Tips & trucs



Nuttige weetjes om te starten met linux en meer...



FAQ

Waarom linux

Welke software

Installaties

Distro's getest

Tips & trucs

Wat met NTFS

Linux & antivirus

Linux & spyware

Schijf indelen

Data delen

Netwerk & samba

Meerdere OS

3D & virtueel

De GUI 's

Boot & Grub

Home






In deze rubriek vind je allerhande tips en trucs gaande van gewoon informatief over eenvoudig tot redelijk moeilijke, waarvoor wij het werk aan de prompt niet schuwen. Ik ben zo vrij geweest om alles per rubriek in te delen.
Klik op de respectievelijke avatar om de tips te lezen. ;-)



Beginner


Gevorderde


Expert




Beginners

1.Tip nr. 1 is er dan ook eentje van formaat ! Ben je in het bezit van breedbandinternet (met router) ? Gebruik dan een 'live' versie van linux om uw favoriete 'cracks & blot* borst*n' sites te bezoeken. De windows-schijf wordt er niet door bevuild en het is tevens een 'prettige' kennismaking met linux. De livecd's van Knoppix, Ubuntu, Mint en Mandriva zijn enkele bekenden. Een lijst vind je op http://www.frozentech.com/content/livecd.php

2. Zoek na de opstart direct naar de softwareinstaller van dienst.

3. Heb je graag dat alles werkt, en wie wil dat niet, download dan bij voorkeur een live-cd distributie. Ze detecteren zonder problemen uw hardware en de multimedia-winkel werkt bijna altijd. Bij sommige distro's moet je nog beginnen knutselen om mp3, mpeg aan de praat te krijgen. Dit heeft te maken met licenties van sommige (data)bestanden.

4. Haal nu al het beste
uit in uw 64-bit processor helemaal gratis ! Download gratis een 64-bit versie van linux. Een interessante link naar een snelle ftp-site is http://ftp.heanet.ie/pub/. We zoeken naar onze favoriete distro in 32 of 64 bit en zoeken naar de ISO-bestanden. Deze zijn rond 700 Mb groot, de DVD-iso's gaan tot 4,7 Gb.

5. De zipper en unzipper van dienst in linux is meestal Ark (KDE), een grafische schil op allerlei prompt commando's die bestanden en mappen in- en uitpakken. Wanneer Ark komt zeuren dat er geen RAR-bestand kan geopend worden, installeer dan gewoon 'rar' via uw software-updater/installer. Onder 'wine' kan je zelfs je favoriete windows zipprogramma draaien !

6. Deze gedownloade ISO bestanden brand je met Nero of K3b op een CD-DVD. Nero (Windows) en K3b (Linux) herkennen deze bestanden automatisch, je kan ze gewoon dubbelklikken. Gebeurt er niets dan open je Nero en bij Recorder kies je Image branden. Bij K3b, Gnomebaker of Brasero is dit... juist hetzelfde.

7. Om het vlugste een grafische omgeving te ontdekken is het aangewezen om zoveel mogelijk te klikken, ook bij de instellingen. Maak voor dit doel een tweede aparte "gebruiker" aan die je later weer kan verwijderen. De instellingen van veel programma's zitten in verborgen mappen in uw thuismap. Omgekeerd: deze truc is ook handig om in een wip vervelende instellingen van een programma te doen. Kopieer gewoon de verborgen map met de juiste programma-instellingen naar de homemap van de nieuwe gebruiker.

8. Wanneer je een aanschaf van een nieuwe videokaart overweegt, kies dan indien mogelijk voor eentje met een nVidia-chipset. nVidia levert van huis uit ook stuurprogramma's voor linux. ATI-beeldschermkaarten deden/doen dat niet, maar door de overname door chipbakker AMD komt daar hopelijk verandering in.

9. Heb je een distro waar geen multimedia ondersteund wordt zoals de meeste, dan installeer je gewoon Vlc, Deze is gewapend met de meeste codecs die nodig zijn om audio en video af te spelen.

10. Een radioprogramma gemist of graag nog eens herbeluisterd ? Als je op de gewenste radiolink klikt, begint meestal de mediaspeler van dienst gewoon zijn ding te doen. Maar wist je dat je met Vlc deze audio zeer gemakkelijk met de 'Stream/Save' functie vast te leggen is op de harde schijf ?

11. Weet je niet welke kernel je draait in uw distro ? Typ in een terminal gewoon het commando 'uname -a' en alles zal duidelijker worden

12. Om toegang te krijgen tot schijven moet er 'gemount' worden, vroeger moest dit manueel gebeuren, bijna elke moderne Linux distributie detecteert en herkent nu automatisch de verschillende partities en mount die bij opstart. (mtab-bestand in de map /etc) Daarvoor moeten ze eerst gedetecteerd worden in /etc/fstab. Vooral de life-cd zijn zoals Knoppix en Kanotix zijn daar sterk in.

13. Linux werkt met één grote boomstructuur beginnende bij de root: de "/" (slash). Dat is meteen een nieuw belangrijk verschil: unix en linux werken met slashes ("/") in plaats van backslashes ("\") om directories te scheiden.

14. Qtparted en Gparted zijn partitioneerprogramma's op een linux-life-cd om zonder schade of dataverlies uw partitities te herschikken. Ook Windowsparities kunnen ermee gewijzigd worden. Tijdens de installaties van de verschillende linuxdistributies verder op deze site, is het geen enkele keer verkeerd gelopen. Dit neemt echter niet weg dat een back-up van uw gegevens (windows is vervangbaar) van tijd tot tijd verstandig is... maar dit heeft natuurlijk niets met linux of qtparted te maken.

15. Een programma toch vastgelopen in de grafische schil (KDE,Gnome,Xfce) ? Het is mogelijk. Maar terwijl je onder Windows dikwijls niet meer kan doen als op de reset-switch te drukken, kunnen we in linux het boeltje op een properder manier opkuisen.
Als de grafische omgeving X vastloopt, drukken we gewoon Ctrl-Alt-Backspace. De grafische schil wordt dan afgesloten.
Als er een programma het noorden kwijt is, drukken we op Ctrl-Alt-Esc, de cursor zal dan veranderen in een rood kruisje, een doodskopje... Vervolgens klikken we gewoon op het venster van de vastgelopen applicatie.
Wanneer we menen dat er toch niets meer aan te doen is dan op de reset-switch te drukken, drukken we eerst eens op Ctrl-Alt-F1 (of een andere functietoets, niet F7 die is gereserveerd voor de grafische schil ). Hiermee kunnen we dan opnieuw aanloggen en met de commando's 'halt' of 'reboot' ons systeem op een waardige manier afsluiten.

16. C,D,E ? Linux werkt met alternatieve schijfnamen die logischer genummerd zijn: de eerste schijf op primaire controller is dev/hda : met partities hda1, hda2 enz. de tweede schijf is dus /dev/hdb : met partities hdb1, hdb2 enz. De secundaire controller is dev/hdc, hier noemen de partities dus hdc1, hdc2 enz. de tweede schijf op deze controller is dus dev/hdd...met partieties...goed zo ! Het kan zijn dat de schijven eventueel ook sda, sde genoemd worden, maar het principe blijft gelijk.

17. Geen enkele tool gevonden waar je de indeling van uw toetsenbord kan mee configureren ? Probeer te achterhalen hoe je een programma automatisch kan opstarten. Meestal vind je een optie in het configuratiescherm terug. Test het volgende commando eerste even uit in een terminalbox: 'setxkbmap be' Als dit commando het gewenste effect heeft, plaats je het in die automatische opstartrubriek.

18. Heb je toch een toepassing die vastloopt, probeer dan de opdracht "xkill" eens in een klein terminalvenster. De muispijl verandert in een doodskop en als u ermee naar een ander venster gaat en klikt dan stopt die toepassing. Let op: doe dit niet boven de werk- of taakbalken of als u uw document nog moet opslaan. Druk eventueel op Esc om de bewerking af te breken.




Gevorderden

1. Niet tevreden over de distro ? Probeer een andere ! Laat gewoon de aangemaakte schijfpartities staan en download een nieuwe. Tijdens de installatie van de nieuwe zal de linuxpartities gedetecteerd worden. Formatteer tijdens de installatie de betrokken partitie en laat grub zijn werk doen. Simpeler kan niet. (voor 1distro mag geformatteerd worden)

2. Wanneer men regelmatig van distro wisselt bij meerdere distro's,is het ook steeds vervelend dat men in de bestaande distro's steeds die /etc/fstab moet gaan aanpassen met het UUID van de laatst geinstalleerde distro. Dus daar is mijn werkwijze de volgende: wis de installatiepartitie waarop je uw nieuwste aanwinst (lees; distro) wenst te installeren gewoon manueel vanuit een andere distro en formatteer niet. Tijdens de installatie van die nieuwe distro, haal je het 'formatteervinkje' gewoon weg en negeer je de opmerking van de installatie. Het volume UUID blijft nu ongewijzigd en je hoeft in de andere distro's niet aan te kijken op een foutmelding van een niet bestaand UUID wanneer deze automatisch gemount worden. Zie automounts. Natuurlijk kies je steeds hetzelfde bestandssysteem (ext3 of ReiserFS) in de meerdere geinstalleerde distro's.

3. Wanneer men in 'wine' programma's verwijdert, blijven er meestal in het wine-menu onderdelen achter. Deze kan men steeds manueel gaan wissen na de eigenlijke de-installatie. Ze bevinden zich in de mappen /home/gebruiker/.wine en /home/gebruiker/.local/share/applications/wine/programs. Let wel: vermits deze mappen (met puntje) verborgen mappen zijn moet de optie 'verborgen bestanden weergeven' aangevinkt zijn in uw bestandsbladeraar van dienst (nautilus, thunar, konqueror, dolphin...) Dit kan je meestal activeren met de rechtermuisknop en dan de optie aanvinken.

4. Installeren en compileren van programma's met de kernel sources. Het installeren van mijn favoriete speeltje vmware-server via het ingebouwde perl-script verschilde van distro tot distro. Vermits de nieuwste distro's alle gegevens uit modules halen zijn de kernel-source bestanden niet geinstalleerd, een reden kan plaatsgebrek op de livecd zijn. Normaal staan de nodige modules in /lib/modules/2.X.X-XX-desktop/build/include , wens je de echte kernel sources dan kan je die met het commando sudo apt-get install linux-headers-`uname -r` ophalen en kan het installeren/compileren beginnen.

5. Toch nog een programma open dat op de achtergrond te veel processortijd in beslag neemt ? Typ in een root-terminal 'ps axf' en je krijgt een ingewikkelde lijst van alle processen en programma's die op dat moment  geopend zijn. Met het commando 'kill' gevolgd door het pidnummer kan je het proces doen stoppen. Oefen maar eens door eens twee terminalschermen te openen en er eentje van te sluiten op deze wijze.

6. Linux werkt met verchillende commando-omgevingen,de meest gebruikte is BASH. Alles voor bash
(Bourne Again SHell) vind je hier http://en.wikipedia.org/wiki/Bash

7. Deze tip brengt ongeluk ;-) ! Je vindt echt je gading niet en wenst voorgoed komaf te maken met die 'verdomde'-linux. Belangrijk: zorg ervoor dat Windows het laatste besturingssysteem was dat je opstartte. Dan werd die partitie als AKTIEF gezet door grub. Start op van de windows-cd en laat doorgaan tot hij vraagt om op R te drukken van Repareer een Windows. Druk R en geef het getal in van de partitie waar Windows opstaat. Geef eventueel het administrator paswoord. Typ 'fixmbr' aan de prompt, enter en bevestig. Verlaat vervolgens met Exit. Je zal zien dat Windows nu gewoon opstart. Met een linux live-cd in de lezer bij de volgende opstart en qtparted, verwijder je eerst de ovetollige linuxpartities en maak je de Windows partitie terug groter.




Experts

1.Master boot of rootpartitie ? Windows bevat een dual-boot opstartmenu indien men meer dan 2 windows besturingssystemen installeert. Linux bevat dit ook, wanneer we een Linux gaan installeren op een systeem met een Windows XP dan zal ofwel LILO of GRUB deze opstartmenu overnemen. Nu kunnen we deze opstartloader in de MBR of op de ROOT-partitie zetten. Wanneer we een enkele XP en Linux hebben laten we Linux de opstartloader in de MBR plaatsen, deze opstartloader (lilo of grub) zal onze XP feilloos detecteren en in ons menu plaatsen. Hebben we echter meerdere Linuxen en XP's staan dan verwijzen we de opstartloader beter naar de ROOT-partitie van elke Linux en gebruiken we liefst een externe opstartmenu die we dan in de MBR zetten. Tijdens de opstart komen we dus eerst in de MBR die ons daar laat kiezen tussen 3 linuxen en 2 windowsen bijvoorbeeld.

2. Wanneer men over 3 linuxdistro's beschikt en men er dan bovendien regelmatig nog eentje van wisselt, is het ook steeds vervelend dat men in de twee bestaande distro's steeds die /etc/fstab moet gaan aanpassen met het UUID van de laatst geinstalleerde distro. Dus daar is mijn werkwijze de volgende: wis de installatiepartitie waarop je uw nieuwste aanwinst (lees; distro) wenst te installeren gewoon manueel vanuit een andere distro. Tijdens de installatie van die nieuwe distro, haal je het 'formatteervinkje' gewoon weg en negeer je de opmerking van de installatie.
Natuurlijk kies je steeds hetzelfde bestandssysteem (ext3, ReiserFS of ext4) in de meerdere geinstalleerde distro's.
Gevolg: het volume UUID blijft ongewijzigd en je hoeft in de andere distro's niet aan te kijken op een foutmelding van een niet bestaand UUID wanneer deze automatisch gemount worden, zie volgende tip.

3. Met meerdere linuxdistro's op een systeem is het mogelijk dat elke distro op zijn manier de andere partities/volumes dynamisch' gaat mounten bij aanklikken in de bestandsbeheerder van dienst. Meestal gebeurt dit in de map /media. De ene distro mount de eerstaangeklikte partite mounten in /media/disk, de tweede in /media/disk-1 enz.
Vermits dat we gegevens gaan delen tussen onze partities (linux en windows), kan dit voor problemen zorgen want de ene keer is dit bijvoorbeeld in map /media/disk en een andere keer in /media/disk-1 naargelang de volgorde van aanklikken dus.
Een eenvormige, statische mountprocedure tussen onze volumes dringt zich op ! ;-)
We moeten dus alijd over dezelfde mount beschikken in 3 verschillende distro's !
D it doe ik in /etc/fstab: ik ken de volumes waar mijn XP, linuxdistro's en data staan. Dus maak ik (als root) in de 2de-3de distro steeds dezelfde lege mount-mappen aan in /media. Zo wordt XP in /media/XP gemount en mijn linuxdata in /media/linuxdata. Voor deze twee partities ziet mijn /etc/fstab er in elke distro als volgt uit:
UUID=D20C7AA90C7A886D /media/XP ntfs-3g rw,nosuid,nodev,noatime,allow_other,blksize=4096 0 0
Voor een FAT32 kan dat dan eventueel zijn:
UUID=E11F-E580 /media/windows vfat rw,nosuid,nodev,uhelper=hal,shortname=mixed,uid=1000,utf8,umask=077,flush 0 0
Voor een ReiserFS-volume is dat:
UUID=4b156f18-c49a-40c1-bf06-f258513c3aa6 /media/linuxdata reiserfs auto,users,rw,exec,noatime 0 2
Hoe ik achter het volume-UUID kom ? Het commando 'ls -l /dev/disk/by-uuid' geeft ons het UUID en de actuele mountmap.









Deze webpagina werd volledig samengesteld in OpenOffice.org en The Gimp

Laatst bijgewerkt:27/11/10