overtuigd zijn dat die juist is)
 overplakken met iets moois…
 maar dat is het niet!!!…
 deze oefening is bedoeld om onze geest te temmen,
 om onze verwarde geest
 geleidelijk aan uit te zuiveren van valse beelden…
 door deze training gaan we steeds meer
 de waarachtige zuivere natuur van alles ontdekken…
 zolang onze huidige zienswijze van mensen, dingen en gebeurtenissen
 nog subtiel beladen is met
 dualistische interpretaties zoals: mooi- lelijk, sympathiek-antipathiek,
 zinvol-niet-zinvol, constructief-onconstructief,
 welkom-niet-welkom, enz…
 zien, horen en ervaren we de waarachtige, zuivere natuur
 van de mensen en de wereld niet…
 het gaat dus veel verder dan:
 “we moeten proberen het moois in de mensen te zien”,
 want “het moois zien” houd ons nog steeds
 in de dualistische verwarring;
 zoals Boeddha ons verduidelijkte aan de hand van:
 “we willen alleen maar leuke en mooie dingen”…
 …
 vrienden,
 laten we echter onszelf niet ontmoedigen…
 laten we beginnen met het inzicht in onszelf te verdiepen,
 zonder op onze kop te slaan, en toegeven dat we
 de wereld, de mensen, het verleden en de toekomst
 niet vanuit de Boedha-essentie zien,
 dat we stap per stap deze heldere zienswijze gaan ontwikkelen,
 en dat we ons door niets of niemand
 gaan laten ontmoedigen…
 Never give up!!!….

 11 januari 06-- 412
 Laten we proberen
 om de dingen te laten “zijn” zoals ze zijn…
 ik heb zonet een gesprek beëindigd…
 ik heb de indruk,
 en ik ben ervan overtuigd,
 dat dit gesprek slecht verlopen is…
 dat ik zinloze dingen heb gezegd…
 dat ik de relatie met die persoon heb verknald…
 ik heb de indruk
 dat mijn uitspraken compleet verkeerd zijn overgekomen..
 ik heb de indruk
 dat de ander zijn/haar reacties negatief en onbegrijpend waren…
 kortom, ik voel me slecht door dit gesprek…
 …
 ik zou kunnen nader onderzoeken wat de ander heeft gezegd?…
 ik zou kunnen zoeken hoe ik anders en beter had kunnen reageren?…
 ik zou kunnen zoeken in welke bochten ik me had moeten wringen
 opdat de ander zou reageren zoals ik dat wilde?…enz…
 zolang ik “zoek” naar wat de ander en ikzelf
 fout heeft gezegd of niet fout of anders had moeten zeggen,
 zal ik dergelijke uitspraken vinden…
 …
 hoe zou het zijn om na elke gedachte
 die ik over dit gesprek heb, te zeggen: “ik weet het niet?”…
 dit gesprek is slecht verlopen, ik weet het niet?…
 ik had beter zus of zo gereageerd, ik weet het niet?…
 ik heb zinloze dingen gezegd, ik weet het niet?…
 ik heb de relatie met die persoon verknald, ik weet het niet?…
 de ander heeft mij beledigd, ik weet het niet?…
 de ander reageerde negatief, ik weet het niet?…
 hoe zou het zijn om de gedachte:
 “ik weet het niet? of het goed of slecht, zinvol of niet-zinvol,
 constructief of niet-constructief, hartelijk of niet-hartelijk, enz…was”, toe te laten?…
 hoe zou het zijn om de gedachte:
 “de ander en ikzelf hebben het beste gedaan wat we konden”?…
 hoe zou het zijn
 om het gesprek, dat reeds in het verleden ligt,
 compleet te laten “zijn” zoals het verlopen is…
 …
 misschien komt de gedachte op:
 “ik zal later als ik wat rustiger ben
 toch nog eens terugkijken naar dit gesprek”…
 het ego doet nog een verwoede poging om mij naar zijn kant te halen…
 neen vrienden, laten we dit niet doen!….
 laten we proberen om dit gesprek te laten ‘zijn’ zoals het verlopen is…
 …
 wat misschien wel zinvol is,
 is vanuit mijn Diepste kern terugkijken naar dit gesprek…
 dan kom ik tot een grote ontdekking:
 mijn hart zegt: “het gesprek is verlopen zoals het is”…
 mijn hart oppert zelfs de gedachte ‘de volgde keer beter’ niet …
 …
 is er dan niets constructiefs te leren
 van zo een naar mijn gevoel negatief gesprek?…
 ja…alleen
 dat ik moet stoppen met zoeken
 naar negatieve en positieve dingen…
 dat ik moet stoppen met zoeken
 hoe zo een gesprek volgende keer beter zou kunnen verlopen…
 dat ik moet stoppen met zoeken
 naar dingen om mezelf en de ander op de kop te slaan…
 --en laten we vooral alert zijn
 voor de subtiele beschuldigingen--…
 …
 laten we oefenen en onszelf steeds opnieuw uitnodigen
 om de dingen ten volle te laten “zijn” zoals ze zijn verlopen
 en ze niet te willen veranderen…

 9 januari 06-- 411
 Als je zelfs een demon kunt zien
 als Chenrezig (= Boeddha van mededogen )
 zal je gehechtheid aan
 de werkelijkheidswaarde van negatieve krachten oplossen
 en zullen dergelijke negatieve krachten
 niet langer in staat zijn belemmeringen te veroorzaken
 voor je leven en je beoefening…
          uit het boek “Het Hartjuweel van de Verlichte Meesters” blz 99
          door Dilgo Khyentse Rinpoche
 demonen zien als Chenrezig, de Boeddha van mededogen,
 dat lijkt toch onmogelijk?…
 het blijft onmogelijk zolang we
 alle schijnbare negatieve krachten, gedachten, gevoelens en gebeurtenissen,
 als werkelijk en waar blijven ervaren…
 de natuur van de realiteit is
 dat de inhouden van wat we ervaren
 ( hetgeen we zien, horen, denken en voelen )
 dat dit allemaal objecten zijn die verschijnen afhankelijk van de geest…
 de dingen buiten ons bestaan niet onafhankelijk,
 afgescheiden van het proces van een geest die ze ervaart…
 …
 wanneer we van een olifant dromen,
 verschijnt die olifant dan ?…ja, hij verschijnt echt,
 klaar en duidelijk ( enkel voor de geest van degene die droomt )…
 en “is” er dan een olifant?…
 neen, helemaal niet…
 ofschoon er geen olifant is,
 is er een duidelijke verschijning van een olifant…
 de olifant bestaat niet ondanks zijn verschijning…
 zo is het met alle uiterlijke fenomenen,
 dus niet alleen voor de dingen in onze dromen…
 alle dingen verschijnen heel duidelijk maar bestaan niet…
 alle verschijnselen zijn als een droom…
 …
 laten we oefenen en inzien
 dat we ons volledig vergissen
 wanneer we de dingen waarnemen zoals we gewend zijn,
 alsof ze onafhankelijk van onze geest bestaan…
 laten we oefenen en mediteren op het inzicht
 dat de dingen die verschijnen
 op zichzelf niet de minste werkelijkheid bezitten…
 vanuit dit inzicht vinden we achter elke demon ( of negatieve gedachte of gevoel )
 een oproep tot transformatie van de Boeddha van mededogen…
 …
 indien we onze gehechtheid
 aan onze verwarde gedachten erkennen en laten gaan
 worden onze vastgeroeste overtuigingen bevrijd
 en naar de waarheid gebracht…

 6 januari 06-- 410
De letterlijke betekenis van “Goeroe Yoga” is
 “éénwording met de aard van de leraar”…
 de meest diepgaande van alle oefeningen…
          uit het boek “Het Hartjuweel van de Verlichte Meesters” blz 98
          door Dilgo Khyentse Rinpoche
 de boeddhistische “Goeroe Yoga” oefening
 word in alle boeddhistische teksten heel sterk aangeraden…
 Sogyal Rinpoche zegt hierover:
 “beschouw de goeroe-yoga als de belangrijkste beoefening tijdens het leven
 en dus als de belangrijkste beoefening op het moment van de dood…
 wanneer je op het moment van je dood je geest
 vol vertrouwen met de wijsheidgeest van de meester kunt verenigen
 en in die vrede kunt sterven, zal alles goed zijn”…
 …
 wanneer we enerzijds aan de Boeddha denken,
 stellen we ons gewoonlijk
 de prachtige fysieke vorm van Boeddha Shakyamuni voor,
 deze visualisatie zal ons steunen
 om zuiver vertrouwen en toewijding te ontwikkelen…
 anderzijds zegt Boeddha in de “King of Samadhi” sutra:
 “Beschouw de Tathagata niet als een vorm…
 beschouw hem als de uitdrukking van
 de kwaliteiten van de dharmakaya, het Dharma-lichaam”…
 wat betekent dit?…
 “vorm” betekent hier “materie”…
 het vorm-lichaam is dus niet de ware boeddha…
 dat betekent dat we niet aan een Boeddha, meester of leraar
 zouden mogen denken
 als zijnde een verzameling van fysieke eigenschappen,
 maar hem beschouwen als een uitdrukking van de dharmakaya…
 “dharmakaya” betekent
 het “lichaam of verzameling van verlichte kwaliteiten”,
 dat vervuld is met alle perfecte kwaliteiten van wijsheid…
 …
 “één worden met de aard van de leraar”
 betekent dus: “één worden, in complete overgave, met alle
 verlichte Boeddha kwaliteiten van de leraar of meester”…

 3 januari 06-- 409
 De dingen zijn zoals ze zijn…
 laten we oefenen in alertheid om
 niet voor vrede te kiezen boven strijd…
 niet voor helderheid te kiezen boven verwarring…
 niet voor plezier te kiezen boven verdriet…
 niet voor geluk te kiezen boven ongeluk…
 mensen die geluk nastreven zijn meestal erg ongelukkig…
 mensen die zeggen: “ik wil gelukkig zijn” vinden die nooit…
 diegene die zich niet druk maken over geluk,
 die gewoon doen wat er doen is, zijn meestal gelukkig…
 mensen die naar innerlijke vrede hunkeren,
 verkeren innerlijk in strijd…
 …
 laten we stoppen met de dingen
 naar ons hand te willen zetten…
 vrijheid is…
 de dingen laten zijn zoals ze zijn…

 2 januari 06-- 408
De wijze waarop we gewoonlijk
 de buitenwereld, onze lichamen, en onze gevoelens ervaren
 is onzuiver in die zin, dat we ze
 als gewone, substantieel bestaande entiteiten waarnemen…
 Uit deze onjuiste waarneming
 komen de negatieve emoties voort,
 die het lijden bestendigen…
         uit het boek “Het Hartjuweel van de Verlichte Meesters” blz 104
         door Dilgo Khyentse Rinpoche
 dit is waar het om gaat…
 dit is ware spiritualiteit…
 indien we steeds opnieuw
 de droomachtige en voorbijgaande aard van het leven erkennen,
 zal enerzijds onze gehechtheid aan leuke dingen
 en anderzijds onze afkeer voor vervelende dingen verminderen…
 het zijn onze gedachten, gevoelens en handelingen
 in verband met gehechtheid en afkeer
 die aan de basis liggen van al onze miserie en lijden…
 …
 laten we een goed en open hart ontwikkelen voor alle mensen…
 het is mogelijk om liefdevol en mededogend te zijn
 voor onszelf en voor anderen
 ongeacht wat anderen ons aandoen…
 het doet er niet toe wat anderen ons aandoen
 indien we ons steeds opnieuw en opnieuw herinneren
 dat het maar een voorbijgaande droom is
 die geen werkelijk bestaan heeft…